Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2014

Έθνος, πατρίδα, τάξη...

Δ.Καζάκης
To σύγχρονο έθνος που γεννήθηκε μέσα από τους αγώνες των λαών εναντίον της τυραννίας τον 18ο και 19ο αιώνα, αποτέλεσε και αποτελεί μέχρι και σήμερα το ιστορικό λίκνο των κοινωνικών τάξεων. Δεν μπορούν να υπάρξουν τάξεις χωρίς τόπο, χωρίς έθνος, χωρίς πατρίδα. Γι' αυτό και οι μετανάστες δεν έχουν ταξικό προσδιορισμό, είναι ξεριζωμένοι πληθυσμοί που μετακινούνται με τους δουλικούς όρους που επιβάλουν οι αγορές και το κεφάλαιο. Είναι δουλοπάροικοι του κεφαλαίου κι όχι εργάτες.

Οι εργάτες συγκροτούν τάξη μόνο και εφόσον διεκδικούν την πανεθνική ενότητά τους μέσα από τον αγώνα τους για κοινωνικά δικαιώματα και δημοκρατία, διεκδικώντας δηλαδή την πολιτική ηγεμονία στο ήδη συγκροτημένο έθνος τους, το οποίο δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνο αν ασκεί κυριαρχία σ' έναν συγκεκριμένο τόπο όπου έχει καταγραφεί η ιστορική διαδρομή των αγώνων ενός λαού για το δικαίωμα στην αυτοδιάθεσή του. Διαφορετικά δεν γίνεται.

Να γιατί ο ιμπεριαλισμός, δηλαδή ο αγώνας για την παγκόσμια κυριαρχία, που σηματοδοτεί την εξόρμηση του κεφαλαίου για αποικίες, προσαρτήσεις και επενδυτικές ευκαιρίες παγκόσμια, δεν μπορεί να ανεχθεί το έθνος ως υλική δύναμη. Δηλαδή ως κυρίαρχο έθνος που συγκροτείται και διεκδικεί το δικαίωμα στην αυθυπαρξία του, στην αυτονομία του, στην αυτοδιάθεσή του σ' έναν συγκεκριμένο τόπο. Κι αυτό γιατί χωρίς συγκροτημένα έθνη δεν υπάρχουν, ούτε μπορούν να υπάρξουν λαοί και τάξεις που μάχονται συγκροτημένα και οργανωμένα την εξουσία του κεφαλαίου σε κάθε τόπο, αλλά και διεθνώς.
Να γιατί για τους εκπροσώπους του παγκόσμιου κεφαλαίου το έθνος δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια φαντασίωση, ένα είδος φολκλορικής ανάμνησης του δουλοπάροικου που χωρίς πατρίδα, χωρίς ρίζες, χωρίς δικαιώματα και χωρίς ούτε καν τη δυνατότητα να διεκδικήσει τα πιο αυτονόητα, μετακινείται από τόπο σε τόπο, από χώρα σε χώρα σε αναζήτηση του επιούσιου. Ένα αμάλγαμα σύγχρονων νομάδων που έχουν χάσει τις ρίζες τους στη σύγχρονη ιστορία και αναζητούν την ταυτότητά τους απλά στην ανάμνηση της γλώσσας – που έχει χάσει την ζωντάνια και τη δυναμική που προσδίδει η ζωή ενός κυρίαρχου έθνους – στην θρησκεία και στην προγονολατρία, όπως παλιά έκαναν οι φυλές. Στους μετανάστες το έθνος έχει χάσει το υλικό του περιεχόμενο κι έχει υποβαθμιστεί σε προγονική καταγωγή, ενώ η πατρίδα έχει καταντήσει ανάμνηση.

Μ’ αυτή την έννοια μπορεί ο μετανάστης να είναι ο ιδανικός άνθρωπος του φυσικού δικαίου όπως τον ονειρευόταν ο διαφωτισμός των μεγάλων αστών διανοητών του 17ου και 18ου αιώνα με μόνο προσόν την ελευθερία του ατόμου στην πιο ακραία κατάληξή της, αλλά έχει χάσει κάθε αληθινά ανθρώπινο περιεχόμενο. Κι αυτό γιατί ο άνθρωπος δεν είναι μια αφηρημένη έννοια που προσδιορίζεται από το δίκαιο της φύσης, αλλά διαθέτει συγκεκριμένη ιστορική ταυτότητα. Μια ταυτότητα που τον κάνει ξεχωριστό και δίνει μια τεράστια ποικιλία στον τρόπο πραγμάτωσης του κοινωνικού ανθρώπου από την εποχή που απελευθερώθηκε οριστικά από τα ζωώδη ένστικτα και την νομαδική ζωή με την μόνιμη εγκατάστασή του σε έναν τόπο. Δίχως την μόνιμη εγκατάσταση δεν θα υπήρχε ιστορία για τον άνθρωπο, ούτε για την κοινωνία. Κι επομένως απάτριδες άνθρωποι δεν μπορούν να υπάρξουν, παρά μόνο επιστρέφοντας στην κατάσταση των νομάδων που σήμερα είναι δούλοι του πλούτου.

Σήμερα μάλιστα το παγκόσμιο κεφάλαιο κατόρθωσε μέσα από τις αγορές και τους υπερεθνικούς σχηματισμούς να διεθνοποιήσει την παλιά μεγαλοκρατική πολιτική του ιμπεριαλισμού, δηλαδή του παγκόσμιου επεκτατισμού. Σήμερα ζούμε έναν ιμπεριαλισμό που δεν εκπορεύεται απλά από κάποια μεγάλα κράτη εναντίον όλων των άλλων, αλλά έναν παγκόσμιο επεκτατισμό όπου όλοι στρέφονται εναντίον όλων ακόμη και στο εσωτερικό των μεγάλων δυνάμεων, χωρίς όρια, κανόνες και σύνορα.

Σε μια εποχή λοιπόν όπου κυριαρχεί όσο ποτέ άλλοτε το δόγμα του Χομπς, bellum omnium contra omnes, ακόμη και τα συγκροτημένα κράτη με την παλιά Ναπολεόντια έννοια είναι πρόβλημα, εμπόδιο, ανάχωμα. Κι έτσι τα κράτη αποστεώνονται, αποκόβονται από τους λαούς και τα έθνη που την πολιτική τους συγκρότηση εξέφρασαν ιστορικά. Στη θέση του δημόσιου συμφέροντος – ακόμη και με την μορφή που υπήρχε στο παραδοσιακό αστικό κράτος όπου το δημόσιο συμφέρον δεν ήταν παρά η μετάλλαξη του ιδιαίτερου ταξικού συμφέροντος της κυρίαρχης τάξης σε γενικό συμφέρον του λαού και του έθνους – τίθεται το συμφέρον των διεθνών αγορών και του παγκόσμιου εποικοδομήματος που αντιστοιχεί σ’ αυτές.

Τα έθνη εξαϋλώνονται, οι λαοί ξεριζώνονται με την βία του πολέμου, ή της οικονομίας των αγορών και μετατρέπονται σε πληθυσμούς δουλοπάροικων. Μεγάλα τμήματα αυτών των πληθυσμών μετατρέπονται σε σύγχρονους νομάδες, σε σύγχρονους τροφοσυλλέκτες, όπως οι παλιοί προϊστορικοί πρόγονοι του ανθρώπου. Η μόνη διαφορά με τους δούλους που κατά εκατομμύρια μετακίνησε ο μερκαντιλισμός τον 18ο αιώνα για να πυροδοτήσει την βιομηχανική επανάσταση, είναι ότι σήμερα, οι σημερινοί δούλοι που έχουν ονομαστεί μετανάστες, μετακινούνται με ίδια έξοδα αλλά από τους ίδιους δρόμους του δουλεμπορίου.

Όποιος λοιπόν σήμερα δεν σηκώνει τη σημαία της πατρίδας ενάντια στις δυνάμεις του παγκόσμιου κεφαλαίου και των δομών παγκόσμιας διακυβέρνησης που το ίδιο και το πολιτικό του προσωπικό οικοδομεί, τότε όχι μόνο είναι ανίκανος να μιλήσει, ή να ασκήσει ταξική πολιτική υπέρ των καταπιεσμένων και της εργατικής τάξης, αλλά είναι όργανο, μαριονέτα, ακόμη κι αν δεν το έχει αντιληφθεί, του ταξικού εχθρού. Την μόνη ταξική αντίληψη που μπορεί να υπηρετήσει είναι εκείνη του παγκόσμιου κεφαλαίου, το μόνο σήμερα που δεν θέλει και δεν χρειάζεται σύνορα.

Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2013

Οι παιδαγωγικές αντιλήψεις του Αντόνιο Γκράμσι και η φιλοσοφία της πράξης


Ο Αντόνιο Γκράμσι (Antonio Gramsci)-(κωμόπολη Άλες Σαρδηνίας, 22 Ιανουαρίου 1891 — Ρώμη, 27 Απριλίου 1937) ήταν Ιταλός φιλόσοφος, συγγραφέας, πολιτικός και πολιτικός επιστήμονας.
Ιστορικό πλαίσιο
Ο Αντόνιο Γκράμσι γεννήθηκε το 1891 στη Σαρδηνία, μια από τις φτωχότερες επαρχίες της Ιταλίας.  Με πολλές δυσκολίες κατάφερε να τελειώσει το Γυμνάσιο και κέρδισε υποτροφία στο Πανεπιστήμιο – το Τουρίνο ήταν το κέντρο της ιταλικής βιομηχανίας και αναδυόμενου εργατικού κινήματος. το οποίο  αναπτύσσονταν εκείνη την περίοδο.  Οι εμπειρίες του και οι αντιλήψεις του διαμορφώθηκαν μέσα σ’ ένα κλίμα βιομηχανικής ανάπτυξης. Η Ιταλία εκείνη είχε κάνει ήδη την πρώτη σοβαρή προσπάθεια για την ενοποίησή της. Πρόκειται για μια χώρα, που χαρακτηρίζεται από μεγάλο χάσμα ανάπτυξης ανάμεσα στο Νότο και στο Βορρά, με πολλές τοπικές διαφοροποιήσεις σε θέματα διαλέκτου, παραδόσεων και με ιστορικές εμπειρίες ξένης κατάκτησης σε κάποια εδάφη της.
Στις αρχές του 20ου αιώνα η χώρα αυτή κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια να γίνει μια βιομηχανική και «μοντέρνα» χώρα, βασιζόμενη στο μοντέλο ανάπτυξης, που είχαν εφαρμόσει οι κεντρικές Ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία κι η Γερμανία. Γι’ αυτό άρχισε να εφαρμόζει ένα θετικιστικό μοντέλο οργάνωσης στις επιστήμες, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση, με παράλληλη επιστημονική οργάνωση της εργασίας στα πρότυπα του Τεϋλορισμού και του Φορντισμού**. Μέχρι την έναρξη του Α΄ παγκοσμίου πολέμου είχε καταφέρει, σε κάποιο βαθμό, να καλύψει την απόσταση, που τη χώριζε από τις άλλες βιομηχανικές χώρες. 
Παράλληλα, από τα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου, αρχίζει να καθιερώνεται στις βιομηχανικές χώρες (Γαλλία, Αγγλία, Γερμανία) η υποχρεωτική εκπαίδευση. Αυτή η κατάκτηση φαίνεται δημοκρατική, στην πραγματικότητα όμως  υπάρχει μια έντονη διαφοροποίηση ανάμεσα στους διάφορους τύπους σχολείων που λειτουργούσαν. Υπήρχαν σχολεία τα οποία προορίζονταν για την φοίτηση των παιδιών των ανώτερων κοινωνικών τάξεων και εφάρμοζαν ένα πρόγραμμα γενικής παιδείας και υπήρχαν άλλα  στα οποία επρόκειτο να φοιτήσουν κυρίως τα παιδιά των κατώτερων κοινωνικών τάξεων. Στα σχολεία αυτά έδιναν σημασία, κυρίως, στην τεχνική και επαγγελματική μαθητεία, με σκοπό την προετοιμασία αυτών των παιδιών για την ένταξη στην αγορά εργασίας, όπως αυτή διαμορφώνονταν τότε.
Κατά τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου, με τις συνεχείς ήττες της, άρχισε να εμφανίζεται ένας ανταγωνισμός, μεταξύ των πολιτικών τάσεων, που εκπροσωπούσαν την παλιά φεουδαρχία και των νέων τάσεων, που προέκυψαν μέσα από τη βιομηχανική οργάνωση της παραγωγής. (Attilio Monasta, 2000)
Αυτή την περίοδο ο Γκράμσι εντάσσεται πολιτικά στο σοσιαλιστικό κόμμα, που αργότερα μετεξελίχθηκε σε Κ.Κ.Ι. Αρθρογραφεί στα έντυπα του κόμματος και αρχίζει να εξελίσσεται σε ηγετική φυσιογνωμία. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση (1917) το Κ.Κ.Ι. παίρνει μέρος στην ιδεολογική και πολιτική διαμάχη διάφορων τάσεων, που υπάρχουν και αναπτύσσονται στα σοσιαλιστικά κόμματα του ευρωπαϊκού χώρου. Στην Ιταλία παίρνει τη μορφή της αντιπαλότητας μεταξύ των «ρεφορμιστών» και των «εθνικιστών». Μέρος των τελευταίων συνέβαλαν στη δημιουργία της φασιστικής τάσης, η οποία κατέλαβε την πολιτική εξουσία. Το 1928 ο Γκράμσι καταδικάζεται σε φυλάκιση και πεθαίνει στη φυλακή το 1937. Μέσα από τη φυλακή γράφει για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Gentile και ολοκληρώνει, όσο του επέτρεπαν οι συνθήκες, την αντίληψή του για την έννοια της ηγεμονίας. Το αποτέλεσμα ήταν 2.848 χειρόγραφες σελίδες, που είναι γνωστές ως τα «Τετράδια της Φυλακής».
Θα περίμενε κανείς σ’ ένα αυταρχικό καθεστώς να υπάρχει έντονη καταπίεση και πνεύμα αυθεντίας, κάτι που δεν υπήρχε στο ιταλικό σχολείο εκείνης της εποχής. Πίσω από  αυτούς τους σχεδιασμούς υπάρχει ένας κρυφός στόχος, τον οποίο πρώτος τον αντιλαμβάνεται ο Γκράμσι.
Θα περίμενε κανείς σ’ ένα αυταρχικό καθεστώς να υπάρχει έντονη καταπίεση και πνεύμα αυθεντίας, κάτι που δεν υπήρχε στο ιταλικό σχολείο εκείνης της εποχής. Πίσω από αυτούς τους σχεδιασμούς υπάρχει ένας κρυφός στόχος, τον οποίο πρώτος τον αντιλαμβάνεται ο Γκράμσι.
Τα κείμενα αυτά μετά τη λήξη του Β΄ παγκοσμίου πολέμου ακολούθησαν τη δική τους περιπέτεια. Το 1947 εκδίδονται μέσα σ’ ένα κλίμα, όπου ο Γκράμσι γίνεται σύμβολο του αγώνα κατά του φασισμού, ιδιαίτερα από τα μεταπολεμικά αριστερά κόμματα της Ιταλίας. Τα γραπτά του αλλοιώνονται και παραφράζονται, και τελικά το 1975 εκδίδονται στην αρχική τους μορφή, χωρίς παραλείψεις ή προσθέσεις. Ο Ιταλός στοχαστής, όπως θα προσπαθήσουμε να δείξουμε παρακάτω, κατάφερε να αναπτύξει, χωρίς, όμως, να προλάβει  και να τη συστηματοποιήσει, μια ολοκληρωμένη εκπαιδευτική θεωρία, απομακρυσμένη από το θετικισμό όσο και από το μηχανιστικό ντετερμινισμό, που χαρακτήριζε τον «επίσημο» μαρξισμό.
Μέσα από τα κείμενα, που έγραψε κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του διακρίνεται μια διεισδυτική και πρωτότυπη ματιά τόσο στα εκπαιδευτική πολιτική του φασιστικού καθεστώτος του Μουσολίνι, όσο και σε ζητήματα φιλοσοφικά της εποχής, που έχουν ως κεντρική θεματική τον άνθρωπο και την πορεία του μέσα στην ιστορία. Η κριτική του αφορά την ιταλική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1923 (μεταρρύθμιση Gentile) κι επεκτείνεται στις παιδαγωγικές αντιλήψεις της εποχής. Ταυτόχρονα, ασκεί κριτική στις επικρατούσες φιλοσοφικές αντιλήψεις του φασιστικού καθεστώτος για τον άνθρωπο, την ιστορική εξέλιξη, την Παιδεία, τη μάθηση και την ιδεολογία.
Στην Ιταλία του μεσοπολέμου γίνεται προσπάθεια η εκπαιδευτική πραγματικότητα να ανταποκριθεί στις ανάγκες της οικονομίας και της ανάπτυξης στις νέες συνθήκες που παρουσιάζονται. Το εκπαιδευτικό σύστημα, του φασιστικού καθεστώτος εμφανίζεται ως δημοκρατικό, και στηρίζεται θεωρητικά στις έννοιες του ιδεαλισμού, εκπρόσωπός του οποίου ήταν και ο Giovanni Gentile. Κυριαρχεί η έννοια του «αυθορμητισμού», δηλαδή της «ελεύθερης» ανάπτυξης της προσωπικότητας του ανθρώπου.
Θα περίμενε κανείς σ’ ένα αυταρχικό καθεστώς να υπάρχει έντονη καταπίεση και πνεύμα αυθεντίας, κάτι που δεν υπήρχε στο ιταλικό σχολείο εκείνης της εποχής. Πίσω από  αυτούς τους σχεδιασμούς υπάρχει ένας κρυφός στόχος, τον οποίο πρώτος τον αντιλαμβάνεται ο Γκράμσι. Το να αφήσουμε τα παιδιά στον «αυθορμητισμό» τους σημαίνει ότι αυτά ήδη είναι σχηματοποιημένες μικρογραφίες ενηλίκων και μένει να ξεδιπλώσουν τα χαρίσματα, που κρύβουν μέσα τους. Παραβλέπεται το πολιτιστικό και μορφωτικό κεφάλαιο του κάθε παιδιού κι έτσι τα «χαρίσματα» και οι ικανότητες  των παιδιών από τις  κατώτερες κοινωνικές τάξεις  περιορίζονται, σχεδόν πάντα, στη χειρωνακτική εργασία. 
Ως εκ τούτου η μεταρρύθμιση Gentile, είχε ως βασικό στόχο την αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων, αφού τα παιδιά των λαϊκών στρωμάτων, στο συγκεκριμένο σύστημα εκπαίδευσης, θα εμφανίζονταν, στην πλειονότητά τους τουλάχιστον, ότι «δεν παίρνουν τα γράμματα». Οι κριτικές παρατηρήσεις του Γκράμσι έχουν ως αφορμή αυτή τη μεταρρύθμιση και επεκτείνονται στην φιλοσοφική αποτύπωση αυτής της ιδεολογίας.
Η επίδραση της φιλοσοφίας της πράξης  στη διαμόρφωση των παιδαγωγικών απόψεων του Γκράμσι 
Σημείο εκκίνησης στη διαμόρφωση αυτής της φιλοσοφίας είναι η απόρριψη της όποιας απόλυτης φιλοσοφίας, είτε αυτή είναι αφηρημένη είτε θεωρητική. Η Φιλοσοφία της πράξης, που επεξεργάζεται στα κείμενά του, ξεκινά από το ό,τι όλοι οι άνθρωποι είναι κατά κάποιο τρόπο φιλόσοφοι, για το λόγο ότι ενεργούν ακολουθώντας κάποιους κανόνες, οι οποίοι προέρχονται από μια δική τους αντίληψη για τον κόσμο.
Στα πλαίσια αυτής της φιλοσοφικής προσέγγισης εντοπίζεται αρχικά η απλή μορφή του λαϊκού κοινού νου και τα ερωτήματα που προκύπτουν παίρνουν τη θεωρητική τους μορφή από τους διανοούμενους, που θα προκύψουν από το λαό. Στο σχηματισμό και στη λειτουργία αυτών των διανοουμένων θα αναφερθούμε και παρακάτω. Η αντίληψη της φιλοσοφίας της πράξης είναι η διαρκής εξέλιξη, στο βαθμό που εξελίσσεται η γενική ιστορία, δηλαδή οι κοινωνικές και οικονομικές  σχέσεις στα πλαίσια των οποίων ζουν οι άνθρωποι.
Η φιλοσοφία της πράξης διαμορφώνει μια κριτική στάση απέναντι στις προηγούμενες μορφές φιλοσοφικής σκέψης και συνδέει τη θεωρία με την πράξη, δηλαδή την ύλη με το πνεύμα. Αυτή η ενότητα ύλης και πνεύματος δεν είναι κάτι καινούριο στην ιστορία της σκέψης, εκφράστηκε και από άλλους φιλοσόφους (Vico). Στην πορεία της ιστορίας διαχωρίστηκε ξανά στις διάφορες μορφές του υλισμού και του ιδεαλισμού.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό της φιλοσοφίας της πράξης είναι ο ιστορικός σχετικισμός της. Δεν υπάρχει αιώνια και απόλυτη αλήθεια, ως αληθινό θεωρείται το βίωμα του κάθε ανθρώπου στη δεδομένη ιστορική στιγμή. Αυτή την«αλήθεια» καθορίζουν οι όροι της κοινωνικής ύπαρξης του ανθρώπου, χωρίς αυτό να συνειδητοποιείται πάντα από τον ίδιο. Η «αλήθεια» εμφανίζεται ως ιστορικό προϊόν και παίρνει τη σημασία της, όταν τη διαβάζουμε ιστορικά, δηλαδή μέσα στα πλαίσια του εκάστοτε ιστορικού και κοινωνικού σχηματισμού. Διαφορετικά ιστορικά και κοινωνικά δεδομένα γεννούν και διαφορετικές «αλήθειες».
Η «πράξη» δεν είναι μια αόριστη συμπεριφορά, είναι η δράση η οποία προκύπτει ύστερα από κάποιες εκτιμήσεις και κάποια ιστορικά διαμορφωμένη βούληση. Η δράση του ανθρώπου πάνω στη φύση έχει σκοπό την οικοδόμηση μιας πιο πρακτικο-αξιολογικής γνώσης, μιας γνώσης δηλαδή χρήσιμης για τη ζωή. Η πράξη στηρίζει τη διαλεκτική ενότητα της δομής και της υπερδομής και εμφανίζεται ως το ενοποιητικό τους στοιχείο.
Ο ίδιος ο Γκράμσι φαίνεται να κινείται διαλεκτικά ανάμεσα στη δομή και στο εποικοδόμημα ομως η προβληματική του εντοπίζεται περισσότερο στην έννοια του εποικοδομήματος, χωρίς να το ξεκαθαρίζει εννοιολογικά, όπως, επίσης, διαφαίνεται μια ανησυχία στο να εξασφαλίσει μια αυτονομία του εποικοδομήματος από τη δομή. Σ’ αυτό το σημείο διαχωρίζεται από τον κλασικό Μαρξισμό με το να θεωρεί την υπερίσχυση του ουμανιστικού παράγοντα (δηλαδή του συστήματος αξιών της ουμανιστικής κουλτούρας, που είναι στοιχείο του εποικοδομήματος) έναντι του οικονομικιστικού. Έτσι, η φιλοσοφία της πράξης δεν αντιμετωπίζει ιδεαλιστικά – μεταφυσικά την πραγματικότητα, αλλά την αναγάγει σε ιστορία ή ιστορικότητα, συνδέοντας την με τις ιστορικές συνθήκες που τη δημιούργησαν. Με αυτή την έννοια, η κουλτούρα εκφράζει και αποτυπώνει τις σχέσεις των ανθρώπων στο πέρασμα της ιστορίας. 
Η αντίληψη της δομής στον Γκράμσι είναι ιστορική και σε διαρκή κίνηση. Αντιλαμβάνεται τη δομή ως το σύνολο των κοινωνικών σχέσεων μέσα στο οποίο κινούνται ή δρουν οι άνθρωποι.  Επομένως, η φιλοσοφία της πράξης δεν είναι η διατύπωση μιας αντίληψης του κόσμου, με την παραδοσιακή έννοια ενός οργανικού συστήματος δογμάτων. Πρόκειται για μια αντίληψη του κόσμου με την έννοια της συνειδητοποίησης της αντιφατικής διαδικασίας του πραγματικού. Αυτή η συνείδηση ως κριτήριο οργάνωσης μπορεί να γίνει γνώση και δράση σ’ έναν λαό. Έτσι, αυτή η φιλοσοφία πλησιάζει τον άνθρωπο με τα πραγματικά και συγκεκριμένα προβλήματά του, αποκτά συνείδηση αυτών και τα μελετά εντάσσοντάς τα μέσα στην ιστορική διαδικασία και τα λύνει στα πλαίσιά της. Η εκπαίδευση συνδέεται με τη φιλοσοφία της πράξης, αφού εξηγεί το πώς σχηματίζεται η προσωπικότητα του ανθρώπου. Η ανάλυση οδηγεί στον ιστορικό προσδιορισμό της «φύσης» του ανθρώπου και του ρόλου στην κοινωνία και την ιστορία. 
Το να αφήσουμε τα παιδιά στον «αυθορμητισμό» τους σημαίνει ότι αυτά ήδη είναι σχηματοποιημένες μικρογραφίες ενηλίκων και μένει να ξεδιπλώσουν τα χαρίσματα, που κρύβουν μέσα τους.
Το να αφήσουμε τα παιδιά στον «αυθορμητισμό» τους σημαίνει ότι αυτά ήδη είναι σχηματοποιημένες μικρογραφίες ενηλίκων και μένει να ξεδιπλώσουν τα χαρίσματα, που κρύβουν μέσα τους.
Οι ιδεολογίες σ’ αυτό το σχήμα αποδεικνύονται η «αληθινή» φιλοσοφία, επειδή αυτές οδηγούν το λαό στην ουσιαστική δράση, στον μετασχηματισμό της πραγματικότητας. Σκοπός της φιλοσοφίας της πράξης είναι λοιπόν να βοηθήσει το λαό ν’ αποκτήσει μια ανώτερη αντίληψη της ζωής, αφού αυτή επιδιώκει μια ηθική μεταρρύθμιση με σκοπό την εξύψωση της κριτικής αυτογνωσίας των λαϊκών τάξεων. 

Πολίτες και ιδιώτες




γράφει ο Γεράσιμος Δεληβοριάς
Τα πρώτα χρόνια της κρίσης, τότε που όποιος περνούσε από την πλατεία Συντάγματος έπρεπε να χαιρετήσει ελληνικά και το κτίριο της Βουλής, κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο η άποψη ενός αριστοκράτη εγγλέζου του τέλους του 19ου αιώνα, ο οποίος παρίστανε τον οικονομολόγο και τον πολιτειολόγο.
Σύμφωνα με τον εξαίρετο αυτόν κύριο, «σερ» στα Αγγλικά, (πιθανότατα από την ελληνική λέξη «κύριος», κύρης, κυρ, κυρΑνδρόνικος, κυρΜανώλης, κυρΜήτσος κλπ) σύμφωνα λοιπόν με τον «σερ», η Δημοκρατία είναι ένα ατελές και θνησιγενές πολιτικό σύστημα, επειδή οι ψηφοφόροι για να εκλέξουν μιαν κυβέρνηση ζητούν ανταλλάγματα (παροχές). Το αποτέλεσμα είναι, να κυριαρχήσουν στην πολιτική σκηνή οι δημαγωγοί και οι δημοκόποι και στην καθημερινή ζωή η φαυλότητα, ο εκμαυλισμός και η εξαχρείωση, με φυσικό επακόλουθο την κατάπτωση των θεσμών και του ίδιου του πολιτεύματος, όταν η εξάντληση των αποθεμάτων στερεύει την κάνουλα των παροχών.
Οι άνθρωποι που κοινοποιούσαν την άποψη του «σερ», έβλεπαν την επιβεβαίωση της στην πρόσφατη ιστορία της χώρας μας, όταν το χρηματιστήριο των παροχών και των δοσοληψιών ανέβαζε και κατέβαζε κυβερνήσεις. Όταν ο όχλος ομοθυμαδόν, απαιτούσε «Δώστα όλα!» και οι ηγέτες συναινούσαν από τους εξώστες.
Στην πραγματικότητα, αυτή ήταν και είναι η εικόνα και η πραγματικότητα του ελληνικού κράτους από τη σύσταση του μέχρι και σήμερα και δυστυχώς, το μέλλον δεν δείχνει ακόμη σημάδια βελτίωσης.
Μέσα σ’ αυτό το κράτος, αξία δεν έχει ο άνθρωπος, αλλά η αλλοτρίωση του, ο ιδιώτης, που προτάσσει τις εγωιστικές του απαιτήσεις και συμφέροντα, αδιαφορώντας για το σύνολο.
Το αντίθετο του ιδιώτη, είναι ο πολίτης. Ο πολίτης ταυτίζεται με την πόλη, με το σύνολο. Θεωρεί τον εαυτό του γέννημα και προέκταση της πόλης, της κοινότητας και την πόλη την αντανάκλαση του εαυτού του.
Ο ιδιώτης οχυρώνεται πίσω από τα ανθρώπινα δικαιώματα του, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει εκείνο της ιδιοκτησίας. Μπροστά σε κάθε καταστροφή, ο ιδιώτης ανησυχεί πρωτίστως για την περιουσία του, ενώ ο πολίτης για την ζωή και την υποβάθμιση της ποιότητας της.
Για τον ιδιώτη, ξεχωριστή σημασία έχει η ασφάλεια της περιουσίας του, των κεκτημένων του και η αύξηση τους. Το πολιτικό σύστημα και το κράτος που εδράζεται σε μια κοινωνία ιδιωτών, δεν μπορεί παρά να είναι ολιγαρχικό, καθώς ο ιδιώτης εκχωρεί την ανθρώπινη φύση του έναντι υλικών ανταλλαγμάτων, συχνά αρκετά ευτελών, όπως ο άρτος και τα θεάματα που προσέφεραν οι Ρωμαίοι πατρίκιοι και στη συνέχεια οι καίσαρες στον αποκτηνωμένο όχλο. Αυτό το σύστημα είχε υπόψη του ο «σερ» και όλοι όσοι λοιδορούν την Δημοκρατία και ευαγγελίζονται ένα «αριστοκρατικό» πολίτευμα, ή άλλες ανελεύθερες καταστάσεις. Εγκλωβισμένος σ’ ένα αδιάκοπο κυνηγητό της ασφάλειας, ο ιδιώτης βλέπει την άκρη του τούνελ να φωτίζεται από τα ο φωτοστέφανο των ισχυρών που μπορούν να του την εγγυηθούνε.
Η λογική κατάληξη είναι φυσικά η τυραννία. Η σχετική απάθεια με την οποία η κοινωνία μας αντιμετώπισε την απριλιανή τυραννία και ο ενθουσιασμός με τον οποίο ενστερνίστηκε την υποκουλτούρα που αυτή εγκαινίασε, πρέπει να μας προβληματίσει κάποτε.
Στον αντίποδα του, ο πολίτης αναλαμβάνει την ευθύνη του εαυτού του και του συνόλου, σπάζει τα δεσμά του «περι» και ελευθερώνει την «ουσία» την ίδια του την ύπαρξη.
Ταυτιζόμενος με το σύνολο, με την κοινότητα, ο άνθρωπος μετασχηματίζεται, αναβαθμίζεται από άνθρωπος καθ’ εαυτόν σε άνθρωπο για τον εαυτό του, γίνεται αληθινό ανθρώπινο όν.
Δεν ζητά ανταλλάγματα από κανέναν, αφού κανένας δεν μπορεί να του δώσει την ουσία, τον κόσμο που έχει επιτέλους ανακαλύψει κι ενωθεί μαζί του.
Οι επιστήμονες που μελετούν την συμπεριφορά των εξαδέλφων μας στο ζωικό βασίλειο, μας λένε πως οι εγωιστικές πρακτικές και οι ιεραρχίες, είναι κυρίαρχες πρακτικές και ιδιαίτερα ο εγωισμός, απολύτως απαραίτητος για την διατήρηση της ζωής.
Στους ανθρώπους όμως, η ανάπτυξη του λόγου και της λογικής, τους έκανε να καταλάβουν τις τεράστιες δυνατότητες της συνεργασίας, την αξία της συλλογικής δράσης, την ανάγκη και την αξία της συλλογικής ευθύνης και την αχρηστία των ιεραρχικών δομών.
Έτσι ο αγώνας για τη μετάβαση από την κοινωνία των ιδιωτών στην κοινωνία των πολιτών, είναι ο αγώνας του εξανθρωπισμού των ανθρώπων.
Γεράσιμος Δεληβοριάς

Τρίτη 4 Νοεμβρίου 2014

Όταν η Δούρου δείχνει ότι είναι μια από τα ίδια

του Δ.Καζάκη
Οι δικαιολογίες άφθονες. Δεν μπορούν να γίνουν τώρα αυτά. Ο κόσμος δεν είναι έτοιμος. Ας περιμένουμε να δούμε. Είναι νωρίς ακόμα. Κι έτσι όσο η αντιμνημονιακή διακυβέρνηση θα αποδεικνύεται για τον λαό όλο και πιο αδίστακτη και καθεστωτική, τόσο οι διαφωνούντες θα λειτουργούν σαν άλλοθι της επίσημης γραμμής.
Για να μη νομίζετε ότι υπερβάλλω, δεν θα επικαλεστώ την εμπειρία της μεταπολίτευσης, αλλά την τωρινή κατάσταση. Η κ. Δούρου του ΣΥΡΙΖΑ εξελέγη Περιφερειάρχης Αττικής, δηλαδή επικεφαλής της μεγαλύτερης περιφέρειας της χώρας. Κατά τη διάρκεια του προεκλογικού της αγώνα κατέγγελνε τον προηγούμενο περιφερειάρχη Σγουρό για ατασθαλείες και σκανδαλώδεις συμβάσεις τις οποίες θα φέρει στο φως όταν η ίδια εκλεγεί. Μάλιστα τη θυμάμαι να λέει με το γνωστό ύφος των 100 καρδιναλίων, ότι η εκλογή της στη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας θα αποδείξει το κατά πόσο το κόμμα της, ο ΣΥΡΙΖΑ, είναι ικανός να αλλάξει τα πράγματα.
Όταν εξελέγη η κ. Δούρου υπήρξε ένα πάγωμα σ' όλους αυτούς που λυμαίνονταν την περιφέρεια, τις εργολαβίες, τις μελέτες, τα έργα. Ένας από τους "μεσάζοντες", που λόγω των γνωριμιών και των διασυνδέσεων πουλά εκδουλεύσεις σ' όσους θέλουν να κάνουν δουλειά με το ευρύτερο δημόσιο, έλεγε: Έτσι είναι πάντα όταν αλλάζει η διοίκηση. Το πάγωμα κρατά γύρω στον ένα μήνα, μέχρι να μάθουμε πόσα παίρνει ο νέος επικεφαλής και οι παρατρεχάμενοί του. Θα δείτε, διαβεβαίωνε, το ίδιο θα γίνει και με την Δούρου.
Έγινε κάτι διαφορετικό με την έλευση της κ. Δούρου; Όχι βέβαια. Ο κανόνας επαληθεύτηκε. Οι συμβάσεις, οι σκανδαλώδεις κατά την προεκλογική κ. Δούρου, που άφησε σε εκρεμμότητα ο πρώην περιφερειάρχης κ. Σγουρός, υπογράφονται η μια μετά την άλλη. Δεν είναι μόνο η υπογραφή της σύμβασης με την εταιρεία καθαρισμού, που δεν πρόλαβε να υπογράψει ο πρώην, αλλά και όλες οι υπόλοιπες έχουν δρομολογηθεί. Απλά είναι θέμα τιμοκαταλόγου της νέας διοίκησης της περιφέρειας, για να θυμηθούμε τον "μεσάζοντα".
Φυσικά, η κ. Δούρου φρόντισε να υπογράψει και να αποδεχθεί κανονικά και τον οικονομικό απολογισμό της περιφέρειας αθωώνοντας τον κ. Σγουρό από ατασθαλίες και λοβιτούρες. Για τις ατασθαλίες και τις λοβιτούρες που η ίδια τον κατηγορούσε προεκλογικά. Είδατε να δυσανασχετεί κανένας από την αντιπολίτευση μέσα στο ΣΥΡΙΖΑ για το γεγονός ότι η διοικούσα σύντροφός τους αποδεικνύεται μια από τα ίδια με τους προηγούμενους; Είδατε κανέναν από το ψηφοδέλτιο της κ. Δούρου να δυσανασχετεί έστω και να διαχωρίζει τη θέση του από αυτές τις πρακτικές; Κανένας!
Η καρέκλα, το οφίτσιο, η εξουσία, έστω και σε επίπεδο σφουγκοκωλάριου περιφερειάρχη, είναι υπεράνω ακόμη και της πιο στοιχειώδους προσωπικής εντιμότητας. Η ατιμία είναι συνώνυμη με όλους αυτούς που για μια εκλόγιμη θέση σ' ένα ψηφοδέλτιο, είναι πρόθυμοι να ξεχάσουν τα πάντα. Αρχές, αξίες, αξιοπρέπεια, φιλότιμο, τιμιότητα και θέσεις. Για την πατρίδα και τον λαό δεν λέμε τίποτε, γιατί όλοι αυτοί τα έχουν γραμμένα στα παλαιότερα των υποδημάτων τους.
Κι αν σε μια μόνη περιφέρεια οι εκλεκτοί του ΣΥΡΙΖΑ δικαιώνουν τόσο γρήγορα και τόσο εύκολα τους "μεσάζοντες" που λυμαίνονται εδώ και δεκαετίες το ευρύτερο δημόσιο, τι πρόκειται να γίνει όταν το συγκεκριμένο κόμμα αποκτήσει κυβέρνηση; Ποιος απ' όλους αυτούς που σήμερα στρατεύονται στις γραμμές του θα αντιδράσει στη νομή της εξουσίας; Ποιος θα κλωτσήσει τα οφίτσια, τους θώκους και τα προνόμια της διακυβέρνησης, προκειμένου να υπερασπιστεί εργατικά, λαϊκά και εθνικά συμφέροντα;

Απόσπασμα από το Blog του Δ.Καζάκη

Δευτέρα 3 Νοεμβρίου 2014

Η ΜΑΥΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ.


Από τον ΛΕΟΝΑΡΔΟ ΜΠΗΤΡΟ Αξιωματικό Π.Ν. ε.α
Πόσοι όμως γνωρίζουμε ότι στην Ελλάδα κατασκευάζαμε (είτε εξολοκλήρου, είτε μερικός) αυτοκίνητα;
Το κεφάλαιο «Ελληνικό αυτοκίνητο» στην καλύτερη των περιπτώσεων είναι μια μακρινή ανάμνηση. Πόσοι όμως γνωρίζουμε ότι στην Ελλάδα κατασκευάζαμε (είτε εξολοκλήρου, είτε μερικός) αυτοκίνητα;;; Για πολλούς δυστυχώς δεν αποτελεί καν τμήμα της βιομηχανικής ιστορίας της χώρας μας. Κι όμως, οι προσπάθειες για την κατασκευή και παραγωγή ενός απλού, φθηνού και πρακτικού αυτοκινήτου στην Ελλάδα ήταν πολλές και αξιόλογες.
-Ορισμένες έφθασαν έως το τέλος, γεμίζοντας τους δρόμους με αυτοκίνητα σχεδιασμένα και κατασκευασμένα από Eλληνικά χέρια, άλλες πάλι έμειναν στα… χαρτιά. Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην προσπάθεια κατασκευής ενός αμιγώς ελληνικού επιβατικού αυτοκινήτου ήταν η εξασφάλιση έγκρισης τύπου.

-Το κόστος παραγωγής, το μικρό μέγεθος της ελληνικής αγοράς, η αδυναμία ανταγωνισμού των ξένων αυτοκινητοβιομηχανιών αλλά και η απουσία ουσιαστικής στήριξης από την εκάστοτε κυβέρνηση προστέθηκαν στις αιτίες αποτυχίας κάθε σχετικού εγχειρήματος. Αντίθετα, οι διαδικασίες ήταν πιο απλές στην κατηγορία των φορτηγών και των λεωφορείων, επιτρέποντας την ελληνική παραγωγή ανάλογων οχημάτων.

– Ας κάνουμε λοιπόν μια αναδρομή, στην ιστορία του Ελληνικού αυτοκινήτου, αλλά και στο παρόν.

“ΘΕΟΛΟΓΟΥ” 1920

Εκτός απο την Βιομηχανία / Βιοτεχνία , κατασκευής αμαξωμάτων και μετέπειτα κατασκευής ολοκληρωμένων οχημάτων –Λεωφορεια ,Φορτηγά και αγροτικά μηχανήματα,υπάρχει ακόμα μία προπολεμική (του 1920) καταγραφή για ελληνικής κατασκευής αυτοκίνητου,και αυτό είναι το οχημα του «ΤΑΓΚΑΛΑΚΗ» (κατασκευαστής αμαξωμάτων απο την δεκαετία του 30) το 1937 και ηταν βασισμένο σε μηχανικά μέρη απο D.K.W.

– Ο Νικόλαος Θεολόγου θεωρείται από πολλούς ως ο πρώτος Έλληνας που σχεδίασε και κατασκεύασε επιβατικό αυτοκίνητο. Επιστρέφοντας από την Αμερική, όπου εργαζόταν ως μηχανικός αυτοκινήτων, ίδρυσε το 1916 την ομώνυμη εταιρεία.





TANGALAKIS TEMAΧ

Σήμερα η ΤΕΜΑΧ θεωρείται η μεγαλύτερη εταιρεία στον τομέα κατασκευής πυροσβεστικών οχημάτων,στην Ελλάδα.

Πιο πριν και με την ονομασία « TANGALAKIS»,υπήρξε ενας ιστορικός κατασκευαστής αμαξωμάτων (και οχι μόνον)λεωφορείων,στην χώρα μας.

Στην Ελλάδα είχαν (και έχουν)  δραστηριοποιηθεί , πάνω από 100 κατασκευαστές αμαξωμάτων λεωφορείων,αλλά  η “TANGALAKIS”,ήταν μία άπω τις καλύτερες.

Το 1922,συνενώνεται με τον Γ.ΤΟΥΡΝΙΚΙΩΤΗ , και άπω το 1925,αρχίζει να χτίζει αμαξώματα λεωφορείων, πάνω σε εισαγόμενα σασί.







VELOS

Το “Velos” ήταν το πρώτο πολεμικό αεροσκάφος που κατασκευάστηκε υπό άδεια στην Ελλάδα στο Εργοστάσιο Κατασκευής Αεροπλάνων Φαλήρου. Σχεδιάστηκε ως εξέλιξη των Βρετανικών Dart/Swift, με προδιαγραφές αεροσκάφους πολλαπλών ρόλων παράκτιας άμυνας. Σύμφωνα με την ελληνική προδιαγραφή, είχε δυνατότητες βομβαρδισμού, αναγνώρισης, εκπαίδευσης και ρίψεως τορπιλών. Διέθετε εξειδικευμένο εξοπλισμό όπως ηλεκτρικό σύστημα ενδοσυννενόησης, ασύρματο εμβέλειας 200 μιλίων και αναρτήρες βομβών.

– Η παρθενική πτήση του πρώτου ελληνικού “Velos” έγινε το Μάρτιο του 1926 και ονομάστηκε “Ελπίς” Κατασκευάστηκαν συνολικά στο ΕΑΦ 12 αεροσκάφη εισάγοντας για πρώτη φορά στη χώρα τεχνολογία κατασκευής αεροσκαφών μεταλλικής δομής. Εισήλθαν σε ενεργό δράση το 1930 όπου χρησιμοποιήθηκαν κυρίως με σταθερό σύστημα προσγείωσης. Παρέμεινε σε ενεργό υπηρεσία μέχρι τις παραμονές του Β’ Π.Π.



ΠΕΤΡΟΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.Β.Ε

-Η εταιρεία ήταν (και ειναι τώρα) στην ουσία μια εταιρεία εισαγωγής και διάθεσης οχημάτων και βαρεών μηχανημάτων,και για μια εποχή και κατασκευαστής.

Η οικογένεια Πετρόπουλου παραδοσιακά απασχολείτο με την μεταλλουργία (χυτήρια,όπου μεταξύ άλλων εθεωρείτο ενας απο τους καλύτερους κατασκευαστές καμπανών) από τον 19ο αιώνα,αρχικά στην Άμφισσα και αργότερα στην Λαμία.

Η εταιρεία με την σημερινή της μορφή , δημιουργήθηκε από τον Πέτρο Πετρόπουλο στην Θεσσαλονίκη του 1922,μ εργασίες πώλησης οχημάτων και επισκευές / ανακατασκευές κινητήρων. Με αυτούς τους κινητήρες άρχισε κατασκευές οχημάτων,με βάση επιβατηγά FORD του 1920,τα WILLYS-OVERLAND του 1930,και για φορτηγά με τα DIAMOND T και INTERNATIONAL του 1930.

Το 1938,μεταφέρεται στην Αθήνα.

Κύρια απασχόληση απο το 1956,η κατασκευή τρακτέρ,με την χρήση ανακατασκευασμένων κινητήρων.Αργότερα κατασκευάζει σειρά τρακτέρ με κινητήρα PERKINS,με μεγάλες πωλήσεις.

-Από το 1974,αρχίζει την κατασκευή , του πρώτου «εξυπνου» (όπως τ ονομάζει)οικογενειακού φορτηγού 4χ4,σε τύπους UNITRUCK-POLYTRUCK και MILITRUCK για τον στρατό.ΟΙ αγρότες τ αγοράζουν σε μεγάλους αριθμούς,αλλα οχι κι ο στρατός.Επιπλέον ο νόμος για τα αγροτικά αλλάζει το 1984-85 , και ετσι σταματάει η παραγωγή,με την εταιρεία σε δεινή οικονομική κατάσταση λόγω των μεγάλων επενδύσεων που είχε κάνει εως τότε. Εκτός των αλλων η εταιρεία είχε σχεδιάσει –κατασκευάσει μια σειρά προιόντων, όπως γεννήτριες-περονοφόρα (τα επιτυχημένα βενζινικίνητα και ηλεκτροκίνητα DYNALIFT)





NAMCO

National Motor Company Of Greece

Ιδρύθηκε απο τούς αδελφούς Κοντογούρη που ασχολούντο/απασχολούντο με το αυτοκίνητο απο το 1950

Οι πρώτες προσπάθειες των αδελφών Κοντογούρη,ηταν στην Γερμανία,οπου προσπάθησαν να βάλουν σε παραγωγή ενα φορτηγό με τ ονομα «HELLAS».

Το 1957 ο Κοντογούρης αποκτά τα δικαιώματα βιομηχανικής κατασκευής απο το WILFRED FAHR,ενός οχήματος πολλαπλών χρήσεων.

Το 1961 Δημιουργείται στην Θεσσαλονίκη το πρώτο εργοστάσιο,με την ονομασία FARCO , οπου αρχίζει η κατασκευή του προαναφερόμενου οχήματος,με το ονομα, FARMOBIL, που «φορά» δικύλινδρο αερόψυκτο κινητήρα 700cc,της BMW.

Ω Ελλάδα.Τι ειρωνεία.Αυτό το πάρα πολύ καλό για την εποχή του οχημα ,ΔΕΝ παίρνει εγκριση τύπου στην Ελλάδα,(παρά την καλή υποδοχή που του έγινε),και ολη η παραγωγή κατευθύνεται στο εξωτερικό. Βλέποντας την ευκαιρεία η CHRYSLER αγοράζει την εταιρεία και το παραγωγικό της έργο, και δημιουργεί την CHRYSLER HELLAS S.A



B I O M A N

Δύο Ελληνες μηχανικοί,ιδρύουν το 1967,μια εταιρεία στο Κορωπί,οπου σχεδιάζουν και κατασκευάζουν ανυψωτικά και οχι μόνο μηχανήματα,με αρκετή επιτυχία.

Δέν λειτουργεί πλέον.





MOTOR CAR

Μία μάλλον περίεργη Ελληνική σχεδίαση/κατασκευή,ενός μικρού τρίκυκλου φορτηγού,φορτίου μόνο 350 κιλών.(ασχετα αν συνήθως το φόρτωναν εως και 2000 κιλά)

Κατασκευάσθηκε σε δύο τύπους,χρησιμοποιώντας κινητήρες V.W. ή FORD.

Λειτούργησε απο το 1967 εως το 1971



S A M

Ενας απο τους πολλούς Ελληνες βιοτέχνες / κατασκευαστές τρικύκλων φορτηγών,ο Στέφανος Α. Μπαλτάς.

Δημιούργησε και λειτούργησε την εταιρεία του απο το 1966 εως το 1974.

Τα πρώτα του μοντέλα χρησιμοποίησαν κινητήρες V.W.

Τα επόμενα FORD 1300

Η επιτυχία των SAM,ηταν στο σασί που δεν σκούριαζε εύκολα. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν ελάχιστες, 36 χρόνια μετ το κλείσιμο.



ATTICA
Η Attica ήταν μια από τις εταιρείες που δημιουργήθηκαν από τη Βιοπλαστίκ ΑΕ του Γιώργου Δημητριάδη. Το 1958 σχεδίασε το μοντέλο «505», ο φόρος όμως για τα τετράτροχα αυτοκίνητα μπλόκαρε την παραγωγή του. Το 1963 άρχισε την παραγωγή του «200», το οποίο βασιζόταν στο γερμανικό Fuldamobil. Οι διάφορες εκδόσεις έφεραν κινητήρες της ILO, της Sachs και της Heinkel, όλοι 200 κ.εκ.

Οι μετέπειτα προσπάθειες του Δημητριάδη για την κατασκευή τετράτροχων αυτοκινήτων -όπως είναι το Carmel της ισραηλινής Autocars ή το ελληνικό DIM με κινητήρα Fiat, που μάλιστα παρουσιάστηκε το 1977 στην Έκθεση Αυτοκινήτου της Γενεύης- δε στέφθηκαν από επιτυχία.

-Το μοντέλο «505» σε έκθεση βιομηχανικών προϊόντων το 1958. Δεξιά του αυτοκινήτου, με τα γυαλιά, εικονίζεται ο Γιώργος Δημητριάδης και δίπλα του ο τότε υπουργός Βιομηχανίας, Νίκος Μάρτης



Το Attica 200 συνέχισε να παράγεται ως το 1972 και αποτέλεσε ένα από τα πλέον εμπορικά ελληνικά αυτοκίνητα.



Η δεύτερη έκδοση του DIM έφερε κινητήρα 650 κ.εκ. της Fiat.



G E N

Ο τύπος GEN , κατασκευάσθηκε απο τον Αντώνη Τζέν,παλαιό Οδηγό αγώνων,μηχανικό και ταυτόχρονα συλλέκτη αυτοκινήτων.

Η πρώτη του δημιουργία ηταν το 1963,και ηταν ενα κομψό σπόρ αυτοκίνητο,σχεδιασμένο απο τον Ελληνα αρχιτέκτονα Π.Βαρουχάκη.

Κτίσθηκε πάνω σε πλαίσιο V.W., και μηχανικά μέρη της SAAB.



Μ Ε Β Ε Α

Μεσογειακαί Επιχηρήσεις Βιομηχανίας Εμπορίου και Αντιπροσωπειών

Μετά απο συνένοση δύο κατσκευαστών/συναρμολογητών μοτοποδηλάτων (απο το 1954),το 1960 δημιουργείται η ΜΕΒΕΑ.

Ξεκινάει την παραγωγή ενός μικρού τρίκυκλου φορτηγού με κινητήρα ZUNDAPP 50cc.Mεγάλη επιτυχία που πωλείται και κυκλοφορεί σ ολη την Ελλάδα για πάνω απο 30 χρόνια.Πωλείται και εξάγεται επίσης στην Ασία σε μεγάλους αριθμούς σαν επιβατηγό και σαν φορτηγό.Τα κατασκευαστικά σχέδια και η τεχνογνωσία της ΜΕΒΕΑ,δίνονται και σε μια αλλη εταιρεία την MEGO,για να μεγαλώσει η παραγωγή και να καλυφθεί η ζήτηση.

Το 1970 σε συνεργασία με την Αγγλική RELIANT,κατασκευάζει κατόπιν αδείας το σχετικά βαρύ τρύκυκλο φορτηγό TW9,και απο το 1974 και το μικρό τρίτροχο επιβατηγό ROBIN. Εκείνη την εποχή το τρίκυκλο ηταν στην ουσία μονόδρομος για τα χαμηλά εισοδήματα στην Ελλάδαμμιάς και ενέπιπταν στην κατηγορία των μοτοσυκλετών,οπότε και η φορολόγηση ηταν ανεκτή.





ΜΕΒΕΑ FOX

Άλλη μία περίπτωση ελαφριών οχημάτων μικτής χρήσης ήταν το Fox. Σχεδιασμένο από τη Reliant ειδικά για τη ΜΕΒΕΑ, η οποία κατασκεύαζε εξ ολοκλήρου το αυτοκίνητο, το Fox έφερε κινητήρα 850 κ.εκ. της βρετανικής εταιρείας. Η παραγωγή του μοντέλου άρχισε το 1979 και σταμάτησε το 1983.



ALTA

Το Alta 200 σε φυλλάδιο του 1969. Το αυτοκίνητο κόστιζε αρχικά 39.500 δρχ., τη στιγμή που ο μισθός ενός δημόσιου υπαλλήλου κυμαινόταν γύρω στις 3.500 δρχ.
Με έδρα την Αθήνα, η εταιρεία Alta παρουσίασε το 1968 ένα τρίκυκλο επιβατικό αυτοκίνητο, το Α200. Χρησιμοποιούσε, όπως και η Attica, πλαίσιο της γερμανικής Fuldamobil, το αμάξωμα ήταν όμως δικής της σχεδίασης. Η Fulda έστελνε το μονοκύλινδρο κινητήρα 200 κ.εκ. της Heinkel, απόδοσης 10 ίππων, και την πίσω ανάρτηση. Το κιβώτιο ήταν 4 ταχυτήτων και είχε άδεια κυκλοφορίας για τρεις επιβάτες.

Η παραγωγή του συνεχίστηκε έως το 1974. Η Alta κατασκεύαζε επίσης τρίκυκλα ελαφρά φορτηγά καθώς και μοτοποδήλατα. Το εργοστάσιό της στην Ελευσίνα έκλεισε το 1978.



BET

Η Βιοτεχνία Ελληνικών Τρικύκλων ιδρύθηκε από τον Πέτρο Κωνσταντίνου και προσανατολίστηκε στην κατασκευή -κυρίως- φορτηγών. Το 1965 σχεδίασε το πρώτο της επιβατικό αυτοκίνητο, ένα τρίκυκλο που βασιζόταν σε κινητήρα μοτοσικλέτας BMW, 125 κ.εκ. Το πρωτότυπο αυτό δεν έφτασε ποτέ στη γραμμή παραγωγής.

Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1973, κατασκεύασε το ΒΕΤ 500, που έφερε κινητήρα Fiat 500 κ.εκ., το οποίο παρήχθη όμως σε ελάχιστα κομμάτια. Αντιμετωπίζοντας προβλήματα έγκρισης τύπου, η επιχείρηση σταμάτησε τις δραστηριότητές της το 1976. Από το εικονιζόμενο BET 500 παρήχθησαν μόλις δέκα αντίτυπα.



BALKANIA

Ηταν το σήμα που χρησιμοποιούσε ο Ζαχαρόπουλος που κατασκεύαζε στην Αθήνα , ελαφρα 4χ4 φορτηγά και 4χ4 τύπου τζίπ.

Μέχρι το 1972,η ¨Ζαχαρόπουλος ΑΒΕΕ» ασχολείτο με την εισαγωγή Ρουμάνικων και Ινδικών αυτοκινήτων.

Το 1975,σχεδιάζει και κατασκευάζει ενα φορτηγό 4χ4,με κινητήρα Diesel – Mercedes Benz 3200 CC, με μεταλλική καμπίνα και για φορτίο 1500 κιλών.

Το 1979,το αυτοκίνητο επανασχεδιάζεται με νέα μοντέρνα πολυεστερική καμπίνα. Κατασκευάζεται μέχρι το 1984,οπότε με τον νέο φοροεισπρακτικό νόμο σταματάει η παραγωγή του. Το 1975 η εταιρεία συναρμολογεί και παρουσιάζει στην Ελληνική αγορά ενα ελαφρύ τύπου τζίπ,με το ονομα AUTOTRACTOR.Το αυτοκίνητο ηταν στην ουσία,ενα εδώ συναρμολογημένο τύπου τζίπ, το “MAHINDRA”.Kαι αυτό βέβαια ηταν ενα αντίγραφο απο τα πρωτογενή Αμερικάνικα

Το αυτοκίνητο «φόραγε» κινητήρα diesel 3.100 cc 62 HP PEUGEOT.

Το εκμοντερνισμένο πιο «καλό»μοντέλο « AUTOTRACTOR KZ “, φορούσε κινητήρα βενζίνης πάλι της PEUGEOT 2.500 cc , 103 HP.



ENFIELD-NEORION

Η Enfield Automotive Ltd, με έδρα το Λονδίνο, ειδικευόταν στη σχεδίαση και κατασκευή ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Το 1972 εξαγοράστηκε από τους αδελφούς Γουλανδρή, οι οποίοι τη μετονόμασαν σε «Enfield-Neorion» και μετέφεραν τη γραμμή παραγωγής στη Σύρο, όπου βρίσκονταν οι εγκαταστάσεις των Ναυπηγείων Νεωρίου.

Ένα από τα μοντέλα που δέχτηκαν τις σχεδιαστικές… επεμβάσεις του Γιώργου Μιχαήλ ήταν το Ε 8000. Επρόκειτο για ηλεκτρικό αυτοκίνητο πόλης, με αυτονομία γύρω στα 110-130 χλμ. και τελική ταχύτητα 65 χλμ./ώρα. Παρήχθησαν όμως ελάχιστα κομμάτια, γεγονός που οφειλόταν στη σχετικά υψηλή τιμή του και στο φορολογικό «σκόπελο» τον οποίο έπρεπε να αποφύγουν τα ηλεκτροκίνητα οχήματα.



Ο Μιχαήλ σχεδίασε το 1974 το «Σικάγο», ένα πολυτελές βενζινοκίνητο όχημα παντός εδάφους, το οποίο παρήχθη όμως μόλις σε δύο αντίτυπα



ZEBRA DAIHATSU

Η Automeccanica AEBE ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 από στελέχη της Αυτοκινητοβιομηχανίας Ελλάδος, η οποία ήταν γνωστή για την παραγωγή των Scout και Amico, που αποτελούσαν παραλλαγές του Fiat 127. Το Zebra, αντιθέτως, κατασκευαζόταν πλήρως στην Ελλάδα από την Automeccanica και βασιζόταν στο Daihatsu Charade.



Το επαγγελματικής και επιβατικής χρήσης Zebra άρχισε να παράγεται το 1981, ενώ από το 1985 δεν έφερε το σήμα της Daihatsu. Την ίδια χρονιά η Automeccanica εξασφάλισε την άδεια της Lada για την κατασκευή στη χώρα μας του Niva, το οποίο παρήγαγε και σε ανοιχτή έκδοση.



PAN-CAR

Με έδρα την Αθήνα, η Pan-Car άρχισε το 1977 την παραγωγή του Buggy, που δανειζόταν σασί και μηχανικά μέρη από τη Volkwagen. Το 1992 παρουσίασε την πρότασή της στα οχήματα εκτός δρόμου, με το όνομα «Ερμής». Η παραγωγή του δεν προχώρησε και η εταιρεία σταμάτησε να λειτουργεί δύο χρόνια αργότερα. Το Buggy της Pan-Car ήταν μια από τις λίγες ελληνικές προτάσεις για αυτοκίνητα «ελεύθερου χρόνου»



M A V A

H ΜΑΒΑ αρχικά ηταν η Ελληνική εταιρεία εισαγωγής των αυτοκινήτων RENAULT .

Το 1979 αποφασίζει την σχεδίαση και κατασκευή ενός αυτοκινήτου. Την σχεδίαση αναλαμβάνει ο Ελληνας βιομηχανικός σχεδιαστής αυτοκινήτων Γιώργος Μιχαήλ.

Πάνω σε μηχανικά μέρη απο RENAULT,ο Γιώργος Μιχαήλ,σχεδιάζει και κατασκευάζει το πρότυπο ενός ελαφρού πολλαπλών χρήσεων οχήματος που ονομάζεται “FARMA”

Μετά απο αίτηση της MAVA,το αυτοκίνητο στέλνεται στην RENAULT στην Γαλλία,οπου μετά απο εξονυχιστικούς ελέγχους και δοκιμές,παίρνει εγκριση τύπου και μάλιστα με τ ονομα της RENAULT.

Το αυτοκίνητο γίνεται επιτυχία και κατασκευάζεται σε πολλούς τύπους,οπως επηβατηγό-φορτηγό,ακόμα και τύπου τζίπ.

Χρησιμοποιεί κινητήρα 845 cc 34 HP,με τελική 110 χλμ/ωρα

Το 1984 σχεδιάζεται ο διάδοχός το FARMA S με αυξημένες εκτός δρόμου δυνατότητες που το είχαν προ ονομάσει «το Ελληνικό Τζίπ». Την ιδια εποχή αλλάζει ο νόμος,η παραγωγή κρίνεται αντιοικονομική και σταματά,και μετά απο λίγο κλείνει και το εργοστάσιο.



HERCULES

Εργοστάσιο κατασκευής «αγροτικών» οχημάτων-μηχανημάτων , στην Κέρκυρα.

Χρησιμοποιούσε τμήματα της NAMCO (PONY),και κινητήρες , MITSUBISHI , KUBOTA και RUGGERINI.

Παρήγαγε αυτοκίνητα μεταξύ των ετών 1980 και 1983

Απο τα γνωστότερα μοντέλα της το “Hercules light all terrain vehicle” toy 1980



AGRICOLA

Ελληνας κατασκευαστής στην Θεσσαλονίκη. ( Γ. Τσολακίδης)

Κύρια προιόντα,φορτηγά πολλαπλών ρόλων 4χ4,και διάφορα αγροτικά μηχανήματα.

Το AGRICOLA 25 GT 4X4 truck, ηταν ενα εξυπνης σχεδίασης πολλαπλών χρήσεων,τετρατροχο-τετρακίνητο φορτηγό όχημα,με μεταλλική καμπίνα,και μηχανικά μέρη απο MERCEDES-BENZ 180 D diesel. Mε δυνατότητα φορτίου 1650 κιλών,και μεγίστης ταχύτητας 80 χλμ/ωρα,ηταν ενα τυπικό Ελληνικό αγροτικό οχημα,που εξαφανίσθηκε με την αλλαγή του νόμου του 1984-85.



AUTO DIANA UNICAR

Ελληνική κατασκευαστική εταιρεία στην Θεσσαλονίκη, μεταξύ των ετών 1975 και 1984.

Κύριο προιόν της εταιρείας το UNICAR (καμία σχέση με το συνονόματο Ισπανικό),ηταν ενα μάλλον βαρέως τύπου φορτηγό 4χ4,με ικανότητα φορτίου 1500 κιλά.

Χρησιμοποιούσε μηχανικά μέρη MERCEDES-BENZ Diesel, και αξονες απο DODGE. To 1984 που αλλαξε ο φοροεισπρακτικός νόμος στην Ελλάδα,ακολούθησε την μοίρα και αλλων Ελλήνων κατασκευαστών,και εξαφανίσθηκε.



Ε Β Ι Α Μ

Ελληνική Βιομηχανία Αγροτικών Μηχανημάτων

Κατασκεύαζε,μεταξύ αλλων αγροτικών μηχανημάτων,σ εργοστάσιο στην Θεσσαλονίκη,και φορτηγό 4χ4,εκμεταλευόμενη την νομοθεσία που κατέτασε κάθε οχημα που μπορούσε να κάνει και αγροτικές δουλειές,στην κατηγορία των αγροτικών μηχανημάτων,με αποτέλεσμα την ελάχιστη εως μηδενική των φορολόγιση. (ο νόμος αλλαξε το 1984).

Στην κατηγορία αυτή κατασκευάσθηκαν περίεργα οχήματα/εργαλεία,που ηταν μισά αυτοκίνητα-μισά τρακτέρ,με 3 ή και με 4 τροχούς.

Μεγαλύτερος κατασκευαστής ,μία Κρητική εταιρεία με τα μοντέλα CANDIA-KRONOS_MINOS_MINOTAUROS και αλλα.

Αλλος κατασκευαστής στον Βόλο με το “DEMETRA”

H EBIAM (oπως και η AGROMAX στην Αρτα, η AGROCAR στην Αθήνα,και αλλες ),κατασκεύασαν ενα τύπο τετρατροχου-τετρακίνητου οχήματος,με δυνατότητα φορτίου απο 500 εως 1000 κιλα.



S C A V A S

Σχεδιαστής/κατασκευαστής/μηχανικός ο Βασίλειος Σκάβας.

Αποκτώντας εμπειρία απο την εργασία του ( στην ΒΙΑΜΑΞ),ξεκίνησε την πρώτη του σχεδίαση το 1969,κάνοντας σχεδόν τα πάντα,οσον αφορά την κατασκευή του πρoτύπου.

Το SCAVAS 1 , ηταν ενα σπόρ αυτοκίνητο με κινητήρα N.S.U. 1200,και παρουσιάσθηκε το 1973. Το αυτοκίνητο,μετά απο εντονες πιέσεις του Κώστα Καββαθά,ιδιοκτήτη των 4 Τροχών, πήρε αδεια κυκλοφορίας,αλλα ποτέ αδεια εγκρισης για παραγωγή.

Το δεύτερο μοντέλο ηταν το πανέμορφο SCAVAS 2,που παρουσιάσθηκε το 1992,και προοριζόταν για παραγωγή. Για μιά ακόμα φορά το Ελληνικό κράτος,του εδωσε αδεια κυκλοφορίας,αλλα οχι αδεια παραγωγής.

Το SCAVAS3 , το 1996,δεν ξεπέρασε ποτέ το στάδιο σχεδίασης.



SFAKIANAKIS

H “SFAKIANAKIS”, είναι ενα γκρούπ επιχειρήσεων,που δραστηριοποιείται σε τρείς χώρες με προσωπικό περίπου 1000 ατόμων.

Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1961 (και αφού είχε διαδεχθεί διάφορες παρόμειες οικογενειακές επιχειρήσεις) και ονομάσθηκε “ BUSSING HELLAS”.

Αρχικά εφτιαχνε αμαξώματα πάνω σε εισαγώμενα σασί.

Αργότερα,κάνοντας αρχικά χρήση τεχνολογίας απο την Γερμανική «ΜΑΝ»,και αργότερα απο την επίσης Γερμανική «BUSSING»,αρχισε να φτιάχνει εξ ολοκλήρου,λεωφορεία – πούλμαν,κλπ οχήματα.

Δημιούργησε επίσης και μιά σειρά λεωφορείων και φορτηγών,πάνω σε εισαγώμενο Ιαπωνικό σασί της «ΗΙΝΟ» Ενας αριθμός της παραγωγής , εξήχθει σε Μέση Ανατολή και Ανατολική Ευρώπη.

Απο το 2006,η εταιρεία ασχολείται ,μόνο,μετην εμπορία αυτοκινήτων και συναφών εξαρτημάτων.





S A R A C A K I S

Ο ομιλος επιχειρήσεων των αδελφών Σαρακάκη,ηταν στην ουσία ενας απο τούς δύο μεγάλους κατασκευαστές λεωφορείων-φορτηγών,κλπ οχημάτων.

Η εταιρεία ξεκίνησε απο την Θεσσαλονίκη το 1923,ως εισαγωγέας οχημάτων και ανταλλακτικών. Το 1941 τα κεντρικά γραφεία μεταφέρονται στην Αθήνα.

Ουσιαστικά σαν κατασκευαστής ξεκίνησε το 1954.

Το 1962,αρχίζει την κατασκευή /παραγωγή αμαξωμάτων,πάνω σε εισαγώμενα σασί. Το 1966 αρχίζει την κατασκευή λεωφορείων πάνω σε δική της σχεδίασης και κατασκευής σασί,με μηχανή VOLVO. Ηταν η σειρά SB 55 – SB 556 – SB 85 – SB 95. ( To SB σήμαινε SARACAKIS BROTHERS).

Το 1974 κατασκευάζει το πρώτο χωρίς σασί λεοφωρείο, το SBAV, και μετά απο συνεχείς αναβαθμήσεις φθάνει στο SBAV 90 το 1990

Πετυχημένα μοντέλα ,που εγιναν και μεγάλη εξαγωγική επιτυχία σε χώρες κυρίως της Μέσης Ανατολής

Εκτός των αλλων η εταιρεία συναρμολόγησε (και αλλα κατασκεύασε ) σειρά οχημάτων 4χ4,τρίκυκλων μεταφορικών,τρακτέρ και αλλων τύπων.

Αυτή την εποχή η εταιρεία ουσιαστικά λειτουργεί μόνο σαν εμπορική.



ΒΙΑΜΑΞ

Μια απο τις μεγάλες Βιομηχανίες στη Ελλάδα,μ εργοστάσια στην Αθήνα-Θασσαλονίκη και Λάρισσα.

Ηταν απο τις πρωτοπόρες εταιρείες,που διέθεταν απο παλαιά,ποιοτικό ελεγχο,τεχνική εκπαίδευση και υποστήριξη,γραφείο ερευνας και παραγωγής κ.λ.π..

Η εταιρεία ιδρύθηκε το 1930 απο την οικογένεια Φωστηρόπουλου,που ως τότε λειτουργούσε ως εισαγωγέας της MERCEDES BENZ.

Aπο το 1956 αρχισε να κατασκευάζει αμαξώματα λεωφορείων,και απο το 1961 γίνεται κατασκευαστής οχημάτων. Οχήματα οπως το R 495 και το R514 τύπου πούλμαν,εδραιώνουν την ποιότητα των κατασκευών. Εως τα τέλη της δεκαετίας του 80, η εταιρεία κατασκευάζει χιλιάδες οχήματα (Λεωφορεία-πούλμαν- τρόλει-τρακτέρ-αμαξώματα-σασί για λογαριασμό αλλων εταιρειών,και αλλα πολλά). Μεγάλες επιτυχίες οχήματα οπως τα F 530 και F 580 πωλούνται σε μεγάλους αριθμούς στην Ελλάδα,και εξάγονται σε επίσης μεγάλους αριθμούς στο εξωτερικό (Ευρώπη-Ασία και Αφρική). Τέλη της δεκαετίας του 80,η εταιρεία κάτω απο το βάρος της πετρελαικής και οικονομικής κρίσης,του εντονου εγχώριου και αλλοδαπού ανταγωνισμού και της εμφάνισης των νέων νόμων που επέτρεπαν την αρθρόα εισαγωγή μεταχειρισμένων λεωφορείων απο το εξωτερικό,γονάτισε και έκλεισε.



ΕΛΒΟ

Eλληνική Βιομηχανία Οχημάτων

Δημιουργήθηκε το 1972 μετά απο συμφωνία του κράτους με την Αυστριακή STEYR-DAIMLER-PUCH με το όνομα STEYR HELLAS S.A. Mέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’80 η STEYR Αυστρίας κατείχε το μεγαλύτερο μέρος του κεφαλαίου. Το 1986 το Ελληνικό κράτος αποκτά την πλειονότητα της εταιρείας και την μετονομάζει σε ELVO. Η αρχική παραγωγή της εταιρείας ήταν αγροτικά μηχανήματα, τρακτέρ, φορτηγά και μοτοποδήλατα σχεδίασης της STEYR και της PUCH. Tεράστιες παραγγελίες απο το κράτος για φορτηγά οχήματα, διαφόρων τύπων, για τις ένοπλες δυνάμεις και τις Δημόσιες υπηρεσίες, δίνουν ώθηση στην εταιρεία. Το 1981 εδώθει παραγγελία και κατασκευάσθηκε το ερπυστριοφόρο όχημα μεταφοράς προσωπικού LEONIDAS ,στην ουσία αντίγραφο (με ελάχιστες διαφοροποιήσεις) του Αυστριακού STEYR 4K 7 FA.

Το 1987 η εταιρεία παράγει το LEONIDAS 2, με ουσιαστικές διαφοροποιήσεις απο το «1» και σε μεγάλους αριθμούς. Στα χρόνια που ακολούθησαν η ΕΛΒΟ εγινε σχεδόν ο αποκλειστικός προμηθευτής του Ελληνικού Δημοσίου, κατασκευάζοντας φορτηγά (στρατιωτικά και μή) με κινητήρες της STEYR. Παρήγαγε και τα φορτηγά τύπου Β για τον Ελληνικό Στρατό της STEYR 680Μ3 σε έκδοση 6×6 και 680Μ σε έκδοση 4×4. Και ακολούθησε το τελείως Ελληνικό (σχεδιαστικά αμάξωμα) STEYR 12Μ με τα ίδια μηχανικά μέρη.

Παράγει ακόμα και σήμερα το 240 G και 290 G ½ του τόνου πάλι για τον Ελληνικό Στρατό. Και 290 Τ, κλειστού τύπου για την αστυνομία και την πυροσβεστική. Επίσης λεωφορεία όπως π.χ. το MIDAS και EUROPE του 1993 με μεγάλες εξαγωγές. Σημαντική εξαγωγική επιτυχία το 1996 στην Σιγκαπούρη, που ήταν και η πρώτη χρήση λεωφορείων χαμηλού δαπέδου στην περιοχή.

Το 1988 σταματά η συνεργασία με την STEYR. Οι παραγγελίες από το κράτος ελαχιστοποιούνται λόγω των οικονομικών περικοπών. Η σχεδίαση και κατασκευή πρωτοτύπου ελαφρού άρματος τύπου «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ» αφήνει υποσχέσεις, αλλά δεν παίρνει παραγγελίες. Μια Ελληνο-Γερμανική συμφωνία για την κατασκευή ενός επιβατηγού σπόρ αυτοκινήτου, που το πρωτότυπό του παρουσιάζεται στην Φρακφούρτη το 2001, του ELVO ALETIS, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης δεν προχωρά.

Από το 2000 η ΕΛΒΟ είναι μερικώς ιδιωτικοποιημένη. Αυτή την εποχή κατασκευάζει κατόπιν αδείας το HUMMER σε διαφορετικές μορφές και χρήσεις, σειρά λεωφορείων, φορτηγών κ.λπ





ALETIS

Ενα αυτοκίνητο που θα έφτιαχνε η Ελληνική ΕΛΒΟ σε συνεργασία με Γερμανική εταιρεία και ηταν βασισμένο σε μηχανικά μερη V.W. Το πρωτότυπο παρουσιάσθηκε στην έκθεση της Φρακφούρτης αλλά τελικά δεν προχώρησε.

– Μετά τον παγκόσμιο πόλεμο ξεκινήσαμε μαζί με όλους τους άλλους και όλοι τότε ήμασταν σε μια κατάσταση επιεικώς δραματική. Δραματική, γιατί δεν υπήρχαν λεφτά, δεν υπήρχαν εργοστάσια, δεν υπήρχαν επιστήμονες, δεν υπήρχαν τεχνίτες. Υπήρχε όμως το βασικό: Η ανάγκη της επιβίωσης. Κι εκεί τα πήγαμε καλά.

– Κατ’ αρχάς φτιάξαμε τα απαραίτητα αυτοκίνητα – εργαλεία. Τα αυτοκίνητα που χρειάζονταν στην ύπαιθρο, για να κάνουν δουλειά, να μεταφέρουν τις σοδειές, την γυναίκα τους και τα παιδιά τους. Και για να φτιάξουμε αυτά τα αυτοκίνητα, σκεφτήκαμε – δουλέψαμε – ανακαλύψαμε και προχωρήσαμε στην παραγωγή και πουλήσαμε και αναβαθμίσαμε και ξαναπουλήσαμε, και ΤΟΤΕ ;

– Τότε το κράτος (που είμαστε εμείς) αλλάξαμε τους νόμους και ότι είχαμε καταφέρει μέχρι τότε το διαλύσαμε. Και επειδή τα εργαλεία είναι απαραίτητα και δεν τα βρίσκαμε εδώ, τα αγοράσαμε (και αγοράζουμε) από έξω. Και οι τεχνίτες ; τα μυαλά ; τα σχέδια ;.

– Και είχαμε φτιάξει βιομηχανίες που έφτιαχναν φορτηγάκια. Στην αρχή απλώς έκαναν την δουλειά τους και τα περισσότερα μέρη τους ηταν εισαγόμενα. Αργότερα φτιάξαμε περιφερειακές βιοτεχνίες και φτιάχναμε τα περισσότερα μέρη τους εδώ. Και το κυριότερο ήταν ότι αυτά τ’ αυτοκίνητα ήταν τόσο καλά, που τεράστια Ευρωπαικά εργοστάσια τα υιοθετούσαν και αυτά έφεραν και τα σήματά τους. Ηταν τόσο καλά που τα αγόραζαν οι ΞΕΝΟΙ (ξέρετε αυτοί οι «κουτοί»). Και θα σας πώ και κάτι ακόμα και εμείς κονομoύσαμε και περνούσαμε καλύτερα. Και τότε, το κράτος (που είμαστε εμείς), άλλαξε τους νόμους και ότι είχαμε καταφέρει μέχρι τότε, το διαλύσαμε.

– Και είχαμε φτιάξει βιομηχανίες και περιφερειακές βιοτεχνίες, που δούλευαν χιλιάδες έλληνες (και φέραμε κι εργάτες απ΄ έξω, γιατί εμείς δεν φθάναμε) που έφτιαχναν λεωφορεία και πούλμαν και φορτηγά και τρακτέρ και μηχανάκια και ποδήλατα και γεννήτριες και καράβια και και και. Και τότε το κράτος (που είμαστε εμείς) άλλαξε τους νόμους και τα περισσότερα απ όσα είχαμε καταφέρει μέχρι τότε, τα διαλύσαμε.

Και τι έχει μείνει ? Εχουν μείνει ελάχιστοι που φτιάχνουν αμαξώματα. Στην ουσία μόνο ενας μεγάλος κατασκευαστής υπάρχει, η ΕΛΒΟ. Εχουν μείνει όμως πάρα πολλοί, που είναι σίγουρο πλέον, ότι ΔΕΝ θα ξανατολμήσουν να κάνουν ή ξανακάνουν κάτι στην Ελλάδα. Και αυτό, γιατί το κράτος (που είμαστε εμείς) θα ξαναλλάξει τους νόμους, για να καταστρέψει τις όποιες προσπάθειες γίνουν και εάν δεν αλλάξει τους νόμους, θα επικαιροποιήσει την από αρχαιοτάτων χρόνων δυνατότητα του λαού μας, να σκοτώσει ο ένας τον άλλον.

Ας αναλογιστούμε το μέγεθος της εθνικής – πολιτειακής αφασίας – αδιαφορίας.


Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2014

Αυτόν τον γίγαντα πρέπει να φοβόμαστε

Του Τσοπάνη από τα Τζουμέρκα.
Την ώρα που οι τράπεζες πέρασαν με επιτυχία το stress test της ΕΚΤ, όπως ισχυρίζεται κυβέρνηση
και αξιωματική αντιπολίτευση (δηλώσεις Τσουκαλά του ΣΥΡΙΖΑ)
(Μπορείτε να τις δείτε και να τις ακούσετε στο https://www.youtube.com/watch?v=kSinR5fN4f4.
για να σας διευκολύνω, είναι προς το τέλος),
ενώ όλος ο κόσμος γνωρίζει σύμφωνα με την τελική έκθεση της ΕΚΤ, ότι υπήρξαν 24 τράπεζες που
δεν μπόρεσαν να αντεπεξέλθουν με επιτυχία στο τεστ, μεταξύ των οποίων και οι τρεις ελληνικές (η
Eurobank, η τράπεζα Πειραιώς και η Εθνική) και μια κυπριακή,
την ώρα που τα ξένα δημοσιεύματα βρίθουν σχετικών σχολίων παρουσιάζοντας τις σαν τις μαύρες
τρύπες του ελλείμματος των 25 δις. ευρώ που διαπίστωσε η ίδια η ΕΚΤ,
την ώρα που για ευνόητους λόγους το πρόβλημα επιχειρείται να απαλυνθεί με την αποδοχή της
ικανότητας τους όχι με πραγματική επάρκεια, αλλά με τεχνάσματα, όπως με “δυναμικούς
ισολογισμούς”, που αντιβαίνουν ως προς τους ισχύοντες κανόνες αξιολόγησης του ίδιου του
τραπεζικού συστήματος
την ώρα που η κοινή λογική βάζει το απλό ερώτημα : “αφού πέρασαν το test και άρα δεν
αντιμετωπίζουν πρόβλημα, τότε γιατί χρειάζονται μεγαλύτερη ρευστότητα”, στο οποίο φυσικά δεν
υπάρχει καμία σοβαρή απάντηση από πλευράς κυβέρνησης, τραπεζικών παραγόντων, ΕΚΤ και ΕΕ


την ώρα που η ΕΚΤ προσπαθεί να καλύψει με κάθε τρόπο τη προμελετημένη σκηνοθεσία του
περίφημου stress test, έστω και για τα μάτια του κόσμου, με την παιδαριώδη ομολογία του
αντιπροέδρου της Vítor Manuel Ribeiro Constâncio, οποίος σε ερώτηση δημοσιογράφου :
ποιος ήταν ο λόγος για τον οποίο η ΕΚΤ δεν συμπεριέλαβε μέσα στους στρεσογόνους παράγοντες
του “αντίστροφου” (αρνητικού) σεναρίου τις “κυρώσεις” εναντίον της Ρωσίας, τη διακοπή της
παροχής του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και τον αποπληθωρισμό, προκειμένου να γίνει πιο
ρεαλιστικό,
εκείνος απάντησε : “ το σενάριο του stress test είχε στοιχειοθετηθεί στην αρχή του χρόνου και
όπως είναι φυσικό πολλοί από τους παράγοντες που αναφέρατε δεν ήταν γνωστοί ώστε να
συμπεριληφθούν”
Αν είναι ποτέ δυνατόν για ένα τέτοιο διεθνή οργανισμό και τόσους μήνες αργότερα να μην υπάρχει
η σχετική πρόνοια, που θα απαιτούνταν από οποιοδήποτε απλό οικονομικό συγκρότημα
προκειμένου να υποστεί, έστω και μια στοιχειώδη αξιολόγηση.
Η δήλωση αυτή έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενες δηλώσεις που που έχουν συνοδεύσει
προηγούμενες “σκηνοθεσίες”, όπως εκείνη της Τρόικα με την περίφημη “Grexit” και εκείνη του
Draghi με το περίφημο “Δεν υπάρχει plan B”, όταν είχε “απειληθεί” το ευρώ.
Στη πραγματικότητα τι ήθελε να αποφύγει η ΕΚΤ. Προφανώς την ανάδειξη του υπαρκτού
κινδύνου του αποπληθωρισμού.
Με τον τρόπο αυτό το test και η ίδια έγιναν αναξιόπιστοι.
Διότι με ένα τέτοιο “αντίστροφο” σενάριο κινδύνου που καταλήγει σε αυτά τα αποτελέσματα, όσον
αφορά τη προοπτική του πληθωρισμού :




Διότι τίποτε δεν μπορεί να αλλάξει τη σκληρή πραγματικότητα, που σκιαγραφούν οι δείκτες και
εμείς οι ίδιοι, σαν χώρα ζούμε καθημερινά.
Το γεγονός δηλαδή ότι όχι μόνο εμείς αλλά και άλλες 7 χώρες βρίσκονται κάτω από το όριο του
0,2 %, δηλαδή βρίσκονται ήδη σε αποπληθωρισμό :



Το ερώτημα είναι : αφού δεν μπορούν να πείσουν κανένα, τότε ποιόν κοροϊδεύουν ;
Εν τω μεταξύ την ίδια ώρα που διαδραματίζονται όλα αυτά, άλλο ένα τραγικό γεγονός συνέβη στον
υπέροχο κόσμο του τραπεζικού συστήματος .
Ο 41 ετών Calogero "Charlie" Gambino, υψηλόβαθμο νομικό στέλεχος της Deutsche Bank,
βρέθηκε κρεμασμένος στο διαμέρισμα του στη Νέα Υόρκη, πριν από μια εβδομάδα.
Μετά τη πρόσφατη αυτοκτονία του 48χρονου γαλλο – εβραίου τραπεζίτη Thierry Leyne,
συνεταίρου του Dominique Strauss-Kahn, που πήδησε από τον 23 όροφο του πολυτελούς κτιρίου
στο οποίο διέμενε στο Τελ Αβίβ, στις 24 Οκτωβρίου, ο κατάλογος σε αυτό “το μαγαζάκι των
αυτοκτονιών”, γίνεται αρκετά μακρύς.
Άλλα 15 στελέχη αυτού του υπέροχου κόσμου έχουν αυτοκτονήσει μόνον φέτος.
Φυσικά δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν η αυτοκτονία του στελέχους της Deutsche Bank έχει να
κάνει με αυτό :




ή με αυτό





όπου γίνεται αντιληπτή φαντάζομαι η τεράστια διαφορά ανάμεσα στο ΑΕΠ της Γερμανίας, στο
ΑΕΠ της Ευρωζώνης και στο σύνολο των “παραγώγων” που έχει στη κατοχή της, όντας
“εκτεθειμένη” η Deutsche Bank.
Πάντως τόσες πολλές αυτοκτονίες στο “μαγαζάκι' του τραπεζικού συστήματος μάλλον λένε πολλά.
Εν τούτοις δεν μπορώ να πω ότι με συγκινεί σαν άνθρωπο, στο ίδιο σημείο με τις αυτοκτονίες
τόσων συμπολιτών μας, που οδηγούνται σε αυτές, τις περισσότερες φορές χωρίς δική τους ευθύνη
και οι οποίες δεν περιορίζονται σε αυτά τα χαμηλά νούμερα των “γιαπιδιών”, ενώ τα οικογενειακά
δράματα που τους ακολουθούν είναι ικανά να καταστρέψουν πολύ περισσότερες ανθρώπινες ζωές
ακόμη.
Κι όλα αυτά γιατί υπάρχει μια σημαντική διαφορά ακόμη και μεταξύ αυτοκτονιών.
Οι συμπολίτες μας δεν επέλεξαν, όπως οι τραπεζίτες να παίξουν συνειδητά σ' αυτό το παιγνίδι του
πάσει θυσία και με οποιοδήποτε κόστος, κέρδους. Αυτοί που το επέλεξαν είναι άξιοι της τύχης τους
και γνωρίζοντας εκ των προτέρων τους κανόνες του παιγνιδιού, τους οποίους σε πολλές
περιπτώσεις λόγω της θέσης τους ήταν σε θέση ακόμη και να τους επηρεάσουν, ας πληρώσουν στο
κάτω κάτω τις συνέπειες με όποιο τρόπο εκείνοι επιλέξουν. Εκείνοι όμως που δεν φταίνε σε τίποτε,
είναι εκείνοι που υποστήκαν τις συνέπειες των δικών τους παιγνιδιών.
Αν λοιπόν αναφέρομαι στο θέμα των “στελεχικών αυτοκτονιών” είναι για να αναδείξω το γεγονός
της αθλιότητας του νέου συμπλέγματος των διεθνών οργανισμών αλληλοβοήθειας (ΔΝΤ,
Παγκόσμια τράπεζα) και του τραπεζοχρηματοπιστωτικού συστήματος (Τ.Χ.Π.Δ.Ν.Τ.Π.Τ.), που ενώ
τα προηγούμενα χρόνια κινούνταν στο περιθώριο ή στη σκιά της κοινωνικής ζωής, έχοντας
αναμφισβήτητα τον πλήρη έλεγχο της πολιτικής και της οικονομίας, σήμερα έχει εισβάλλει με τον
πιο αποτρόπαιο, προκλητικό και βίαιο τρόπο στη καθημερινή μας ζωή, κάνοντας την ασφυκτική και
αφόρητη για τη πλειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού.
Είναι όμως πράγματι τόσο ισχυρός αυτός ο γίγαντας (Τ.Χ.Π.Δ.Ν.Τ.Π.Τ.) ή είναι τόσο χάρτινος όσο
τα περιουσιακά στοιχεία που τον συνθέτουν ;
Πάντως αυτό που είναι βέβαιο είναι, ότι το μυστικό της κυριαρχίας του βρίσκεται σε δύο
καθοριστικούς παράγοντες : τον φόβο και την άγνοια.
Είναι πασίγνωστη η ομολογία του μεγιστάνα Henry Ford, που είχε πει :
"Είναι μάλλον θετικό το ότι, οι Πολίτες του Έθνους δεν κατανοούν το νομισματικό μας σύστημα -
επειδή, εάν καταλάβαιναν πώς λειτουργεί, θα ξεσπούσε επανάσταση την αμέσως επόμενη ημέρα,
αύριο το πρωί"
Δυστυχώς αυτή είναι η πικρή αλήθεια που διαιωνίζει την εξουσία του λιγότερο από 1 % του
παγκόσμιου πληθυσμού και την κυριαρχία του στο περισσότερο από το 90 % του παγκόσμιου
πλούτου.
Αυτή είναι και η αιτία που αδρανοποιεί τη τεράστια πλειοψηφία και την κρατάει μακρυά από την
άσκηση της εξουσίας, με κάθε μορφή αποκλεισμού, κοινωνικού και πολιτικού και της στερεί το
δικαίωμα της απόλαυσης του πλούτου που η ίδια παράγει.
Ας πάρουμε το παράδειγμα της διαχείρισης της πρόσφατης κρίσης ξεκινώντας από τις τελευταίες
εξελίξεις στο επίπεδο των κεντρικών τραπεζών που λειτουργούν σαφώς ως εργαλεία του
χρηματοπιστωτικού συστήματος σε όφελος των κερδοσκόπων.
Μένει λοιπόν να δούμε τις επιπτώσεις από την αναγγελθείσα αλλαγή της πολιτικής της FED
(ομοσπονδιακής τράπεζας των ΗΠΑ) στις 17 του προηγούμενου Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με την
οποία, όπως δήλωσε η νέα της πρόεδρος Janet Yellen, δεν θα αγοράζει πλέον τίτλους κρατικών
ομολόγων που αντιπροσωπεύουν κρατικά δάνεια.
Η μέχρι τώρα πολιτική της FED, που ξεκίνησε με αφορμή την κρίση από τη πτώχευση της
Lehman Brothers, συνίστατο στο ακριβώς το αντίθετο, με την εφαρμογή της ίδιας πάγιας τακτικής
που ακολουθούσε, δηλαδή “κόψε χρήμα” και ρίξε το στην αγορά για ρευστότητα, μόνο που την
ονόμασε “ποσοτική χαλάρωση” (Quantitative Easing). Άλλωστε από που θα 'βρισκε χρήμα για όλη
αυτή τη μεγαλόπνοη “έμπνευση” αν δεν το “δημιουργούσε” ;
Δηλαδή με άλλα λόγια το ίδιο το κράτος μέσω της FED αγόρασε τις μετοχές στη δευτερογενή
αγορά, που κινδύνευαν να μην εισπράξουν οι κερδοσκόποι, αποδίδοντάς τους κέρδη με αέρα που
δημιούργησε και που στη συνέχεια πλήρωσαν αδρά οι φορολογούμενοι.
Έτσι απλά, τόσο απλά Μπάμπη μου, τόσο απλά Mega μου
Η πολιτική αυτή από το 2008 και έπειτα με τρεις τέτοιες επανειλημμένες απόπειρες
(QuantitativeEasing), που με τις μαζικές αυτές “εγχύσεις” ρευστότητας, αύξησαν την αξία των
τίτλων, στήριξαν το αμερικανικό χρηματιστήριο - και όχι μόνον - και επέτρεψαν στους
κερδοσκόπους να πολλαπλασιάσουν τα κέρδη τους.





Αυτή είναι η ευεργετική διακύμανση των ποσοστών στους διάφορους παγκόσμιους
χρηματιστηριακούς δείκτες από το 2008 και μετά.
Παρά τις όποιες θολές και παραπλανητικές διαμαρτυρίες ότι η διαχείριση της κρίσης από πλευράς
ΕΕ και ΕΚΤ, είναι διαφορετική από εκείνη των ΗΠΑ και της FED και τη κατά συνέπεια εύλογη
“προτροπή” ώστε η ΕΚΤ να ακολουθήσει τη τακτική της τελευταίας να αγοράζει “ομολογιακά
χρεώγραφα” για να αποφευχθούν τα λάθη και να αποτραπεί η πολιτική της λιτότητας, η
πραγματικότητα φαίνεται πως είναι αρκετά διαφορετική, γι αυτό άλλωστε δεν αποσοβήθηκε,
σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των ελλήνων οπαδών του αμερικανικού μοντέλου, που διαμένουν
στις ΗΠΑ :





Όπως βλέπετε στην ουσία όλο αυτό το διάστημα και οι δύο κεντρικές τράπεζες ακολουθούσαν την
ίδια πορεία, απλά η μία ήταν πιο επιθετικότερη από την άλλη.
Τώρα αν τη μια τη λέμε “ποσοτική χαλάρωση” και την άλλη “ανακεφαλαιοποίηση” ..................
Επειδή οι αλήθειες λέγονται πάντα μετά, εκ των υστέρων, τότε που δημιουργούν λιγότερους
κινδύνους απ' ότι στο άκουσμά τους τη στιγμή που θα 'πρεπε, κι επειδή στον αντίλαλο ο ήχος
ξεθωριάζει, να τι δήλωσε, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Alan Greenspan, που υπήρξε ο
επικεφαλής της FED από το 1987 μέχρι το 2006. ας σημειωθεί ότι οι δηλώσεις του έγιναν στο
“Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων” (Council on Foreign Relations) το οποίο δεν είναι μια απλή
¨δεξαμενή σκέψης” - όπως συνηθίζεται να λέγεται – αλλά καθορίζει τη πολιτική, κυρίως την
εξωτερική των ΗΠΑ.
Οι δηλώσεις αυτές του Greenspan ήρθαν τη κατάλληλη στιγμή, την ώρα που οι αξιωματούχοι της
FED, είχαν μαζευτεί στην Ουάσινγκτον για να ανακοινώσουν μετά από μερικές ώρες τα
συμπεράσματά τους σχετικά με τη πολιτική της FED, όσον αφορά τις αγορές ομολόγων :
“Το πρόγραμμα της αγοράς ομολόγων ήταν ένα “ανάμικτο πακέτο”, Η αγορές ιδίων και
ενυπόθηκων τίτλων, βοήθησαν να ανέβουν οι αξίες τους και να μειωθεί το κόστος δανεισμού.
Αλλά δεν έκανε απολύτως τίποτε για τη πραγματική οικονομία.”
“Η πραγματική ζήτηση είναι πνιγμένη στο νερό (θα εννοεί σε μια τρύπα) και η προσπάθεια να
ενισχυθεί μέσα από το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων δεν πέτυχε. Ωστόσο η αύξηση της αξίας τους
σημείωσε τρομερή επιτυχία. Διαπίστωσε επίσης (!!!! κρίμα που δεν το ήξερε νωρίτερα !!!), ότι οι
κεντρικές τράπεζες μπορούν μόνο να “σπάσουν” τις φούσκες “prick bubbles” (αυτό το prick,
πάρτε το όπως θέλετε). “Μόνο ρίχνοντας κάτω την οικονομία, μπορείς να σκάσεις τη φούσκα” κι
αυτό ήταν ένα μεγάλο ρίσκο, που ο ίδιος δεν ήθελε να πάρει όσο ήταν υποχρεωμένος να θωρακίζει
τη FED”
Αυτό σε απλά ελληνικά σημαίνει : αφού δημιουργήσαμε τη φούσκα, έπρεπε να βρούμε τρόπο να
πάρουμε τα λεφτά μας, αλλιώς γιατί να τη κάνουμε. Έτσι σκεφτήκαμε να “ρίξουμε” την αγορά
ρίχνοντας χρήμα από τις κεντρικές τράπεζες (διαδικασία που τόσο μας εξυμνούν οι επαΐοντες), που
δεν μας στοίχιζε τίποτε άλλωστε και να αγοράσουμε τα χρέη σε τιμές που θα είχαμε φροντίσει να
αυξήσουμε με αυτή μας τη κίνηση. Συνεπώς καταφέραμε να διατηρήσουμε την αξιοπιστία των
ομολόγων, αυξάνοντας την απόδοσή τους και να κερδίσουμε πολλαπλάσια, τη στιγμή που θα
πλήρωναν τόσα πολλά κορόιδα τόσους ελάχιστους πονηρούς.
Μη σπεύσετε να θεωρήσετε τη ερμηνεία αυτή απλοϊκή, γιατί και η η ίδια ερμηνεία του Greenspan
είναι εξίσου απλοϊκή, χωρίς βέβαια να λέει όλη την αλήθεια, εν τούτοις και οι δύο άσχετα με το
ύφος εξηγούν τη πραγματικότητα.
Γιατί σε κάθε περίπτωση ανεξάρτητα από την εξήγηση απλοϊκή η επιστημονικοφανή το ερώτημα
παραμένει το ίδιο : που πήγαν τα λεφτά ;
Η απάντηση επομένως στο ερώτημα είναι αυτή που τεκμηριώνει την ορθότητα της άποψης και
δικαιώνει τις υποψίες ανεξάρτητα από το ύφος των αναλύσεων.
Δείτε λοιπόν μετά την έγχυση ρευστότητας ύψους ενός τρις $, μέσω της τρίτης “ποσοτικής
χαλάρωσης” της Q3 από το Δεκέμβριο του 2012 μέχρι σήμερα :






Ταμειακό υπόλοιπο των διαφόρων τραπεζών σε σχέση με to συνολικό υπόλοιπο του αποθεματικού της
FED
μικρής δυναμικότητας τράπεζες (μπλε χρώμα)
μεγάλης δυναμικότητας αμερικανικές τράπεζες (κόκκινο χρώμα) όχι και τόσο αποκλειστικά εγχώριες
ξένες τράπεζες (κίτρινο χρώμα) όχι και τόσο ξένες πλέον
ταμειακά αποθέματα με τα αποθεματικά της ομοσπονδιακής τράπεζας (μαύρο χρώμα)
και για να ανακεφαλαιώνουμε με τις “ανακεφαλαιοποιήσεις”
αναλυτικότερα όσον αφορά τον επιμέρους καταμερισμό της έγχυσης ρευστότητας που πήραν από
τη FED, ανά κατηγορία οι τράπεζες :




μικρής δυναμικότητας τράπεζες (λαδί χρώμα)
μεγάλης δυναμικότητας αμερικανικές τράπεζες (κεραμιδί χρώμα) όχι και τόσο αποκλειστικά εγχώριες
ξένες τράπεζες (μπλε χρώμα) όχι και τόσο ξένες πλέον
Απ΄ ο,τι φαίνεται οι μικρές τράπεζες που τις ξέρει μόνο η μάνα τους πήραν ........
ενώ οι μεγάλες ξεπέρασαν το ύψος των 700 δις.
Οι πίνακες αυτοί είναι ενδεικτικοί για το που πήγαν και ποιοι πήραν τα λεφτά, διότι δεν περιμένει
κανείς να μπουν τα λεφτά κατ' ευθείαν στις τσέπες των κερδοσκόπων. Οι τράπεζες είναι το
εργαλείο του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Από την άλλη για τις ανακεφαλαιοποιήσεις και ποσοτικές χαλαρώσεις όταν από εικονικό χρήμα
μετατρέπονται σε ρευστό πραγματικό χρήμα, τη διαδικασία την αναλαμβάνουν οι
φορολογούμενοι !!!!
Και για να διευκολύνω τον Greenspan, δείχνοντας τι ακριβώς εννοεί όταν λέει ότι δεν βοηθήθηκε η
πραγματική οικονομία ή με άλλα λόγια που δεν πήγαν τα λεφτά ή τι δάνεισαν τελικά οι τράπεζες
στους ιδιώτες αφού αποπλήρωσαν “νομιμότατα” τα υπερκοστολογημένα ομόλογα στους καλά
πληροφορημένους παίκτες κερδοσκόπους :





κι αν θέλετε να δείτε αναλυτικότερα πόσα νέα δάνεια δόθηκαν απλόχερα για τη “πραγματική
οικονομία” στην οποία αναφέρεται ο Greenspan, δείτε τον επόμενο πίνακα :





όπως και στις ΗΠΑ :





οι καθαρές επενδύσεις στο εσωτερικό, ακόμη και μετά τη σχετική άνοδο, δεν φτάνουν στο επίπεδο
των μέσων του περασμένου αιώνα :
Ορίστε τι κατάφερε τελικά η FED με τις πολιτικές που ακολούθησε τόσα χρόνια προσπαθώντας να
“αντιμετωπίσει” τις αλλεπάλληλες διαδοχικές “φούσκες” της αμερικανικής οικονομίας και κατ'
επέκταση της παγκόσμιας οικονομίας.





Τα ομοσπονδιακά επιτόκια πέφτουν κάθε φορά όλο και περισσότερο, ενώ το χρέος σε σχέση με το
ΑΕΠ, όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά αυξάνει αλματωδώς.
Μια παραπλήσια αναλυτική προσέγγιση του ίδιου φαινομένου είναι :





περίοδοι ύφεσης (αχνό γκρι)
πραγματικό ΑΕΠ (έντονο γκρι)
ομοσπονδιακά επιτόκια (κόκκινο καμπύλη)
δείκτης S & P 500 (μπλε καμπύλη) Standard & Poor's 500 = χρηματιστηριακός δείκτης κεφαλαιοποίησης των
500 μεγαλύτερων εταιρειών
Το πρόβλημα θα συνεχίζεται γιατί το ίδιο έχει γίνει πια “μηχανισμός” και οι μεγάλοι γίνονται όλο
και μεγαλύτεροι, ώστε να απαιτείται νέα χρηματοδότηση για την απαραίτητη σωτηρία τους, αφού
το αντίθετο θα “απειλούσε την οικονομία με κατάρρευση” και προκειμένου να ισχύσει το γνωστό :
'too big to fail”, το οποίο έχει γυριστεί και ταινία για να το αποδεχθούμε σαν κώδικα και για να το
εμπεδώσουμε.
Μια μόνιμη λοιπόν απειλή και κίνδυνος για το μέλλον της οικονομίας, που χρυσοπληρώνουμε για
να αποφύγουμε, ενώ στην ουσία τον χρηματοδοτούμε για να επιστρέψει την επόμενη φορά
μεγαλύτερος.
Σκεφθείτε ότι ήδη πριν από τη κρίση τα κέρδη του ιδιωτικού τομέα ανέρχονταν και παρέμειναν
ανενόχλητα σε ποσοστό 9 % του ΑΕΠ, αναλυόμενο ως εξής :
4,5 % όπως φαίνεται από τη σχέση TCMDO (Total Credit Market Dept Owed) vs GDP δηλαδή το
συνολικό οφειλόμενο ποσό στη πιστωτική αγορά σε σχέση με το ΑΕΠ και
4,5 % από ποσό που προκύπτει από το ισοζύγιο των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών
Αυτό τουλάχιστον βγαίνει σαν συμπέρασμα από τον επόμενο πίνακα :





ή πάλι ακόμη κι η ανάπτυξη με την αύξηση του ΑΕΠ (κόκκινο) δεν είναι ικανή να σταματήσει τη
φτωχοποίηση των μεσαίου εισοδήματος νοικοκυριών. Μπορούμε να φανταστούμε τι συμβαίνει στα
υπόλοιπα !!





Ανακεφαλαιώνοντας γι άλλη μια φορά τα σχετικά με τις ανακεφαλαιοποιήσεις και συμφωνώντας με
τον Greenspan, στο ότι ουδόλως επωφελήθηκε η “πραγματική οικονομία” από τις συνεχείς
εγχύσεις, έχω να προσθέσω ότι οι κερδοσκόποι και το υπαλληλικό τους προσωπικό (πολιτικό και
τραπεζικό), ενδιαφέρονται για τη “πραγματική οικονομία”, μόνο όταν υποχρεώνονται οι δεύτεροι
να ρευστοποιήσουν τα κέρδη των πρώτων.
Ωστόσο βλέποντας τον παρακάτω πίνακα το συμπέρασμα που βγάζει κανείς δεν είναι ότι οι
αμερικανοί έκαναν καλλίτερα τη δουλειά τους, γιατί η καπιταλιστική διαχείριση της κρίσης είναι
ενιαία, αφού και η πρόκλησή της είναι κι αυτή ενιαία. Απλά εκείνοι επωφελήθηκαν από την κρίση
στην ΕΕ, καταφέρνοντας να έχουν λιγότερες σχετικά απώλειες, τουλάχιστον για τους γύπες τους.
Οι παράμετροι που αναφέρονται στην κάθετη στήλη στο πίνακα που ακολουθεί είναι κατά σειρά :
ΑΕΠ το 2014, με βάση το 100 που ήταν το 2007
Πρόγνωση της αύξησης του ΑΕΠ για το 2015
Ανεργία (9/2014)
Δημόσιο έλλειμμα σε ποσοστό επί του ΑΕΠ
Τρέχον ισοζύγιο του 2014, σε ποσοστό επί του ΑΕΠ
Η ανάκαμψη στις ΗΠΑ σε αντιδιαστολή με το μαρασμό της ΕΕ





Σήμερα μπροστά στα ανανεωμένα επιθετικά σχέδια του ιμπεριαλισμού και τις εξελισσόμενες
στρατιωτικές συγκρούσεις, το Τ.Χ.Π.Δ.Ν.Τ.Π.Τ. αναδιπλώνεται και συμβαδίζοντας μαζί τους,
βάζει σε εφαρμογή τις νέες εμπνεύσεις των γιγάντων της οικονομίας, από νομπελίστες μέχρι
δημοσιογραφοκονόμους, προκειμένου να εμφανίσει τις παλιές του τέχνες με νέο κόσκινο.
Το πρώτο βασικό είναι ότι η “αγορά” του χρέους αυξάνεται αλματωδώς :





Ο αμερικάνικος καπιταλισμός (εταιρικός καπιταλισμός) έχει πλέον να αντιμετωπίσει, αλλά στη
πραγματικότητα να επαναδιαχειριστεί με κερδοσκοπικό πάλι τρόπο μια τεράστια αγορά 100 τρις.
δολ.
(εσωτερικό χρέος με πορτοκαλί χρώμα και εξωτερικό με μπλε)
Το πως θα το διαχειριστεί μπορεί να μην είναι σαφές από τώρα, πλην όμως το σίγουρο είναι ότι δεν
πρόκειται να παρεκλίνει στο ελάχιστο από την πάγια και σταθερή αντίληψή του, όσο κι αν
ανανεώσει τις μεθόδους του.
Ιδού ένα μικρό παράδειγμα :





Η αλλαγή που παρουσιάστηκε στο τελευταίο τετράμηνο της πορείας της αμερικανικής οικονομίας
με μικρή αύξηση του ΑΕΠ, δεν οφείλεται προφανώς σε ανάπτυξη, αλλά στην αύξηση των
στρατιωτικών δαπανών. (Ας είναι καλά το ISIS και η βιομηχανία της τρομοκρατίας)
Και η κοροϊδία βέβαια είναι ότι οι “ειδικοί επιστήμονες” της FED, αποκλείεται να μην το γνώριζαν
μόλις χθες που μαζεύτηκαν και τεκμηρίωσαν την απόφασή τους για την αναστολή της μέχρι
πρότινος πολιτικής της, με την εξαγορά ομολόγων. (προς Θεού, μην βάζετε στο μυαλό σας
συνωμοσίες και πονηρές σκέψεις, δείτε το καθαρά από οικονομοτεχνική άποψη !!!!)
Βέβαια όπως συνηθίζεται η όλη επιχείρηση της “διαχείρισης” θα συνοδεύεται από δυσφορία,
αγωνία, ανησυχία, άγχος, των γνωστών αγνώστων “αγορών” για το μέλλον της παγκόσμιας
οικονομίας, την ισορροπία των κοινωνικών συστημάτων, που θα κινδυνεύουν κάτω από το
δυσβάστακτο και τεράστιο βάρος που θα δημιουργούν τα εθνικά χρέη και τις κρίσεις που αυτά θα
προκαλούν. Η κοροϊδία θα συνεχίζεται και τόσες άλλες ανόητες, μπαρούφες, επενδεδυμένες
κατάλληλα με το μανδύα της επιστημονικοφάνειας, που θα προσφέρουν ακάματοι οι νομπελίστες
λογιστές της καπιταλιστικής οικονομίες, μέσα από την αστείρευτη δεξαμενή της απάτης και θα
αναμεταδίδουν με απόλυτη πιστότητα τα επιτελεία των αποτυχημένων μαθητευόμενων
οικονομολόγων, που ξαναδοκιμάζουν την τύχη τους συνωστιζόμενοι στο δημοσιογραφικό χώρο,
προσθέτοντας που και που καμιά προσωπική “πινελιά”, ελπίζοντας σε μια καλλίτερη σύμβαση.
Οι επιπτώσεις και οι κραδασμοί γίνονται αισθητοί στη γηραιά ήπειρο, όπου έχει ήδη ξεκινήσει η
πτώση του γαλλικού και γερμανικού 10ετούς





Μη νομίζετε ότι δεν μας αφορά το θέμα ή ότι μας αφορά μόνο στα πλαίσια της παγκόσμιας
οικονομίας που μας επηρεάζει γενικά κλπ, κλπ, κλπ,
Η σχέση είναι πολύ πιο στενή αν πάρει κανείς υπόψη του τις δηλώσεις του Νεοϋορκέζου David
Einhorn, που είναι διευθύνων σύμβουλος του Fund Greenlight Capital, που ήταν εκείνος που
προέβλεψε τη πτώχευση της Lehman Brothers, πριν καν εκδηλωθεί.
“Οι αγορές των ομολόγων αξιολογούν τη Γαλλία σαν τη Γερμανία, ενώ εκείνη μοιάζει
περισσότερο με την Ελλάδα.” (Έτσι για να ξέρουμε που βρισκόμαστε).
Σήμερα είναι πλέον εμφανές ότι ο σκληρός πυρήνας της ΕΕ δοκιμάζεται σκληρά, παρασυρμένος
στη δίνη των συνεπειών της πολιτικής του απέναντι στις περιφερειακές χώρες.
Πίστευε πως ενδεχομένως να κέρδιζε εκτός από τα οφέλη και τον απαραίτητο χρόνο να προλάβει
να αμβλύνει τις συνέπειες της κρίσης στις εθνικές οικονομίες των χωρών του.
Είναι όμως προφανές – από τις σπασμωδικές κινήσεις του – ότι έπεσε έξω στους υπολογισμούς
του.
Το σύμφωνο οικονομικής σταθερότητας είναι ένα από τα πολλά σημεία επιπόλαιου
αυτοσχεδιασμού στα οποία κατέφυγε προκειμένου να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των
κερδοσκόπων, πίσω από τις “ανώνυμες” αγορές των “έντιμων” επενδυτών.
Σήμερα γυρίζει σαν μπούμεραγκ εναντίον του σε μια πολύ δύσκολη φάση και για τις τρεις χώρες,
που τον αποτελούν, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία. Οι δύο τελευταίες με αλλεπάλληλες
“Α Β ητικού” τύπου υποβαθμίσεις από τους οίκους που έχουν οι ίδιες χρυσοπληρώσει ιδρύοντας
και συντηρώντας τους, για να τους εξασφαλίζουν τις απαραίτητες αξιολογήσεις και με τις
οικονομίες τους να περνούν από ύφεση σε αποπληθωρισμό, αδυνατούν να συμμορφωθούν στις
προσυμφωνημένες – όπως πάντα - για τους άλλους απαιτήσεις.
Το σενάριο γίνεται ακόμη πιο δύσκολο με τις ορατές και αισθητές τις συνέπειες των κυρώσεων που
επέβαλαν στη Ρωσία και τις επιπτώσεις από τη φυσιολογική αμυντική στάση της τελευταίας,
εφαρμόζοντας σαν αντίποινα, εμπάργκο στα ευρωπαϊκά προϊόντα.





Δύσκολοι καιροί για τα φιλαράκια που είναι πλέον υποχρεωμένα να εξασφαλίσουν νέες ισορροπίες.
Μετά από την οργή,





είναι ενδεχόμενο να επικρατήσει “ευρωπαϊκού “ τύπου νηφαλιότητα και να βρεθεί ενδεχομένως
κάποια συγκαταβατική λύση, που θα περιέχει απαραίτητα κάποιες εικονικές για τα μάτια του
κόσμου προσαρμογές στους προϋπολογισμούς που έχουν αρχικά επιστραφεί για διόρθωση, μέχρι τα
τέλη του Νοέμβρη.
Το πρόβλημα όμως παραμένει και σε συνδυασμό με την άρνηση της Μ. Βρετανίας να καταβάλει
την εισφορά που της αντιστοιχεί, στο κοινοτικό προϋπολογισμό, κρίνοντας την υπερβολική, αλλά
και με την συνεχιζόμενη κρίση στις οικονομίες των PIGS, που προσφέρεται πάντα σαν άλλοθι, το
μέλλον της Ευρωζώνης δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι αύριο θα θυμίζει κάτι από το παρελθόν της.
Ο κίνδυνος να αλλάξει η μέχρι σήμερα “κοινή” πολιτική της αντιμετώπισης του χρέους και να
αντικατασταθεί από τη διαχείριση με ευθύνη κάθε κράτους – μέλους ξεχωριστά, αρχίζει να
διαγράφεται στον σκοτεινό ορίζοντα.
Κάτι τέτοιο θα σήμαινε φυσικά ότι η κάθε μια χώρα θα βρίσκονταν στο έλεος των δανειστών, των
αγορών, των κερδοσκόπων, οι οποίοι προκειμένου να εξασφαλίσουν τα χρήματά τους και τις
υψηλές αποδόσεις που περιμένουν, θα επέβαλαν σκληρότερα μνημόνια και διεθνείς συμβάσεις με
βαρύτατες κυρώσεις δεδομένου ότι δεν θα υπήρχε ενδιάμεσος κοινός εγγυητής. Με άλλα λόγια
μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα.
Αυτός είναι ο δρόμος, οι διασταυρώσεις και τα μονοπάτια, που “εξασφαλίζει” η παραμονή της
χώρας μας στην ΕΕ, των λαών και σήμερα, αλλά και μετά από τις ουτοπικές κοινωνικές
μεταρρυθμίσεις, που πιστεύουν, κυρίως όμως που υπόσχονται όσοι επιδιώκουν την ανοχή του
συστήματος, μπας και δουν “ολίγη από κυβέρνηση” .
Τέλος όσο κι αν υπάρχουν διαφορές μεταξύ όλων αυτών ως προς την “ευρωστία” της οικονομίας :





το πρόβλημα εξακολουθεί να παραμένει κοινό, όπως και οι ανισότητες ακόμη και στο άντρο του
εταιρικού καπιταλισμού, όσον αφορά τη κατανομή του πλούτου , δεδομένου όπως λέγεται
προκλητικά : “the rich hold assets, the poor have debt”. Δηλαδή οι πλούσιοι έχουν τους τίλους στο
ενεργητικό τους, ενώ οι φτωχοί έχουν το χρέος.






Όλες αυτές οι διαπιστώσεις αναδεικνύουν ζητήματα τα οποία κανείς δεν μπορεί να μην παραδεχθεί
και να μην υποχρεωθεί να αντιμετωπίσει.
Η βιωσιμότητα του χρέους που βασίζεται στον οικονομικό και βιολογικό θάνατο όλων εκείνων, που
διατηρούν ακόμη και ένα ελάχιστο εισόδημα αποτελεί κοινό παρονομαστή.
Οι πολιτικές εξυπηρέτησης των οικονομικών συμφερόντων της διεθνούς πλουτοκρατίας, που
βασίζονται στη καταλήστευση του παραγόμενου πλούτου και του εισοδήματος αυτών που
εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο εκμετάλλευσης μέσα από την εργασία τους, είναι κοινές
για όλους.
Ταυτόχρονα μπορούν να αποτελέσουν και κοινά σημεία αναφοράς στη πάλη ενάντια στο
σύμπλεγμα του Τ.Χ.Π.Δ.Ν.Τ.Π.Τ, το οποίο δεν είναι άτρωτο.
Τόσο η σημερινή κατάσταση, όσο και η δυσοίωνη προοπτική της επαναφέρουν και καθιστούν
επίκαιρο ένα ζήτημα που είχα θέσει επανειλημμένα εδώ και τρία χρόνια και στο οποίο ελάχιστοι
έδωσαν τη στοιχειώδη σημασία, ιδιαίτερα δυνάμεις στο χώρο της αριστεράς.
Με καλή πρόθεση θα το αποδώσω περισσότερο σε αδυναμία κατανόησης και άγνοιας, επειδή ίσως
τον καιρό εκείνο δεν είχαν φανεί ακόμη σε όλο τους το μέγεθος τα σημερινά τραγικά αποτελέσματα
από τους αυτοσχεδιασμούς του δίδυμου Μερκοζύ.
Ωστόσο δεν μπορώ να αποκλείσω τη πιθανότητα της συνειδητής άρνησης !!!
Το σύμφωνο οικονομικής σταθερότητας χωρίς να εξυπηρετεί ούτε στο ελάχιστο, σε ότι αναφέρεται
στην αιτιολογία του σχεδιασμού και της συγκρότησής του, παραμένει ένα αξεπέραστο εμπόδιο στη
διατήρηση της εθνικής ανεξαρτησία και αυτοτέλειας των χωρών μελών της ΕΕ, σε οικονομικό
επίπεδο και όχι μόνον, ενώ αντίθετα διασφαλίζει τη διατήρηση του κατάλληλου κλίματος για τη
συνέχιση των συμφερόντων του Τ.Χ.Π.Δ.Ν.Τ.Π.Τ.
Ταυτόχρονα η ύπαρξη του αποτελεί μεγαλύτερη εγγύηση σταθερότητας του “συστήματος” απ' ότι
τα μνημόνια και οι συμβάσεις, ώστε κι αν αυτά τύποις καταργηθούν, θα εξακολουθεί να υπάρχει η
ασφυκτικότερη ασφαλιστική δικλείδα.
Επομένως η κατάργησή του αποτελεί όχι μόνον πολιτική, κοινωνική και θεσμική αναγκαιότητα,
αλλά και πόλο συσπείρωσης όλων εκείνων των δυνάμεων που ισχυρίζονται ότι θέλουν “μια άλλη
Ευρώπη”. Θα μπορούσε λοιπόν όσο είναι ακόμη καιρός και δεν έχει ψηφιστεί από τα κοινοβούλια
των χωρών μελών και παραμένει ακόμη εν ισχύ σε επίπεδο κυβερνητικών αποφάσεων, να
καλλιεργηθεί η ιδέα του κοινού αγώνα των λαών για τη κατάργησή του, και να καταλήξει σε
επιμέρους ή σε γενικό (αν υπάρξουν οι προϋποθέσεις) δημοψήφισμα.
Αυτό θα διευκόλυνε τον μεμονωμένο αγώνα των επιμέρους κρατών για ανεξαρτησία, χωρίς να
διαταράσσει τη συνοχή της ΕΕ “των λαών” και θα δημιουργούσε τις συνθήκες του λαμπρού στίβου
για τις “ανανεωτικές δυνάμεις”, έτσι ώστε να πείσουν έμπρακτα για τις πραγματικές προθέσεις και
τις δυνατότητές τους.
Τέλος όσον αφορά τα προβλήματα περί διαγραφής ή ποσού διαγραφής και με ποιο τρόπο, θα
θυμίσω στους ειδικούς επιστήμονες – συμβούλους, ότι ο ρόλος των Κεντρικών Τραπεζών δεν
έπαψε ποτέ να είναι ρόλος τελικού δανειστή.
Κατά συνέπεια αντί να παλεύει ο κάθε λαός ξεχωριστά για τη διαγραφή τμήματος ή ολόκληρου του
χρέους του και να έρχεται σε αντιπαράθεση με τους λαούς άλλων χωρών, όπως τόσο πονηρά έχουν
σχεδιάσει οι κυβερνώντες κύκλοι στις Βρυξέλλες , ακολουθώντας τις εντολές του Τ.Χ.Π.Δ.Ν.Τ.Π.Τ,
μετατρέποντας λογιστικά το χρέος στη πρωτογενή τουλάχιστον αγορά, σε φαινομενικά
κρατικοεξαρτώμενο, θα μπορούσε σε μια κοινή συναίνεση και αγώνα να απαιτήσουν όλοι μαζί από
κοινού τη διαγραφή του χρέους κατ' αναλογία από τον τελικό δανειστή, δηλαδή την κεντρική
τράπεζα, δηλαδή την ΕΚΤ (πιστεύω να έχει γίνει αντιληπτό), αφού όλοι χρωστάνε και αυτά που
χρωστάνε δεν είναι παρά αποτέλεσμα “μόχλευσης” και τίτλων που ουδέποτε είχαν πραγματική
υλική υπόσταση, απλά με τα δικά τους χρήματα περιμένουν ρευστοποίηση.
Ή μήπως είναι κάπως διαφορετικά ;
Στη περίπτωση αυτή θα μπορούσε να καταρρεύσει ο “χάρτινος γίγαντας” και “η οικονομία του”,
που σίγουρα είναι παγκόσμια, όχι όμως ότι θα κινδύνευε να καταρρεύσει η παγκόσμια οικονομία.
Ιδού λοιπόν το πεδίο του αγώνα και της δόξης των ανανεωτικών δυνάμεων της Ευρώπης.
Εάν ευοδωθεί ο αγώνας τους ή έστω αν αναγγελθεί, τότε ίσως αλλάξω κι εγώ ακόμη γνώμη και
θελήσω να ζήσω κι εγώ σ' αυτή τη νέα Ευρώπη, “την Ευρώπη των λαών”.