Παρασκευή 11 Μαρτίου 2016

Το εκπαιδευτικό σύστημα στις αυτόνομες κοινότητες των Ζαπατίστας

του Γιώργου Κολέμπα

Όχι βιβλία, τάξεις και δασκάλους Το εκπαιδευτικό σύστημα των Ζαπατίστας δεν μοιάζει με κανένα. Όπως και ολόκληρη η δομή των κοινοτήτων τους

Οι Ζαπατίστας έγιναν παγκοσμίως γνωστοί στις αρχές του 1994. Σχεδόν δύο δεκαετίες τώρα επιχειρούν να οικοδομήσουν ένα σύστημα αυτόνομης διακυβέρνησης σε χωριά της πολιτείας Τσιάπας, μια από τις φτωχότερες περιοχές της χώρας, με έμφαση στους αυτόχθονες και στις κολεκτίβες. 
Η περιοχή αφορά σε πάνω από 1.000 κοινότητες που συνενώνονται σε 30 περίπου δήμους, οι οποίοι σχηματίζουν 5 περιφέρειες (καρακόλ) με πάνω από 200.000 πληθυσμό. 
Το κίνημα των Ζαπατίστας στηρίχθηκε στις πραγματικές ανάγκες του αυτόχθονου πληθυσμού της περιοχής και έβαλε σαν κύριους στόχους: αυτόνομο σύστημα οικονομίας με γη, στέγη, δουλειά και ψωμί για τους ιθαγενείς, επίσης την εξασφάλιση υγείας, εκπαίδευσης, δικαιοσύνης και ελευθερίας, καθώς και του δικαιώματος διατήρησης του πολιτισμού τους. Όλα αυτά με ένα σύστημα αυτοδιακυβέρνησης στη βάση των συνελεύσεων των κοινοτήτων, των συμβουλίων τους, των δημοτικών συμβουλίων (με αιρετά, ανακλητά μέλη από όλες τις κοινότητες του δήμου) και των συμβουλίων «χρηστής διακυβέρνησης» σε επίπεδο Καρακόλ. Μαζί με την πρακτική της εναλλαγής, της ανακλητότητας και του ελέγχου, εφαρμόζεται ένα πλήρες σύστημα άμεσης δημοκρατίας. 

Το αντικείμενο της εκπαίδευσης για τη νέα γενιά είναι η κοινότητα. Μία μορφή αυτοδιδασκαλίας, πρόσωπο με πρόσωπο. Μαθαίνει κανείς με το πνεύμα και το σώμα ταυτόχρονα. 
Μια μέθοδος εμπνευσμένη από τον πολιτισμό του κόσμου της αγροτιάς: συλλέγεις τους καλύτερους σπόρους, τους διασπείρεις σε γόνιμο έδαφος και ποτίζεις τη γη έτσι ώστε το θαύμα της βλάστησης να παράγει καρπούς. Χωρίς τάξεις ή πίνακες, χωρίς δασκάλους ή καθηγητές, χωρίς πρόγραμμα σπουδών ή προαπαιτούμενα προσόντα, αλλά με δημιουργία κλίματος αλληλεγγύης στα πολλά μαθήματα, με μεταφορά γνώσης από διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας μεταξύ μαθητών και παιδαγωγών. 
Η κοινότητα εκλέγει αυτούς που θα διδάξουν. Υπάρχει ένα σχολείο σε κάθε κοινότητα. 
Σε σχέση με την οικονομία και την υλική ζωή: οι οικογένειες των κοινοτήτων λειτουργούν εκτός καπιταλιστικής οικονομίας, σχεδόν χωρίς αγορά. Παράγουν όλα τα απαραίτητα για τη διατροφή τους με μια καλή αναλογία πρωτεϊνών. 
Ό,τι δεν παράγουν (αλάτι, λάδι, σαπούνι, ζάχαρη) το αγοράζουν σε καταστήματα των Ζαπατίστας, με τα περισσεύματα της πώλησης του καφέ ή των βοοειδών. 
Όταν υπάρχει ανάγκη, για λόγους υγείας ή για τις ανάγκες του αγώνα, πουλούν ένα κεφάλι. 
Η συλλογική δουλειά είναι ο κινητήριος μοχλός όλων των διαδικασιών. Οι κοινότητες έχουν τη δική τους γη, χάρη στην απαλλοτρίωση. 
Άντρες και γυναίκες έχουν τη δική τους συλλογική δουλειά και τον δικό τους συλλογικό χώρο απασχόλησης. 
Η συλλογική εργασία είναι η βάση της αυτονομίας. Υπάρχει σε νοσοκομεία, σε κλινικές, στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, στην ενίσχυση των δήμων και των Συμβουλίων Καλής Διακυβέρνησης. 
Όπως γράφει ο Raul Zibechi: «Πολλά από αυτά που έχουν οικοδομηθεί στις αυτόνομες κοινότητες δεν θα ήταν δυνατό να συμβούν χωρίς τη συλλογική δουλειά των ανδρών, των γυναικών, των αγοριών, των κοριτσιών και των ηλικιωμένων. Μαθαίνουν να δουλεύουν μαζί, να κοιμούνται και να τρώνε κάτω απ’ την ίδια στέγη, υπό τις ίδιες συνθήκες, χρησιμοποιώντας τα ίδια αποχωρητήρια, βαδίζοντας στην ίδια λάσπη και βρεχόμενοι από την ίδια βροχή». 
Η υγεία εναπόκειται στον έλεγχο των κοινοτήτων. Αυτές εκλέγουν αυτούς που θα φροντίσουν για την υγεία τους. Στον χώρο που προορίζεται για τις υπηρεσίες υγείας, οι μαίες, οι φυσικοθεραπευτές κι εκείνοι που εξειδικεύονται στα φαρμακευτικά βότανα, εργάζονται μαζί. Η κοινότητα τους συντηρεί κατά τον ίδιο τρόπο που συντηρεί τις αρχές τους. 
Η πολιτική νοοτροπία, η οποία έχει τις ρίζες της στις οικογενειακές σχέσεις και το εθιμοτυπικό άγραφο δίκαιο, διεισδύει σε όλη την «κοινωνία» των Ζαπατίστας. 
Οι άντρες συνεργάζονται στις οικιακές εργασίες, φροντίζουν τα παιδιά, όταν οι γυναίκες αφήνουν την κοινότητα για να επιτελέσουν το έργο τους στις διοικητικές αρχές. 
Οι σχέσεις πατέρα - γιου π.χ. είναι στοργικές και πλήρεις σεβασμού, στο πλαίσιο ενός γενικότερου κλίματος αρμονίας και καλής διάθεσης. 
Μεγάλη πλειονότητα των Ζαπατίστας είναι νέοι ή πολύ νέοι, και υπάρχουν τόσες γυναίκες όσοι και άντρες.

«Εκείνοι που κυβερνούν, υπακούν». Αυτό το σύνθημα των Ζαπατίστας αποτελεί ένα από τα κλειδιά για τη νέα πολιτική νοοτροπία που αναπτύσσεται σε ολόκληρη τη Ν. Αμερική. 
Είκοσι χρόνια μετά την εξέγερση του 1994, το πρόταγμά τους για την αυτονομία και την οριζοντιότητα έχει φτάσει να καθορίζει έναν κύκλο αγώνων σε ολόκληρη την ήπειρο. Όπως λέει ο Ζιμπέκι: Ο ζαπατισμός ήταν μέρος ενός κύματος στη δεκαετία του 1990 και έγινε μία από τις αναπόφευκτες αναφορές της αντίστασης στη Λατινική Αμερική, ακόμη και μεταξύ εκείνων που δεν συμμερίζονται τις προτάσεις και τις μορφές δράσης τους. Μια ανασκόπηση ορισμένων σημαντικών δράσεων: ο αγώνας των πικετέρο (piquetero) στην Αργεντινή (1997-2002), οι ιθαγενικές και λαϊκές εξεγέρσεις στον Ισημερινό, οι κινητοποιήσεις στο Περού που ανάγκασαν σε παραίτηση τον Φουχιμόρι (Fujimori), και ο Μάρτιος της Παραγουάης, το 1999, που οδήγησε τον Λίνο Οβιέδο (Lino Oviedo) στην εξορία μετά από στρατιωτικό πραξικόπημα. Κατά την επόμενη δεκαετία είχαμε την τρομερή αντίδραση του λαού της Βενεζουέλας στο δεξιό πραξικόπημα του 2002, τους τρεις «πολέμους» της Βολιβίας μεταξύ 2000 και 2005 (ένας για το νερό και δύο για το φυσικό αέριο) που διέγραψαν τη νεοφιλελεύθερη δεξιά από τον πολιτικό χάρτη, τον εντυπωσιακό αγώνα των Ινδιάνων του Αμαζονίου στο Περού, το 2009, την αντίσταση κοινοτήτων της Γουατεμάλας στην εξόρυξη, την κομμούνα της Οαχάκα, το 2006, καθώς και την κινητοποίηση των χωρικών της Παραγουάης, το 2002, ενάντια στην ιδιωτικοποίηση. 
Τα τελευταία τρία χρόνια, ένα νέο στρώμα προστέθηκε, που θα μπορούσε να υποδηλώσει έναν νέο κύκλο αγώνων, συμπεριλαμβανομένων της κινητοποίησης των μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη Χιλή, της κοινοτικής αντίστασης στα ορυχεία Κόνγκα (Conga) στο βόρειο Περού, της αυξανόμενης αντίστασης στις εξορύξεις και στη Μοσάντο (Monsanto) στην Αργεντινή, της υπεράσπισης των εδαφών των αυτοχθόνων (Territorio Indígena y Parque Nacional Isiboro Sécure) στη Βολιβία και της αντίστασης στο φράγμα Μπέλο Μόντε (Belo Monte) στη Βραζιλία. Το 2013 είχαμε την αγροτική απεργία στην Κολομβία, η οποία συνένωσε όλους τους αγροτικούς τομείς (γεωργούς, ιθαγενείς και εργάτες ζαχαροκάλαμου) ενάντια στη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και τις κινητοποιήσεις του Ιουνίου στη Βραζιλία ενάντια στην άγρια απόσπαση εργασίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2014 και τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016 στο Ρίο ντε Τζανέιρο. 
Αυτή η σειρά κινητοποιήσεων που έχουν βλαστήσει σε όλη τη Λατινική Αμερική τις τελευταίες δύο δεκαετίες δείχνει ότι τα κινήματα βάσης είναι ζωντανά σε ολόκληρη την περιοχή. Πολλά από αυτά είναι φορείς μιας νέας πολιτικής κουλτούρας και μια νέας μορφής πολιτικής οργάνωσης, οι οποίες αντανακλώνται με πολλούς τρόπους και είναι διαφορετικές από αυτό που ξέραμε τη δεκαετία του 1960 και του 1970. Μερικά από τα κινήματα, από τους μαθητές της Χιλής και τις κοινότητες των Ζαπατίστας έως τους Φύλακες των Λιμνών Κόνγκα (Conga), το κίνημα των οικιστών στη Βενεζουέλα και το κίνημα για ελεύθερη μετακίνηση (Movimento Livre Passe - MPT) στη Βραζιλία, εμφανίζουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά που αξίζει να σημειωθούν. 
Το πρώτο είναι η μαζική και εξαιρετική συμμετοχή νέων και γυναικών. Ως ευάλωτα θύματα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, η παρουσία τους αναζωογονεί τους αντικαπιταλιστικούς αγώνες, επειδή μπορούν να συμμετάσχουν άμεσα στο κίνημα. Σε τελική ανάλυση, αυτοί είναι -όσοι δεν έχουν τίποτα να χάσουν- που δίνουν στα κινήματα αδιάλλακτο ριζοσπαστικό χαρακτήρα. 
Δεύτερον, μια μοναδική πολιτική κουλτούρα κερδίζει έδαφος, την οποία οι Ζαπατίστας έχουν συνοψίσει στην έκφραση«κυβερνούμε υπακούοντας» (mandar obedeciendo). Όσοι ενδιαφέρονται για τις λίμνες στο Περού -οι διάδοχοι των αγροτικών περιπολιών (rondas campesinas)- υπακούν στις κοινότητές τους. Οι νεαροί ακτιβιστές του MPL στη Βραζιλία παίρνουν αποφάσεις με συναίνεση, προκειμένου να αποφευχθεί η παγίωση μιας πλειοψηφίας, και απορρίπτουν ρητά τα «αυτοκίνητα με μεγάφωνο» που χρησιμοποιούν οι συνδικαλιστικές γραφειοκρατίες για να ελέγξουν τις πορείες τους. 
Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό αυτών των κινημάτων είναι το πρόταγμα της αυτονομίας και οριζοντιότητας, λέξεις που άρχισαν να χρησιμοποιούνται μόλις πριν 20 χρόνια, αλλά οι οποίες έχουν ήδη ενσωματωθεί πλήρως στην πολιτική γλώσσα όσων συμμετέχουν σε διάφορους αγώνες. Ακτιβιστές υποστηρίζουν την αυτονομία από το κράτος και τα πολιτικά κόμματα, καθώς και την οριζοντιότητα -τη συλλογική ηγεσία του κινήματος και όχι κάποιου ατόμου. Για παράδειγμα, τα μέλη της Συντονιστικής Συνέλευσης των Μαθητών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ACES, τα αρχικά της στα ισπανικά) της Χιλής λειτουργούν οριζόντια, με συλλογική ηγεσία και συνέλευση. 
Το τέταρτο χαρακτηριστικό είναι η υπεροχή των ροών επί των δομών. Η οργάνωση προσαρμόζεται και υπάγεται στο κίνημα· δεν έχει παγώσει σε μια δομή που διέπει τη συλλογικότητα με τα δικά της ξεχωριστά συμφέροντα. Οι συλλογικότητες που αγωνίζονται είναι παρόμοιες με κοινότητες αντίστασης, στις οποίες όλοι μοιράζονται παρόμοιους κινδύνους και όπου ο καταμερισμός της εργασίας ρυθμίζεται σύμφωνα με τους στόχους που η ομάδα θέτει σε κάθε δεδομένη στιγμή. 
Σε αυτό το νέο επίπεδο οργάνωσης είναι δύσκολο να διακρίνεις ποιοι είναι οι ηγέτες -όχι επειδή δεν υπάρχουν ομιλητές και εκπρόσωποι, αλλά μάλλον επειδή η διαφορά μεταξύ ηγετών και οπαδών μειώνεται καθώς η συλλογική ηγεσία των κάτω αυξάνεται. Αυτή είναι ίσως μία από τις πιο σημαντικές πτυχές της νέας πολιτικής κουλτούρας που έχει επεκταθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών. 
Τέλος, ο ζαπατισμός είναι μια πολιτική και ηθική αναφορά -όχι τόσο δείχνοντας μια κατεύθυνση για αυτά τα κινήματα, αλλά μάλλον χρησιμεύοντας ως ένα παράδειγμα από το οποίο αντλούν έμπνευση. «Πολλαπλοί διάλογοι λαμβάνουν χώρα μεταξύ των ποικίλων κινημάτων της Λατινικής Αμερικής, όχι με το ύφος των επίσημων και δομημένων συναντήσεων, αλλά ως άμεση ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών μεταξύ των δικτύων των ακτιβιστών: ακριβώς το είδος της ανταλλαγής που χρειαζόμαστε προκειμένου να ενισχυθεί ο αγώνας μας ενάντια το σύστημα». 
Οι ελίτ και εκείνα τα μεσοστρώματα της λατινικής Αμερικής, όσα δεν έχουν ακόμα αποφασίσει ότι ανήκουν στους «από κάτω» της περιοχής, αντιδρούν σε αυτή την κατεύθυνση αλλαγής του συστήματος και για ένα διάστημα ακόμα -σε εκλογικό επίπεδο- θα επαναφέρουν στην εξουσία κυβερνήσεις και κόμματα που τους υπόσχονται ίδιας μορφής καπιταλιστική ανάπτυξη και το ίδιο αδιέξοδο καταναλωτικό δυτικό μοντέλο. 
Ανεξάρτητα όμως από τις εξελίξεις σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο, οι εξελίξεις που έχουν δρομολογηθεί «από τα κάτω» μεταξύ των πολυποίκιλων -κοινοτικής μορφής επί το πλείστον- ιθαγενικών κινημάτων στην περιοχή δεν μπορούν παρά να αλλάξουν στο τέλος και τις κυρίαρχες δομές εξουσίας, υπέρ των κοινοτικών δομών και της δημοκρατικής αυτονομίας στο πολιτικό επίπεδο. 

Πηγή: www.doctv.gr

Τετάρτη 9 Μαρτίου 2016

Η Τουρκική κρατική κτηνωδία συνεχίζεται σε βάρος των αμάχων.

Αυτό που βλέπετε δεν είναι  Συρία, είναι μία υποψήφια χώρα για την  ΕΕ, μια χώρα του ΝΑΤΟ, που βομβαρδίζει τον "δικό της" λαό! Μια χώρα που η "δική"μας κυβέρνηση συζητάει και συμφωνεί μαζί της.
Έχει αναφερθεί ότι τουλάχιστον 50 άτομα τραυματίστηκαν σε βομβαρδισμούς από τις τουρκικές κρατικές δυνάμεις σήμερα στην περιοχή Sur του Αμέντ (Ντιαρμπακίρ).
 

Η σε 24ωρη βάση πολεμική πολιορκία της ιστορικής περιοχής του Sur βρίσκεται στην 97η μέρα της, καθώς εκατοντάδες άμαχοι παραμένουν παγιδευμένοι και σε άμεσο κίνδυνο.


Ο βουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP) στο Αμέντ, Sibel Yigitalp που βρίσκεται στο Δημαρχείο του Sur , δήλωσε στα μέσα ενημέρωσης, «Ο ήχος των εκρήξεων μπορεί να ακουστεί από εδω πού είμαι. Οι άμαχοι παγιδευμένοι μέσα, μας τηλεφώνησαν και μας είπαν ότι τουλάχιστον 50 άτομα τραυματίστηκαν. Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν παιδιά και έγκυες γυναίκες μεταξύ των τραυματιών. Το έχουμε κοινοποιήσει σε όλους τους δημόσιους φορείς. οι τραυματίες έχουν ανάγκη να μεταφερθούν αμέσως στο νοσοκομείο. "

Σε ένα ξεχωριστό μήνυμα προς τον Yigitalp κάτοικος της Sur γράφει: Η κατάσταση είναι σοβαρή. Υπάρχουν πέντε πτώματα μαζί μας σε ένα πολύ μικρό υπόγειο. Υπάρχουν άνθρωποι παγιδευμένοι κάτω από τα συντρίμμια σε τρία σημεία, δεν μπορούμε να τους βγάλουμε έξω. Ακόμα κι αν έρθουν ασθενοφόρα δεν υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να τους μεταφέρουν. Υπάρχουν μόνο επτά άνθρωποι που είναι συνειδητή. Μία αντιπροσωπεία θα πρέπει να εισέρθει στην Sur επειγόντως.

ΟΙ δυνάμεις καταστολής του Τουρκικού κράτους γύρισαν πρόσφατα την προσοχή τους στο Sur μετά την οδυνηρή σφαγή που διέπραξαν στην Cizre για μια περίοδο δύο εβδομάδων, τον Ιανουάριο και το Φεβρουάριο. Τουλάχιστον 178 παγιδευμένοι άνθρωποι εκτελέστηκαν και κάηκαν ζωντανοί σε τρεια υπόγεια, καθώς και εκατοντάδες περισσότεροι σε ολόκληρη την πολιορκούμενη περιοχή.

Παρά τις εκκλήσεις από τους βουλευτές του HDP σε διεθνείς οργανισμούς, ο ΟΗΕ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, την σφαγή και την καταστροφή της Cizre, η οποία έχει χαρακτηριστεί από οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία ως «γενοκτονία», την αγνόησαν παντελώς. Οι φόβοι αυξάνονται ότι το ίδιο θα συμβεί στην Sur καθώς οι κρατικές δυνάμεις συνεχίζουν να βομβαρδίζουν την περιοχή, χωρίς διάκριση μεταξύ αμάχων και ενόπλων μαχητών.

6 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τι είναι τα περίφημα CDS


"Σκοπός ανάρτησης του άρθρου είναι η κατανόηση απλά και συνοπτικά, α) των πολυπαιγμένων
 CDS από τα ΜΜΕ και τους οικονομολογούντες και β) του άκρατου τυχοδιωκτισμού και αισχροκερδούς διαστροφής του καπιταλισμού των χρηματοοικονομικών "οίκων". Η άποψη του blog ειναι άκρως αντίθετη με οποιαδήποτε χρηματοοικονομική λειτουργία και οικονομική "μόχλευση" η οποία δεν λαμβάνει ως μέτρο τον άνθρωπο."
frixos

Με αφορμή την ελληνική κρίση, τα credit default swaps (CDS) βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων παγκοσμίως για την επιβολή αυστηρότερων κανόνων και εποπτικού πλαισίου στις χρηματοοικονομικές αγορές. Οι απόψεις διίστανται αν πρέπει να καταργηθούν ή να θεσπιστούν αυστηρότεροι κανόνες εποπτείας της συγκεκριμένης αγοράς.

1. Τι είναι τα CDS

Πρόκειται για συμβόλαια παραγώγων χρηματοοικονομικών προϊόντων. Άρχισαν να χρησιμοποιούνται στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και αποτελούν «ασφάλιστρα» έναντι ομολόγων που εκδίδουν είτε κράτη είτε επιχειρήσεις, τα οποία οι επενδυτές αγοράζουν για να καλυφθούν από τον κίνδυνο χρεοκοπίας του κράτους ή της επιχείρησης. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 ως το 2007 η εν λόγω αγορά διογκώθηκε και η αξία των συναλλαγών (αγορές και πωλήσεις τέτοιων προϊόντων) υπολογίζεται στα 50 τρισ. δολάρια. Η εν λόγω αγορά λειτουργεί χωρίς καμία εποπτεία και με ελάχιστη διαφάνεια. Σε περίπτωση που υπάρχει η υπόνοια ή η εκτίμηση ότι ο εκδότης του ομολόγου θα δυσκολευτεί να το αποπληρώσει, τότε η τιμή του αντίστοιχου ασφαλίστρου (CDS) ανεβαίνει.

2. Ποιος μπορεί να αγοράσει συμβόλαια CDS

Τα συμβόλαια CDS μπορούν να αγοραστούν από επενδυτές που κατέχουν κάποιο ομόλογο, αλλά μπορούν να αγοραστούν και από επενδυτές που δεν κατέχουν το ομόλογο. Οταν ο αγοραστής δεν κατέχει ομόλογο τότε το CDS ονομάζεται «naked» CDS, δηλαδή «γυμνό». Τα «naked» CDS έχουν βρεθεί στο επίκεντρο των επικρίσεων το τελευταίο διάστημα.

3. Γιατί;

Διότι όποιος αγοράζει το ασφαλιστήριο συμβόλαιο χωρίς να κατέχει ομόλογο είναι σαν να ασφαλίζεται για να προστατευτεί από μια καταστροφή που δεν τον αφορά και από την οποία αν συμβεί θα κερδίσει. Δηλαδή είναι σαν να αγοράζει ασφαλιστήριο συμβόλαιο για να καλυφθεί από πιθανή καταστροφή που μπορεί να υποστεί το σπίτι του διπλανού του. Με τον τρόπο αυτό έχει κάθε συμφέρον να βάλει φωτιά στο σπίτι του διπλανού του για να εισπράξει την ασφάλεια. Κατ΄ αναλογία, όσοι έχουν αγοράσει CDS που ασφαλίζουν τον κίνδυνο χρεοκοπίας της Ελλάδας έχουν κάθε λόγο να συντηρούν το σενάριο της χρεοκοπίας για να ανεβαίνει η τιμή των CDS που κατέχουν και να τα πουλήσουν με κέρδος.

4. Ποιοι τα αγοράζουν;

Τα αγοράζουν μακροπρόθεσμοι επενδυτές, π.χ. στην περίπτωση των ελληνικών ομολόγων θεσμικοί επενδυτές όπως αμοιβαία κεφάλαια, συνταξιοδοτικά ταμεία, κ.ά. που έχουν αγοράσει τίτλους του ελληνικού Δημοσίου και δεν θέλουν να τους πουλήσουν διότι τότε οι τιμές τους θα καταρρεύσουν και θα ζημιωθούν οι ίδιοι περισσότερο.

5. Πρέπει να απαγορευτούν τα CDS;

Πολλοί υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να απαγορευτούν τα «naked» CDS. Αλλοι πάλι ζητούν την επιβολή ενός αυστηρότερου καθεστώτος ελέγχου προκειμένου να μπορεί να υπάρχει εποπτεία.

6. Τι υποστηρίζουν οι υποστηρικτές των CDS;

Οι υπέρμαχοι της αγοράς CDS υποστηρίζουν ότι τα εν λόγω συμβόλαια δεν «κινούν» τις αγορές, απλώς ανακλούν τους φόβους των επενδυτών και τους βοηθούν να καλυφθούν έναντι μελλοντικών κινδύνων. Μάλιστα αρκετοί εξ αυτών επικαλούνται έκθεση της γερμανικής Επιτροπής Ελέγχου Κεφαλαιαγορών (ΒaFin), σύμφωνα με την οποία η επενδυτική δραστηριότητα στην αγορά CDS είχε «ελάχιστες επιπτώσεις» στην ελληνική κρίση.

Πηγή: tovima.gr

Η Ελλάδα στη 2η θέση κινδύνου αθέτησης πληρωμών "χρέους" παγκοσμίως .



στοιχεία 24/02/2016

Πρώτη η "επανορθωμένη"  μεταΤσάβες Βενεζουέλα με δεύτερη την τρεις φορές "σωσμένη" Ελλάδα των Μνημονίων, σε κίνδυνο αθέτησης πληρωμών ομολόγων (χρέους), στο θερμόμετρο των CDS.

Τα Credit Default Swaps (CDS) είναι χρηματοπιστωτικά συμβόλαια που μετρούν τον κίνδυνο αθέτησης των υποχρεώσεων του δημόσιου χρέους: όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος αθέτησης των υποχρεώσεων.

Παρακάτω, κατά σειρά μείωσης κινδύνου αθέτησης, είναι οι δέκα πιο πιθανές να ακολουθήσουν τη Βενεζουέλα και την Ελλάδα :
Ουκρανία
Πακιστάν

Αίγυπτος
Βραζιλία
Νότια Αφρική
Ρωσία
Πορτογαλία
Καζακστάν
Τουρκία
Βιετνάμ
πηγή: zerohedge.com


Τρίτη 8 Μαρτίου 2016

Eθνικισμός -Φασισμός-Πατριωτισμός-Koινoτισμός

του Γιώργου Κολέμπα


Η συμβολή μας στη συζήτηση που γίνεται σε σχέση με τις παραπάνω έννοιες.

Στις συνθήκες της σημερινής οξείας οικονομικής και πολιτιστικής κρίσης, της προφανούς αποτυχίας να δημιουργηθεί η «Ευρώπη των λαών και περιφερειών», της παρακμής των κυρίαρχων ιδεολογικοπολιτικών μορφών διαχείρισης των αστικών ευρωπαϊκών κοινωνιών (φιλελευθερισμός-σοσιαλδημοκρατία-αριστερά), κάποιες σημαντικές κοινωνικές δυνάμεις -αστικές , μικροαστικές, εργατικής αριστοκρατίας, ακόμα και ανέργων- στην Ευρώπη τάσσονται πλέον ανοικτά με τον εθνικισμό και τους πολιτικούς εκφραστές του, ακόμα και με τις νεοφασιστικές εκδοχές του.
Πρώτη παρατήρηση: ο εθνικισμός διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από τον προϋπάρχοντα πατριωτισμό της αγροτικής κοινότητας που έκφραζε την ενότητα των μελών της με τη γη και μεταξύ τους και χαρακτηριζόταν από ισχυρό αίσθημα της κοινής ύπαρξης και της κοινοκτημοσύνης, πριν την ίδρυση των αστικών εθνικών κρατών.
Δεύτερη παρατήρηση: οι σύγχρονες στάσεις πατριωτισμού, που δηλώνουν τη συμπάθεια των ανθρώπων προς τον ιδιαίτερο τόπο όπου γεννήθηκαν και κοινωνικοποιήθηκαν και προς τα ιδιαίτερα γλωσσικά-πολιτισμικά χαρακτηριστικά του-αν και μπορεί να μη ζουν πλέον στον τόπο που τους γέννησε- δεν πρέπει επίσης να ταυτίζονται με τον εθνικισμό. 


Ο πατριωτισμός γενικά τονίζει σήμερα την αγάπη προς την έννοια της πατρίδας σαν σύνολο ανθρώπων που ζουν στα πλαίσια ενός τόπου με κοινά πολιτικά και πολιτισμικά στοιχεία, χωρίς μίσος εναντίον άλλων ομοειδώς νοουμένων πατρίδων, αλλά με στοιχεία αλληλεγγύης και ειρηνικής συνύπαρξης.
Αντίθετα, ο εθνικισμός στηρίζεται πάντα στην εχθρική αντιμετώπιση των άλλων εθνικοτήτων που συχνά εκδηλώνεται και με τη μορφή ακραίας επιθετικότητας ενάντια στους «αλλοεθνείς».
Ταυτόχρονα πιστεύει-γιατί περί πίστης πρόκειται- στη δήθεν ανωτερότητα του «οικείου έθνους» και στη μοναδικότητάς του.
Ο εθνικισμός εμφανίζεται αρχικά σαν επαναστατικός εθνικισμός της αστικής τάξης πραγμάτων και κοινωνικών σχέσεων που πρότεινε το έθνος ως ενότητα πολιτών (άτομα πολίτες: ίσα δικαιώματα έναντι νόμου και αρχών, αγορά προστατευμένη από το αστικό κράτος, σώμα πολιτών: πηγή εξουσίας με το καθολικό δικαίωμα ψήφου) στρεφόμενη εναντίον του απολυταρχικού κράτους, των αριστοκρατικών προνομίων και του φεουδαρχικού κατακερματισμού της επικράτειας.
Στη συνέχεια ο εθνικισμός του 20ου αιώνα εκφράσθηκε με τη μορφή του φασισμού σαν παρακμή του αστικού κόσμου και σαν απάντηση στις εγγενείς –αλλά εκρηκτικές στην εξέλιξη-ταξικές αντιθέσεις του. Λειτούργησε στη βάση της κοινωνικής συμμαχίας του κεφαλαίου με ευρύτερα μικροαστικά στρώματα και μέρος των εργαζομένων («λούμπεν προλεταριάτο»), στρεφόμενος εναντίον των εσωτερικών εχθρών της αστικής εξουσίας καθώς και κατά άλλων λαών.
Ο φασισμός στη συνέχεια και μέχρι σήμερα-21ος αιώνας- είναι εθνικισμός, αποτελεί την πλέον επιθετική εκδοχή του εθνικισμού. Η ιδεολογία του στηρίζεται και αξιοποιεί ευρύτερες αυθόρμητες αλλά και συνειδητές εθνικιστικές ιδέες, που κυριαρχούν στην ατομική και κοινωνική συνείδηση, στον ανθρωπολογικό τύπο που διαμόρφωσε τους τελευταίους αιώνες η αστική κοσμοαντίληψη.
Ο φασισμός, προτού συγκροτηθεί σε συνήθη εθνικιστικά δικτατορικά καθεστώτα παίρνοντας την εξουσία σε αστικά κράτη, έχει λειτουργήσει σαν μαζικό κίνημα με επιθετική τρομοκρατική δράση εναντίον των αντιπάλων δυνάμεων-ιδιαίτερα του μαχητικού εργατικού κινήματος και των συνήθως αριστερής ιδεολογικής τοποθέτησης πολιτών. Η άνοδος των φασιστών στην εξουσία όμως (όπως π.χ. στην Ιταλία και Γερμανία: ανάθεση της πρωθυπουργίας στο Μουσολίνι από τον Ιταλό μονάρχη Βίκτορα Εμμανουήλ τον Γ΄ και της καγκελαρίας στον Χίτλερ από τον γερμανό πρόεδρο Πάουλ φον Χίντενμπουργκ) είναι αποτέλεσμα στρατηγικής επιλογής των ισχυρότερων τμημάτων της αστικής τάξης και της ηγεσίας του στρατού. Όταν πάρει την εξουσία πια χρησιμοποιεί τους κρατικούς μηχανισμούς εναντίον των αμφισβητιών του καθεστώτος και προσπαθεί να αφανίσει κάθε μορφή κοινωνικής χειραφέτησης.
Έτσι ο εθνικισμός του 20ου και του 21ου αιώνα είναι πέρα για πέρα αντεπαναστατικός. Οι σημερινές ποικίλες εκφράσεις του, μπορεί να μην ταυτίζονται πλήρως με τον ιστορικό φασισμό, αλλά αυτή είναι η τάση τους. 



Και στις δύο μορφές ( εθνικισμός/φασισμός) υπάρχει η βασική ιδέα του έθνους, σαν μιας φαντασιακής υπερταξικής κοινότητας των ιδιωτών-ιδιοκτητών-καταναλωτών (και όχι στην ουσία πολιτών), που θέλει το συγκεντρωτικό εθνικό κράτος να στηρίζει με κάθε μέσον τα συμφέροντά της και να εκφράζει την αλληλεγγύη μεταξύ της στο αγώνα εναντίον εσωτερικών και εξωτερικών εχθρών.
Υπάρχει μια γοητεία της ιδέας του έθνους ως κοινότητας –γιατί πάντα το κοινοτικό πνεύμα εκφράζεται συχνά στην ιστορία, ιδιαίτερα σε κρίσιμες στιγμές. Αυτή η γοητεία της εθνο-κοινότητας - για την οποία αξίζει κανείς να πολεμήσει και να θυσιαστεί- καλλιεργείται όχι μόνο από την εθνικιστική προπαγάνδα, αλλά και από το εθνοκεντρικό κρατικό ή ιδιωτικό εκπαιδευτικό σύστημα. Εκπηγάζει και από την κυρίαρχη ατομική συνείδηση που έχει αποδεχθεί τον εγωισμό-ανταγωνισμό σαν βασικές πολιτιστικές αξίες της καθημερινότητας, αλλά τις εντάσσει στη βιολογική ανάγκη της ομαδικότητας με τη μορφή του έθνους εναντίον άλλων εθνών. Στηρίζεται ακόμα και στην έλλειψη εμπειρίας και βιωμάτων συλλογικότητας των «από κάτω» της κοινωνίας σήμερα. 

Οι «από κάτω» ενώ θα έπρεπε να αντιληφθούν τη σημασία της συλλογικότητας- συντροφικότητας και της κοινότητας αλληλεγγύης για την κοινή αντίσταση προς την επιδείνωση της κοινωνική τους θέσης, πολλές φορές στρέφονται προς πλασματικές αυτονόητες συλλογικότητες, όπως είναι η εθνο-κοινότητα σαν μόνη εφικτή συλλογικότητα[1].
Για να μη γίνεται αυτό όμως θα χρειασθεί η καταπολέμηση του φασισμού να συνδεθεί οπωσδήποτε με τον αγώνα κατά του κοινωνικού ανταγωνισμού, της αποξένωσης και εξαθλίωσης, αλλά και με τη προσπάθεια συνειδητοποίησης για τη δυνατότητα διεξόδου προς ένα μέλλον πραγματικής κοινωνικής αλληλεγγύης και συντροφικότητας που θα οδηγεί την πλειοψηφία των πληθυσμών στην κοινωνική απελευθέρωση και στην ευζωία-όχι φυσικά στην «ευμάρεια μέσω της κατανάλωσης», που δεν είναι δυνατή . Σε έναν κόσμο βυθισμένο σε οξύτατη κρίση, με εκτενή αποσταθεροποίηση των όρων επιβίωσης και λόγω της ρύπανσης –μόλυνσης του περιβάλλοντος και της περατότητας των πόρων των οικοσυστημάτων και με διάχυτα τα αισθήματα απάθειας ή απόγνωσης, η όποια αντι-φασιστική πολιτική δραστηριότητα δε μπορεί να έχει προοπτικές, χωρίς την ανάδειξη των σύγχρονων δυνατοτήτων της αυτοδιαχείρισης και της κοινωνικής αυτονομίας με άμεση δημοκρατία και την καλλιέργεια της ελπίδας για έναν εφικτό κόσμο, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και χωρίς εκμετάλλευση της φύσης και των φυσικών πόρων εις βάρος των νέων γενιών των ανθρώπων.
Η αλλαγή στάσης μέρους των «από κάτω» σήμερα στη χώρα μας θα βοηθηθεί σημαντικά από τη συμμετοχή δυνάμεων της αριστεράς στη διαχείριση του καπιταλιστικού κοινωνικού συστήματος, γιατί απογοητεύει, απομυθοποιεί και ακυρώνει στη συνείδησή τους την δυνατότητα της κοινωνικής χειραφέτησής τους μέσω της επιλογής της επιδερμικής και πλασματικής συλλογικότητας της αριστεράς. Ψηφίζοντας και αναθέτοντας τη χειραφέτησή τους «στην αριστερή διακυβέρνηση». Γιατί σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα βίωσαν και έχουν πλέον την εμπειρία του πώς δεν μπορεί να επιτευχθεί η χειραφέτησή τους. Ότι δεν αλλάζουν τα πράγματα αναθέτοντας στο σημερινό κομματικό σύστημα-το πιο χρήσιμο για τη λειτουργία της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στα πλαίσια του αστικού κράτους- ακόμα και αν επιλέξεις ένα κόμμα της αριστεράς. Αυτή η εμπειρία μπορεί να στρέψει μέρος των «από κάτω» προς την κακοτοπία του φασισμού, αλλά μπορεί και να υπάρξει ταυτόχρονα η ελπίδα ότι σημαντικά τμήματά τους θα επιλέξουν την ευτοπία της δημοκρατικής αυτονομίας δημιουργώντας τα στοιχεία της από σήμερα με συλλογικότητες αυτοοργάνωσης –αυτοδιακυβέρνησης.
Στη στροφή προς την ευτοπία θα βοηθήσει επίσης: τα όποια κοινωνικά κινήματα της απελευθέρωσης της εργασίας, της κοινωνικής-συνεργατικής- αλληλέγγυας οικονομίας, της ριζοσπαστικής οικολογίας και προστασίας του κλίματος, της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης, της αυτοδιαχείρισης και της άμεσης δημοκρατίας, του ελευθεριακού κοινοτισμού, των αυτοχθόνων, της γυναικείας απελευθέρωσης κ.λπ, των σημερινών δηλαδή κινημάτων των «από κάτω», θα χρειασθεί να γίνουν και πολιτικά. Να αποκαλύψουν ότι η μεγαλύτερη παγίδα στην ιστορία της ανθρωπότητας που παραπλάνησε και συνεχίζει να παραπλανά τις κοινωνίες και την ανθρωπότητα συνολικά είναι η λεγόμενη αστική δημοκρατία, στα πλαίσια της οποίας οι Πολίτες μετατρέπονται σε οπαδούς και εκπαιδεύονται να παραιτούνται από τις ευθύνες διαχείρισης της δημιουργικής τους εργασίας και της ίδιας της ζωής τους, αναθέτοντάς την στους επαγγελματίες «πολιτικούς αντιπροσώπους τους», τους οποίους υποτίθεται ότι τους επιλέγουν οι ίδιοι μεταξύ εκείνων που συνήθως τους προτείνει ο «αρχηγός».
Να αποκαλύψουν ότι το κεφάλαιο ετοιμάζει την «τελική λύση» με την αποσύνθεση -καταστροφή των κοινωνιών μέσω των καταστροφικών οικονομικών κρίσεων και πολέμων καθώς και του περιβάλλοντος, με στόχο να αποδεκατίσει την ανθρωπότητα και να διαμορφώσει ένα εφιαλτικό τεχνοφασιστικό τοπίο, όπου τον έλεγχο θα έχουν οργανωμένες τοπικές συμμορίες που θα εξουσιάζουν στο όνομα κάποιου ιερατείου, κάποιου πολυεθνικού οικονομικού ομίλου, κάποιας παγκόσμιας αόρατης κυβέρνησης.
Να προτείνουν ότι αυτός ο εφιάλτης δεν μπορεί να αποφευχθεί παρά μόνο με την ατομική και συλλογική δράση όλων μας στη μορφή των αυτόνομων τοπικών συμβουλίων προβληματισμού και δράσης στη γειτονιά, στη συνοικία, στο χώρο δουλειάς, μόρφωσης και ψυχαγωγίας, στο χωριό και την πόλη, που κινούνται με βάση τον στρατηγικό στόχο της κοινωνικής ισότητας, του μικρότερου δυνατού οικολογικού αποτυπώματος και της άμεσης δημοκρατίας και δικτυώνονται συνεργαζόμενα σε περιφερειακό, εθνικό, διεθνές και οικουμενικό επίπεδο. 

Με τη συμμετοχή σε αυτά τα εγχειρήματα των συμβουλίων και δικτύων θα μετατραπεί ανθρωπολιγικός τύπος της ανάθεσης στον ανθρωπολογικό τύπο της ευθύνης και του νέου πατριωτισμού και του σύγχρονου κοινοτισμού!


Ενός πατριωτισμού με την έννοια ότι στα πλαίσια της αντικαπιταλιστικής προοπτικής της ανθρωπότητας και της διαχρονικής και πανανθρώπινης στρατηγικής επιδίωξης της κοινωνικής ισότητας, θα υπερασπίζεται την αρχή «πάντων πραγμάτων μέτρον η ζωή-κάθε μορφή ζωής» και τις βιώσιμες συνθήκες ύπαρξής της, ξεκινώντας από το τοπικό οικοσύστημα και περιβάλλον και φθάνοντας μέχρι το πλανητικό τέτοιο. 

Θα υπερασπίζεται μια ανθρώπινη κοινότητα χωρίς αφεντικά και δούλους, χωρίς ηγεμόνες και υπηκόους, χωρίς πλούσιους και φτωχούς, χωρίς δανειστές και χρεώστες, χωρίς νικητές και ηττημένους, χωρίς στρατούς, φράχτες και σύνορα, αλλά που θα είναι οργανωμένη στη βάση του ομοσπονδιακού κοινοτισμού. 
Θα υπερασπίζεται μια έννοια του πλούτου που δεν θα μετριέται με χωρίς νόημα στατιστικούς δείκτες του χρηματικού κατακεφαλήν εισοδήματος και του ΑΕΠ, αλλά με βαθμούς ανθρώπινης δημιουργικότητας, ευτυχίας και ευζωίας.
Στηριζόμενα τα κινήματα αυτά στη σημερινή αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού-όπως συνέβαινε πάντα στις δύσκολες συνθήκες- και συνδεόμενα μεταξύ τους, θα χρειασθεί να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης σε μετακαπιταλιστικές κοινωνίες. Σε ένα κίνημα δηλαδή που θα διαμορφώσει ένα ελκυστικό για την πλειοψηφία των «από κάτω» πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας σε κάθε χώρα, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.


[1] Ένα από τα πλέον σημαντικά χαρακτηριστικά της εθνο-κοινότητας είναι το γεγονός ότι αυτή τοποθετείται εκτός ιστορικής εξέλιξης. Θεωρείται ευρέως ως οντότητα αναλλοίωτη, α-χρονική. Ενώ εμφανίσθηκε την περίοδο της δημιουργίας των εθνικών αστικών κρατών, η κυρίαρχη αστική συνείδηση την αντιλαμβάνεται σαν κάτι δεδομένο και αιώνιο. Ο εθνικισμός στρέφεται στο ιστορικό παρελθόν για να τη μυθοποιήσει, κατασκευάζοντας στρεβλωτικές εικόνες αδιασάλευτης κοινωνικής τάξης. Στο φασισμό ο εθνικιστικός αντι-ιστορισμός εκδηλώνεται ως φυσικοποίηση του έθνους, με τις έννοιες της γενετικής ενότητας, του κοινού αίματος, της φυλής, και περιέχει έναν ιδιότυπο φασιστικό κοινοτισμό (με τη μορφή του εθνικοσοσιαλισμού), ο οποίος σημαίνει αλληλεγγύη μεταξύ διαφορετικών τάξεων βάσει της φανταστικής εθνοφυλετικής συγγένειάς τους, με δεδομένη και απαράβατη τη διατήρηση της ταξικής ιεραρχίας και ανισότητας.
Ο βιολογισμός που διακρίνει τις εθνικιστικές/φασιστικές ιδεολογίες οδηγεί αναπόφευκτα στο ρατσισμό, στην αντίληψη περί υπερανθρώπων και υπανθρώπων, ανώτερων και κατώτερων εθνών και φυλών, συνέπεια της οποίας είναι η απαίτηση της εθνοφυλετικής καθαρότητας, το μίσος και η καταστολή εναντίον όσων θεωρείται ότι τη μολύνουν. Ο φασισμός δεν παρουσίασε ποτέ κάποιο φιλοσοφικά θεμελιωμένο κοινωνικό πρόγραμμα, απευθύνεται κυρίως στο συναίσθημα και έχει μια μεσσιανική, απλουστευτική, ασυνάρτητη πολιτική ρητορεία.


πηγή: Τοπικοποίηση

Πολιτικαντισμός και Επανάσταση ( ιστορικά διδάγματα )

του: Νίκου Μέντζα


ΔΙΟΤΙ ΔΕΝ ΣΥΝΕΜΜΟΡΦΩΘΗΝ ΠΡΟΣ ΤΑΣ ΥΠΟΔΕΙΞΕΙΣ

Πολιτικαντισμός… το ανάχωμα της υγιούς κοινωνίας, το καρκίνωμα της πολιτικής, ο μόνιμος διαφθορέας και υποκινητής της αντίδρασης… Ο πολιτικάντης, λόγω του αντικοινωνικού και χρησιμοθηρικού του χαρακτήρα δεν έχει πολιτικές ικανότητες. Συνεπώς, καθώς αισθάνεται ότι υστερεί, θεωρεί ότι περιτριγυρίζεται - διαρκώς - από “εχθρούς”. Κι όμως, παρόλη τους την ανεπάρκεια τέτοια πολιτικά κουφάρια καταφέρνουν όχι μόνο να επιβιώνουν, αλλά και να αναρριχώνται συνεχώς σε θέσεις εξουσίας˙ αυτό γιατί ο πολιτικαντισμός ήταν πάντα χρήσιμος όταν έπρεπε να ικανοποιηθούν συμφέροντα, είτε ίδια είτε αλλότρια. Το πάθος τους να βρίσκουν συνεχώς υπονομευτές είναι εκείνο που τρέφει την νοσηρότητα και την ζηλοφθονία τους και οι ίδιοι είναι ζωτικά συνδεδεμένοι με αυτό, καθώς αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να εξασφαλίσουν την κοινωνική τους επιβίωση. Για να ευδοκιμήσει το κοινωνικό αυτό φαινόμενο, απαιτείται έλλειψη αξιοπρέπειας, ήθους και - εν γένει - αξιακού συστήματος. Εκείνοι που έχουν το “χάρισμα” και το ασκούν δεν γνωρίζουν κόκκινες γραμμές, και πατώντας σε δυο βάρκες ταυτόχρονα είναι ικανοί να παρουσιάζουν το μαύρο ως άσπρο, ανάλογα με τις περιστάσεις. Ο πολιτικάντης, δειλός ων, δίνει πάντα, χτυπήματα κάτω από την μέση και φυσικά, μη έχοντας το σθένος και την τόλμη, συνηθίζει να το κάνει δι’ αντιπροσώπων. Η πατρίδα μας, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη χώρα, βρίθει από τέτοια ιστορικά παραδείγματα που εξηγούν, σε μεγάλο βαθμό, πως εγκαθιδρύθηκε το καθεστώς της φαυλοκρατίας…



Το 1822 αρχίζει να διαφαίνεται η απαρχή της διαμάχης μεταξύ των… “έγκριτων” πολιτικών (Φαναριώτες, κοτζαμπάσηδες κλπ.) και των οπλαρχηγών που είχαν αναδειχθεί από το κίνημα των κλεφτών. Μαζί με τους πρώτους, και οι κοτζαμπάσηδες, έχοντας ως τελικό στόχο την εδραίωσή τους στο προσκήνιο με όρους εξουσίας, αρχίζουν συστηματικά να ραδιουργούν, επιδιδόμενοι στην λοιδορία και την κατασυκοφάντηση των αγωνιστών.


Νικηταράς -  Οδ.Ανδρούτσος  -  Δ.Υψηλάντης

Το καλοκαίρι του 1821 είχε σταλεί από τον Μοριά στην Ρούμελη ο Νικήτας Σταματελόπουλος, για να συναντήσει τον Οδυσσέα Ανδρούτσο και από κοινού να εμποδίσουν τον Κιοσέ Σαλήμ Μεχμέτ πασά και τον Ομέρ πασά Βρυώνη, που με 12000 τουρκικό ασκέρι κινούνταν από την Φθιώτιδα προς την Λιβαδειά και την Θήβα με απώτερο προορισμό τον Μοριά. Ο Ανδρούτσος με τον Νικηταρά δέθηκαν με αδελφικούς δεσμούς στα πεδία των μαχών και βρήκαν πολλά κοινά σε θέματα ιδιοσυγκρασίας και αντίληψης. Η αδελφική σχέση που αναπτύχθηκε μεταξύ των δυο οπλαρχηγών θα φαινόταν και αργότερα, όταν ο Νικηταράς θα συμπαραστεκόταν στον Ανδρούτσο κατά την διάρκεια του διασυρμού του. Στις 20 Φεβρουαρίου του 1822, ο Νικηταράς θα σταλεί πάλι, μαζί με τον Δημήτριο Υψηλάντη αυτή τη φορά, στην Ανατολική Στερεά για να συναντήσει τον οπλαρχηγό της Ρούμελης. Ο Υψηλάντης είχε εκλεγεί ομόφωνα, από τους οπλαρχηγούς, ως αρχιστράτηγος των ένοπλων επαναστατών, απόφαση που ερχόταν σε σύγκρουση με τις βλέψεις των πολιτικών προσωπικοτήτων, καθώς φοβούνταν ότι εκείνος, με τις πολεμικές επιχειρήσεις στην Ρούμελη θα αποκτούσε κύρος και αίγλη, κοινωνικό έρεισμα. Ο Άρειος Πάγος της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδας, ένα βραχύβιο, τοπικό διοικητικό καθεστώς που συγκροτήθηκε σε σώμα στην Άμφισσα, τον Νοέμβριο του 1821, φοβόταν επίσης ότι η παρουσία του Υψηλάντη θα ενίσχυε τον Ανδρούτσο και τους άλλους οπλαρχηγούς της Ρούμελης. Οι πολιτικάντηδες, μέσα στη μεγαλομανία και την έπαρση που διέκρινε το φαντασιακό τους, είχαν συνυφάνει την μοίρα της πατρίδας με την δική τους. Η κυβέρνηση, με Πρόεδρο του Εκτελεστικού τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, Γραμματέα της Επικρατείας τον Θεόδωρο Νέγρη (ήταν επίσης Μινίστρος των Εξωτερικών Υποθέσεων, Πρόεδρος του Συμβουλίου των Μινίστρων και Πρόεδρος του Αρείου Πάγου) και Μινίστρο των Εσωτερικών και - προσωρινώς - του πολέμου τον Ιωάννη Κωλέττη, προσπάθησε με κάθε τρόπο να εμποδίσει την κοινή επιχειρησιακή δράση των τριών στρατιωτικών ηγετών και γι’ αυτό προσπάθησε, σε συνεργασία με το υπόλοιπο σώμα, να σπείρει την διχόνοια ανάμεσα τους. Ο Νικόλαος Σπηλιάδης γράφει χαρακτηριστικά, στα “Απομνημονεύματά” του:


“Οι Αρειοπαγίται αντιπράττοντες εις την εκστρατείαν του Υψηλάντου καθ’ υπαγόρευσιν της Κυβερνήσεως, επειδή δεν τον μετακαλεί αυτή, εμποδιζομένη υπό του βουλευτικού σώματος, προ πάντων κατώρθωσαν και ειδοποιήθη πλαγίως ο φιλύποπτος Οδυσσεύς ότι ο σκοπός της εκστρατείας εκείνου (σ. του Υψηλάντη) απέβλεπεν εις τον να τον δολοφονήση. Και ούτος τον υποβλέπει και τον θεωρεί ως εχθρόν, και ίσως τον επιβουλεύει, έως ότου εξηγείται με αυτόν, μεσιτεύσαντος του Νικηταρά, προς τον οποίον δίδει όλην την πίστιν˙ ότε και Λεβαδεύς τις εκ των εν τοις πράγμασι, φίλος του, λαβών άδειαν ολίγων ημερών δι’ οικείαν δήθεν υπόθεσιν, μετάβη εις την ανατολ. Ελλάδα και επληροφόρησε τον Οδυσσέα περί της διαβολής, και τότε αποβάλλει όλως διόλου τας υπονοίας.”




Ο Ιωάννης Μακρυγιάννης, στα “Απομνημονεύματά” του, δίνει μια περιγραφή της συνάντησης των τριών στρατιωτικών, στην Ρούμελη:


“Το 1822, τον Φλεβάρη μήνα, οι Ρουμελιώτες βιάζαν τους Πελοποννήσιους να βγούνε εις την Ρούμελη να συναγωνιστούν μαζί, οτ’ ήταν πολλοί οι Τούρκοι και ήρθε και ο Δράμαλης εις το Ζιτούνι με μεγάλη δύναμη. Τότε διατάττει η διοίκηση τον Νικήτα Σταματελόπουλο μ’ ένα σώμα να βγει εις την Ρούμελη οπούναι ανάγκη. Ο Υψηλάντης ήταν μέλος της Κυβερνήσεως αφού είδε τα αιστήματά τους ολουνών αυτηνών οπού κυβερνούσαν, κι ως άνθρωπος με συνείδησιν (έπαθεν δια την λευτεριάν και αυτό το σπίτι όλως διόλου) έβλεπε τους συντρόφους του γιομάτους κακία και πάθη και ιδιοτέλειαν και αναντίον της αρετής˙ ό,τι άνθρωπος κι αν έρχονταν να υπηρετήση την πατρίδα του, πολιτικός, στρατιωτικός, θρησκευτικός, αυτήνοι τον πολεμούσαν δια το έτσι θέλω - αποφάσισε λοιπόν δι’ αυτά όλα να παραιτηθή ο Υψηλάντης από την Κυβέρνησιν και μαζί με τον Νικήτα να πάνε εις την Ρούμελη, να σμίξουν και τον Δυσσέα, να κουβεντιάσουνε και μ’ άλλους αρχηγούς της Ρούμελης, ν’ αγωνιστούν συνφώνως δια την πατρίδα, να μην κιντυνέψη και χαθή αδίκως. Στους συντρόφους του η απαραίτηση του Υψηλάντη και να πάει εις το στρατόπεδον δεν τους άρεσε, να μην τύχη και δοξαστή αυτός και μαρτυρήση και τους καλούς τους σκοπούς οπούχαν διά την πατρίδα και κατεξοχή δια το στρατιωτικόν. Διά όλα αυτά, να μην ‘πιτύχη ο Υψηλάντης λένε του Νικήτα και τον βάνουν σε σύλογα˙ "Τώρα οπού θα βγής έξω με το σώμα σου, να μην πάρεις και τον Υψηλάντη μαζί σου, ότι θα ειπούνε οι άνθρωποι εις την Ρούμελη ότι ο Υψηλάντης είναι αρχηγός κ’ εσύ εις την οδηγίαν αυτεινού και χάνεις την υπόληψη σου”. Ο Νικήτας, αγαθός πατριώτης, δεν τους άκουσε˙ ενώθη με τον Υψηλάντη κ’ εβήκαν μαζί εις την Ρούμελη. Σαν δεν πέτυχαν τον σκοπό τους οι καλοί πατριώτες να τους διαιρέσουνε, γράφουν ένα γράμμα του Δυσσέα και του λένε˙ “Ο Νικήτας κι ο Υψηλάντης ενώθηκαν οι δυο κ’ έχουν ένα σώμα κ’ έρχονται αναντίον σου να σε βαρέσουνε, να μείνουν αυτείνοι εις το ποδάρι σου”. Αφού πήγαν εις Ρούμελη, έγραψε ο Δυσσέας και τους έβαλαν σ’ ένα χωριόν μακρυά απ’ αυτόν. Ύστερα τους παράγγειλε να πάνε προς αντάμωσιν του μ’ ολίγους ανθρώπους. Αφού ανταμώθηκαν οι τρεις, τους λέγει˙ “Εσένα Υψηλάντη δεν σε γνωρίζω. Καθώς μου γράφουν οι φίλοι, αν είστε τοιούτοι, φευγάτε να μην σκοτωθούμε αναμεταξύ μας αδίκως˙ αν είστε φίλοι μου και φίλοι της πατρίδος, ελάτε να φιληθούμεν και να γενούμεν αδέλφια, ν’ αγωνιστούμεν δια την πατρίδα μας, ότι κιντυνεύει”. Έβγαλε ο Δυσσέας το γράμμα του και τους έδειξε, οπού τόγραφαν αναντίον τους. Έβγαλε κι ο Νικήτας το δικόν του, είπε κι ο Υψηλάντης τον πατριωτισμόν τους, των κυβερνήτων μας. Πιάστηκαν και οι τρεις και φιλήθηκαν κι ορκίστηκαν να είναι αχώριστοι δια το καλό και στερέωσιν της πατρίδος˙ ν’ αγωνιστούνε δι’ αυτείνη και να ενωθούν και με τους άλλους. Και τους παράγγειλαν ολουνών των αρχηγών ν’ ανταμωθούν σ’ ένα μέρος να μιλήσουνε και να ενωθούνε και να κινηθούν αναντίον των Τούρκων.“


Η αλήθεια είναι ότι οι κυβερνητικοί είχαν φροντίσει να δυναμιτίσουν την κατάσταση και να εντείνουν το αίσθημα της καχυποψίας μεταξύ των αγωνιστών. Έτσι, η πρώτη συνάντηση μεταξύ Ανδρούτσου και Υψηλάντη έγινε σε ψυχρό κλίμα. Όπως γράφει ο λογοτέχνης και ιστοριοδίφης Κωνσταντίνος Σάθας στο εγκυκλοπαιδικό περιοδικό του 19ου αιώνα "Χρυσαλλίς” (Τόμος Γ’, σελ. 225), “η συνάντησις των δυο ανδρώνεγένετο εις Παλιοχώρι της Δωρίδος, ψυχροί δε λόγοι αντηλάγησαν μεταξύ αυτών”. Ήταν τέτοια δε η ανηθικότητα και η αδιακρισία του Κωλέττη που, πριν τον γάμο του Υψηλάντη με την Μαντώ Μαυρογένους, φρόντισε να διαβάλει την αγωνίστρια στα μάτια του στρατιωτικού, με αποτέλεσμα εκείνος να αθετήσει την υπόσχεση του.


Τον Απρίλιο του 1821, κατά την διάρκεια της Μάχης της Αγίας Μαρίνας, ο Ανδρούτσος ενημέρωνε με επιστολές τον Άρειο Πάγο και μάταια ζητούσε την αποστολή τροφίμων και εφοδίων, καθώς το τουρκικό ασκέρι ήταν πολυάριθμο και η μάχη μαινόταν μέχρι τα μέσα του μήνα. Ακόμα και οι προσπάθειες του Νικηταρά, μέσα από επιστολές δεν ευόδωσαν:


“Σεβαστέ Άρειε Πάγε,


Την ιδίαν ώραν να προφθάσετε ψωμί ή αλεύρι και σφαχτά δυο τρεις χιλιάδες και τζεπχανέν, και πέρα είναι φωτιές, να στείλετε αν είναι ασκέρι, να το στείλετε, τι κάθεστε, ή κάμετε κουμάντο ή το ασκέρι έχει απόφασιν να ριχθή εις εσάς. Έχω τόσες ημέρες οπού σας γράφω τόσα γράμματα και τίποτε δεν κάμνετε, μην κάθεστε και μας δίδετε ευχές, ότι πέρνομεν τον κόσμον εις τον λαιμόν μας, αυτού στέλλω και τον Λάππαν και σας λέει στοματικώς. Γράψτε και των πέρα καπεταναίων τι κάμνουν. Οι Τούρκοι επλάκωσαν όλοι εδώ και εκείθεν είναι άδειος ο τόπος. Κονταχτζίδες και γιατρούς όθεν είναι, να τους μάσετε. Ότι το στράτευμα είναι χωρίς κονταχτζίδες και εχάλασαν τα τουφέκια τους, τον Κούρταλη να φέρετε, δεν ημπορώ πλέον άλλα να σας γράψω.


1822 απριλίου 4 αγιαμαρίνα


Οδυσευς αντρητζου
Νικήτας Σταματελόπουλος


Εκατόν τζαπιά και εκατόν φτυάρια, όθεν τα μπιτίσετε, μπιτίσετε τα και στείλετε μου, ότι μας είναι πολύ αναγκαία˙ τα καράβια τα τρικεργιώτικα και λιμνιώτικα όλο πορδές είναι˙ επροχθές ευθύς οπού άκουσαν τα κανόνια ευθύς ετράβηξαν έξω˙ δια τούτο αμέσως να στείλετε να μας έλθη το καράβι του καπετάν αλέξανδρου και αν κάμη χρεία ας υπάγη ένα από ετούτα.”


Ο Μακρυγιάννης αφηγείται σχετικά με την στάση των πολιτικάντηδων, οι οποίοι προτιμούσαν να χαθεί η μάχη, παρά να τονωθεί το γόητρο των Ελλήνων αγωνιστών - και κυρίως του Οδυσσέα Ανδρούτσου:


“Αφού είδαν όμως οι Τούρκοι αυτείνη την αδιαφορία εκεινών στο Πατρατζίκι (σ. Υπάτη) και την διχόνοιαν, λίγη προσοχή είχαν εκεί˙ κι ο πόλεμος πεισματώδης, νύχτα και ημέρα πολεμούσαν εις Αγιαμαρίνα˙ κι αφανίστηκαν οι άνθρωποι από τον σκοτωμόν του ντουφεκιού και γρανάτων˙ και καταπληγώθηκαν και γιατρόν δεν είχαν˙ και ταίνιασαν (σ. εξαντλήθηκαν) από την πείνα. Μισή χούφτα αραποσίτι παίρναν κι έτρωγαν δεκαφτά μερόνυχτα. Είχαν τον Άρειον Πάγον να τους προμηθεύη τ’ αναγκαία του πολέμου κι αυτείνοι, οι αφεντάδες, κάθονταν εις τα καράβια κ’ έτρωγαν κ’ έπιναν, κ’ εκείνους οπού κιντύνευαν δια την πατρίδα τους προμήθευαν διχόνοιαν και διαίρεσιν αναμεταξύ τους. Αφού τ’ ασκέρια είδανε οπού λαβώνονταν οι άνθρωποι και πέθαιναν αδίκως, και νηστικοί και διψασμένοι, αγανάχτησαν αναντίον των αρχηγών τους, οπού τους πήγαν εις το μακελλειό χωρίς καμμίαν ετοιμασίαν, και τους βιάσανε είτε να τους πάνεφελούκες να μπαρκαριστούν, είτε να φύγουν με γερούσι της στεργιάς. Παραγγέλνει αυτό ο Δυσσέας τ’ Αργειοπάγου, δεν του αποκρίνονται τίποτας, αλλά φώναξε τους καραβοκυραίους ο Άργειος Πάγος και τους λέγη να μην πλησιάση κανένας με φελούκα εις τ’ ορδί - και ας χαθούνε όλοι.”


Όπως γράφει ο ιστοριοδίφης Γιάννης Βλαχογιάννης στο έργο του “Αθηναϊκόν Αρχείον”, ο υπασπιστής του Ανδρούτσου, Αντώνιος Γεωργαντάς, θυμόταν ότι“μείναντες δε οι Έλληνες εις την θέσιν αυτήν ως έγγιστα 20 ημέρας, προ τριών ημερών είχαν παύση παντός είδους τροφής και μόνον ολίγον καλαμπόκι, το οποίον μη έχοντες μέσα να το κάμωμεν άλευρον, ούτε αγγεία να το βράσωμεν, εμοίραζεν ο Οδυσσεύς μόνος του καθ’ ημέραν εις τον καθέναν ανά 80 δράμια εκ του καρπού αυτού, τον οποίον οι Έλληνες κατώρθωναν να μουσκεύουν εις ύδωρ, αλλά ούτε άλας δεν είχον τουλάχιστον να του ρίπτουν”.


Ο Ιωάννης Κοντάκης, φιλικός και αγωνιστής, επιβεβαιώνει στα “Απομνημονεύματά” του την στάση των πολιτικών:



“Ο μεν Οδυσσεύς και Νικήτας ωχύρωσαν την θέσιν της Αγίας Μαρίνας, οι δε εχθροί τους επλησίασαν και τους επολιόρκησαν στενά διά ξηράς μη έχοντες ουδεμίαν άλλην τροφήν, πλην αραβοσιτίων εις την τσόλα των, από τα οποία έψηναν και έτρωγαν δι’ ημέρας ολόκληρους δεκα επτά, ο δε Άρειος Πάγος ουδέ τα πλοία άφινεν να τους πλησιάσουν, ουδέ τροφάς τους έδιδε, αλλά τους επρότρεπαν διά να τραβήξουν εις τα βουνά, πράγμα το οποίον, αν το έκαμναν, ήθελε προξενήσει τον τέλειον αφανισμόν εκείνου του στρατού. Εις τας δεκα οκτώ ημέρας απεφάσισεν ο πλοίαρχος Βισβίζης διά να πάρουν εις τα πλοία το στράτευμα μη δίδων πλέον ακρόασιν εις τας παθητικάς ορέξεις των Αρειοπαγιτών, και ούτως νυκτός, χωρίς να εννοήσωσιν οι εχθροί, επεβιβάσθησαν όλοι οι στρατιώται εις τα πλοία βάλλοντες φωτιάν εις τα εν τη Αγία Μαρίνη υπάρχοντα οικήματα και κατεκάγησαν.”


Τελικά η μάχη της Αγίας Μαρίνας κατέληξε σε ήττα για την ελληνική πλευρά, αποτέλεσμα στο οποίο συνέβαλαν αποφασιστικά οι πολιτικάντηδες και ο Άρειος Πάγος. Παρόλα αυτά, η αλαζονική τους θέση εντάθηκε και με μια γεμάτη επιπλήξεις επιστολή προς τον Ανδρούτσο. Όπως γράφει ο Σπηλιάδης:


“Γράφοντες πρός τον Οδυσσέα, τον κακίζουσι˙ διότι δεν ενίκησαν ατύχως οι Έλληνες απειράριθμους εχθρούς και τον λέγουσιν άνανδρον, εν ω δεν γνωρίζουσιν ούτε τι εστί πόλεμος, ούτε τι εστίν ανδρία˙ και αυτός, όστις εί’ ο περίφημος διά την ανδρίαν του και την περί τα πολεμικά ικανότητά του Οδυσσεύς Ανδρούτσου καταφρονεί τοιαύτην διοίκησιν, επεμβαίνουσαν εις ό,τι δεν την ανήκει, και τρόπον τινά μη αναγνωρίζω αυτήν, την επιστρέφει το δίπλωμα της χιλιαρχίας του. Και όμως ο Οδυσσεύς είναι πραγματικώς αρχιστράτηγος, και δεν είχεν ανάγκην διπλώματος χιλιαρχίας, δια να πολεμήση τους Τούρκους επομένως θα τους πολεμήση και άνευ διπλώματος. Αυτός ότε ο Νέγρης τον είπε ότι θα τον διώριζε χιλίαρχον, διά να τον δείξη τάχα ευεργετικήν διάθεσιν, αυτός τον απεκρίθη, πικρώς ειρωνευόμενος: Θα σε διορίσω και εγώ εκατόνταρχον.”


Ο Υψηλάντης, βλέποντας την απάντηση του Άρειου Πάγου προς τον Ανδρούτσο, τού απάντησε, σύμφωνα με τον Μακρυγιάννη: “Εγώ σου τα είπα όλα, όταν σμίξαμε˙ αυτά έβλεπα οπού 'νεργούσαν μέσα εις την Κυβέρνησιν, οπού ήμουν μέλος κ’ εγώ, και σηκώθηκα κ'έφυγα κ’ ήρθα ν’ ανταμωθούμε όλοι μαζί να δουλέψωμε πιστά, ίσως και σώσουμε την πατρίδα, ότι κιντυνεύει από 'μας τους ίδιους και θα χαθή κατά τον πατριωτισμόν οπού δείχνεται εις τους αγωνιστάς και εις τους τίμιους ανθρώπους.”



Ι. Κωλέττης και Α. Μαυροκορδάτος



Ο Μακρυγιάννης κάνει μια μικρή αναφορά στα πρότερα βήματα του Κωλέττη, αλλά και στον καιροσκοπικό χαρακτήρα του:


“Σ’ αυτά όλα έφταιγε ο Κωλέττης. Από τον Αλήπασσα - ήταν γιατρός του Μουχτάρπασια - γνώριζε τον Δυσσέα τι νου είχε˙ ήταν ο καλύτερος απ’ όλους τους άλλους στρατιωτικούς. Δεν μπορούσε να τον παίξη αυτόν ο Κωλέτης. Κ’ ήθελε να τον βγάλη από τη μέση και να κάμη τους δικούς του σκοπούς. Ο Κωλέτης είναι από τους Καλαρρύτες. Όταν χαλάστηκαν οι Καλαρρύτες από τους Τούρκους πέρασε από το Γώγο κι αλλουνούς αρχηγούς της δυτικής Ελλάδος και πήρε συστατικά εις την Κυβέρνησιν˙ ότι γνωρίζαμε αυτόν και τον κάναμε αντιπρόσωπο μας. Οι Πελοποννήσιοι και οι άλλοι άμαθοι και άπραγοι στα πολιτικά, τότε αυτός, πανούργος, ενώθη με τους ξεκλησμένους (σ. διεφθαρμένους) ανθρώπους κ’ έπαιξε την πατρίδα όπως ήταν η όρεξη του. Μαθητής των Τούρκων και κατεξοχή του τυράγνου Αλήπασσα, τέτοια φώτα σαν εκείνου θα δώση εις την πατρίδα και τέτοια έργα να 'νεργήση. Όταν κιντυνεύει η πατρίς, αυτός κατατρέχει τους άξιους ανθρώπους, τους κατατρέχει αυτός και οι φίλοι του, οπούναι Αργειοπαγίτες. Ότι ο Δυσσέας δεν τον γνώριζε ως πληρεξούσιον κι όποιον κεντρί τον αγκυλώση - εκείνο τήραγε κι ο Κωλέτης να ξερριζώση˙ τους άλλους τους γέλαγε με κούφια καρύδια - λόγια παχειά˙ και με λιθάρια στον τουρβά τους ανάπευε.”


Στις 26 Απριλίου, ο Άρειος Πάγος στέλνει μια κατάπτυστη επιστολή (που παραθέτει ο Ιωάννης - Γενναίος - Κολοκοτρώνης στα “Ελληνικά Υπομνήματα”) στον Νικηταρά, με σκοπό να τον προσεταιριστεί και να τον πείσει να συνεργαστεί με τους νεοδιορισμένους στην θέση του Ανδρούτσου: Τριανταφύλλου, Σταμούλη και Λάππα. Στην ίδια επιστολή, αλλού εκθειάζουν - με σκοπιμότητα - τις ικανότητες και τον χαρακτήρα του “γενναιότατου” πατριώτη ενώ προσπαθούν να διαβάλουν και να συκοφαντήσουν τον Ανδρούτσο, και αλλού του κουνάν το δάχτυλο, με διάθεση πατρικού συνετισμού. Βασικό μέλημά τους ήταν να καλλιεργήσουν αισθήματα ζηλοφθονίας μεταξύ των δύο πατριωτών. Βεβαίως, για τους πολιτικάντηδες δεν μετρούσε ούτε ο πατριωτισμός, ούτε οι αγνές προθέσεις. Το μόνο που ήξεραν να κάνουν ήταν να μοιράζουν βαθμούς και, με φανφάρες, να μιλούν για την πατρίδα και τα ιδανικά. Η όλη τους σκοπιμότητα γύρω από το ζήτημα των πολεμικών επιχειρήσεων και των αγωνιστών που θα έπαιρναν μέρος σε αυτές, ήταν να φέρνουν εις πέρας (οι αγωνιστές) λίγο - λίγο τις υπηρεσιακές αποστολές και, αναλώσιμοι ως ήταν, να αντικατασταθούν από άλλους, και οι άλλοι από τους επόμενους, σε μια υποσκάπτουσα αλυσίδα που θα κατέληγε να αναδείξει τους “μεγάλους πολιτικούς ηγέτες” σε σωτήρες του έθνους! Όποιος ήταν άξιος και ικανός, έπρεπε να φιμωθεί, να αποθαρρυνθεί και να περιθωριοποιηθεί, με οποιονδήποτε τρόπο. Οι ίδιοι βεβαίως ενεργούσαν ως ελέω Θεού “αυθεντίες”, χωρίς ίχνος αυτοκριτικής. Αλλά, στο κάτω κάτω, αυτό γινόταν “για το συμφέρον της πατρίδας”…


“Γενναιότατε Κ. Νικήτα Σταματελόπουλε!


Ελάβαμεν το από Βελίτζαν γράμμα σου, εν ω είδομεν να μας γράφεις ότι καθώς ηκούσθη η παραίτησις του Οδυσσέως, το στράτευμα όλον εσκορπίσθη τόσον το εδικόν του, όσον και το Μωραϊτικον˙ αυτό το γράμμα σου μας εκίνησεν εις θαυμασμόν, πλήν πάλι συνήλθομεν συλλογισθέντες, ότι οι γενναίοι άνδρες είναι φυσικά απλοϊκοί και ευεξαπάτητοι, και αφού συναρπασθώσιν ή απατηθώσιν μιαν φοράν, επιμένουσι διά παντός εις την αυτήν απάτην, εάν δεν προλάβη μια φιλική συμβουλή να την αναιρέση˙ διά τούτον εκρίναμε εύλογον ν΄αποκριθώμεν και να σε συμβουλεύσωμεν πατρικώς τα συμφέροντα, όντες βέβαιοι, ότι γράφομεν εις άνδρα γενναίον και τιμιώτατον, και ότι θέλει κρατήσει μυστικά τα όσα του γράφομεν.


Κύριε! η παραίτησις του Οδυσσέως προήλθεν από λόγου του˙ ο ίδιος μας έγραψεν, ότι παραιτείται, διότι θέλει να τραβηχθεί εις το σπίτι του, και να διορίσωμεν άλλον εις την δηγίαν του στρατεύματος το στράτευμα δεν είναι εδικόν του, αλλ’ είναι του γένους˙ δεν εσκορπίσθη διά την παραίτησιν το, αλλά διά την συμφοράν όπου το ηκολούθησεν εις την Αγία Μαρίναν˙ μάλιστα το στράτευμα είναι αγανακτισμένον εναντίον του, και αποδίδει την αιτίαν της συμφοράς εκείνης εις την άτολμον στρατηγίαν του, καθώς εκ συμφώνου και το Μωραϊτικον στράτευμα˙ η προαίρεσις του Οδυσσέως ίσως είναι καλή και επιθυμεί να ωφελήση το γένος του, αλλ’ η κακή τύχη τον κατατρέχει και εναντιούται εις τα στρατηγήματά του˙ το δε ελάττωμα είναι οπού χάνει την ευκαιρίαν των πράξεων και την ακμή του καιρού εις το να κομπασάρη ατελεύτητα, να μην επιχειρή εις τίποτε, και ύστερον μετανοεί ανωφέλευτα.


Ίσως αυτή η συνείδησις τέλος πάντων τον έτυψε και διά τούτο απεφάσισε να παραιτηθή και από το αξίωμα του και από τον πόλεμον, γνωρίζοντας το ελάττωμα του, αλλά και ολέθρια τα στρατηγήματα του εις Λεβαδίαν, εις Θήβας, εις Αθήνας, εις Εύριπον και τώρα κακή τύχη εναντίον του Ζητουνίου˙ όθεν η παραίτησις του (εάν δεν ήναι καθ’ υπόκρισιν) θέλει γίνει ωφελιμωτάτη και εις αυτόν τον ίδιον και εις το Ελληνικόν γένος. Λοιπόν αδελφέ Γενναιότατε σε συμβουλεύομεν ν’ αγαπάς μεν τον Οδυσσέα, περισσότερον όμως ν’ αγαπάς το συμφέρον του γένους και της πατρίδος, και να έχης πάντοτε προ οφθαλμού τούτο το απαραίτητον ιερόν χρέος σου˙ ημείς σε βλέπομεν τόσον ενθουσιασμένον ις την φιλίαν του Οδυσσέως, όπου ελησμόνησε πως είσαι στρατηγός των Πελοποννησιακών στρατευμάτων, και γράφεις ότι εσκορπίσθη και το Μωραϊτικον στράτευμα εκ της παραιτ'ήσεως του Οδυσσέως, ωσάν να ήτον αυτός ο στρατηγός του και η γενναιότης σου ο σημαιοφόρος. Η φιλία του γενναίου και φιλογενούς ανδρός πρέπει να έχη τα όρια της. Η γενναιότης σου αφού τιμάς την φιλίαν του Οδυσσέως, πρέπει να αναλάβης τα γενναία φρονήματα σου, να φροντίσεις εις τον ναφυλάξεις την καλήν υπόληψιν σου, και τον έπαινον των παρελθόντων κατορθωμάτων˙ συλλογίσου, ότι ήλθες τόσην μακράν οδόν, και δοκιμάζεις τόσας ταλαιπωρίας, όχι διά να φιλιωθής με τον Οδυσσέα, αλλά διά να κατατροπώσης τους εχθρούς, εις τούτον τον ιερόν αγώνα οπού επεχειρίσθημεν, και να δοξασθής με λαμπράς νίκας και εις την Ανατολικήν Ελλάδα και εις την Πελοπόννησον. Αυτά οπού σου γράφομεν δεν σε τα γράφομεν ημείς, αλλά η πατρίς και το γένος˙ και ως φιλόπατρις και φιλογενής οπού είσαι πρέπει να τα ακούσης με σέβας και να ενεργήσης με ζήλον˙ όθεν αδελφέ πάσχισαι να συνάξης και να εμψυχώσης το διεσκορπισμένον στράτευμα˙ τούτο είναι χρέος άξιου στρατηγού˙ εισακούσθητι, ενώθητι με τους άλλους στρατηγούς˙ και ο Θεός θέλει ευοδώσει τα κινήματα σας και θέλει μας βοηθήση διά να εξαλείψωμεν την εκ της ήττης αδοξίαν οπού εδοκιμάσαμεν. Υγίαινε.”


Ο Νικηταράς στέλνει ως απάντηση μια επιστολή που σίγουρα θα αντιμετωπίστηκε με οργή, ειρωνεία και απαξίωση από τους παραλήπτες, αλλά, που δικαιώνει τη φήμη του ως αγνού, ατρόμητου και ανιδιοτελή πατριώτη:


“Σεβασμιώτατοι άρχοντες Αρεοπαγίται!


Εδιάβασα το γράμμα σας και είδα τα όσα με γράφετε˙ εγώ το γένος μου το τιμώ και το αγαπώ και διά την ελευθερίαν του καθ’ ημέραν θυσιάζομαι˙ τιμώ και σέβομαι και τον Άρειον Πάγον και κάθε καλήν διοίκησιν του έθνους μου˙ λέγω όμως την αλήθειαν, ως ελεύθερος Έλληνας και καλός πατριώτης. Ο Άρειος Πάγος δεν εφέρθη καθώς έπρεπεν εις τας περιστάσεις μας, πρώτον δεν έπρεπε να δίδη πολεμικάς προσταγάς, ωσάν να ήταν διωρισμένος στρατηγός επάνω μας ημείς οπού επολεμούσαμεν, οπού εβλέπαμεν τας δυνάμεις των εχθρών και την κατάστασιν του στρατεύματος μας, εκρίναμεν εύλογον να το τραβίξωμεν διά να μην χαθή˙ ο Άρειος Πάγος δεν έπρεπε να εναντιωθή εις τούτο και να προξενήση τόσην ταραχήν και παράπονα˙ αν το τράβιγμα του στρατεύματος έγεινε κακά, την κρίσιν δεν έπρεπε να την κάμνη ο Άρειος Πάγος, αλλά η διοίκησις του έθνους ημπορούσε να διορίση άλλους στρατηγούς να εξετάσωσι, και να κρίνωσι το πράγμα˙ η δουλειά του Άρειου Πάγου ήτον και είναι, όσον αφορά τα πολεμικά, να προνοή τας ζωοτροφίας και τα εφόδια, δεύτερον όταν ο Οδυσσεύς έστειλε την παραίτησιν του ο Άρειος Πάγος έπρεπε να δείξη πολιτικόν, και να στοχασθή τας περιστάσεις, και να ειρηνεύση το πράγμα, αν είχε και άδικον ο Οδυσσεύς, και όχι να αρπάζη την παραίτησιν του και να τον θεατρίζη εις τον κόσμον ωσάν ένοχον˙ εγώ εδούλευσα και εις τας Ευρωπαϊκάς Διοικήσεις, πουθενά όμως δεν είδα ν’ ανακατώνωνται εις τα πολεμικά με τέτοιον τρόπο οι πολιτικοί, και να καταδικάζουν έτζι τους αξιωματικούς˙ πλήν περισσότερον δεν έπρεπε να φερθήτε η ευγένεια σας έτζι εις τας παρούσας περιστάσεις του γένους, οπού χρειάζεται εσωτερικήν ειρήνην και όχι φατρίας και ταραχάς˙ ηξεύρω, ότι το στράτευμα είναι του γένους, η οδηγία όμως του στρατεύματος είναι του Αρχηγού, και όταν μένη χωρίς αρχηγόν, σκορπίζει, καθώς και ένα καράβι, όταν μένη χωρίς καραβοκύρην, τζακίζεται και πνίγεται˙ το πλέον λυπηρόν, άρχοντες, είναι, οπού αντί να ζητήτε τώρα ως φρόνιμοι διόρθωσιν του κακού, εσείς ζητείτε να το γαγγραινάρετε˙ εγώ αν έχω γενναία φρονήματα, και ως φίλος και ως φιλογενής, και αν έχω καμμίαν υπόληψιν εις το γένος μου, αφήσατε με παρακαλώ να φυλάττω τα γενναία μου φρονήματα και της φιλίας και της φιλογενείας και να χαίρωμαι την μικράν ταύτην υπόληψιν˙ μένω δε μ’ όλον το ανήκον σέβας.


27 Απριλίου 1822. Εκ Βελίτζης.


Ο πατριώτης
Νικήτας Σταματελόπουλος”



Ο Άρειος Πάγος προσπάθησε να χρηματίσει, να εκβιάσει και να δελεάσει με διάφορους τρόπους τον Νικηταρά. Ο ίδιος αναφέρει στα απομνημονεύματά του, τα οποία επιμελήθηκε ο Γεώργιος Τερτσέτης, πως του έγινε προσέγγιση με σκοπό την δωροδοκία, ώστε να προβεί στην δολοφονία του Ανδρούτσου: “Ένας Αρειοπαγίτης μου λέγει διά να σκοτώσω τον Οδυσσέα! Πρωτύτερα μου είχε στείλει η διοίκησις έναν Γραμματικόν. Τον παίρνω με την κουμπούρα. Έγραψαν του Γέρου διά τα τρέχοντα ότι η Διοίκησις θέλει να σκοτώσει μερικούς… Επήγε ο Οδυσσέας εις το Δαδί˙ εγώ ήμουν εις το Καστράκι.”



Ο Μακρυγιάννης, με το γλαφυρό και αποκαλυπτικό του ύφος, δίνει την περιγραφή των γεγονότων:


“Τότε ο Αργειοπάγος μαθαίνοντας αυτό (σ. ότι ο Νικηταράς έπεισε τον Ανδρούτσο να συνεχίσει να ηγείται του στρατεύματος, παρά τις αποφάσεις του Αρείου Πάγου) στέλνει έναν γραμματικπον του πιστόν εις τον Νικήτα και του λέει να σκοτώση τον Δυσσέα ο Νικήτας και να βάλουν αυτόν αρχηγόν. Ο γραμματικός είχε κ’ ένα γράμμα από αυτούς και του είχαν ειπή να το διαβάση ο ίδιος ο γραμματικός (ότι δεν ξέρει γράμματα ο Νικήτας). Όταν το διάβασε και του είπε και στοματικώς, τότε του λέγει ο Νικήτας˙ "Να σε σκοτώσω δεν καταδέχομαι, έναν τοιούτον άνθρωπον, και φεύγα να μην σε μάθει ο Δυσσέας και σε σκοτώση και μαγαρίσει τα χέρια του σε τέτοιους κακούς πατριώτες, οπού κιντυνεύει η πατρίς και θέλουν να σκοτώσουνε τους ανθρώπους οπού είναι ελπίδα να την σώσουνε”. Ο γραμματικός είδε αυτή την συμπάθεια από τον Νικήτα και του λέγει˙ “Κάτι θα σου ξηγηθώ, και να μην με προδώσης˙ του λέγει: εμένα μόλεγαν ότι εσείς όλοι είστε θεριά και πίστευα τα λόγια αυτεινών. Εσείς κι όντως θα σώσετε την πατρίδα. Αυτεινών, του λέγει, είμαι πιστός τους και συγγενής ενού από αυτούς και σ’ ότι 'νεργάγη η Διοίκηση κι ο Αργειοπάγος εμένα στέλνουν˙ και τα σχέδια τους κι ό,τι 'νεργούνε τα ξέρω όλα˙ κ’ είναι αυτά, να βαίνουν έναν τον άλλον να σκοτώνη και να σας σκοτώσουνε όλους και τότε να βάλουν δικούς τους ανθρώπους. Και δεν θ’ αφήσουνε, αν μπορέσουνε κανέναςν από 'σας”. Και τους λέγει όλα τους τα σκέδια κι ορκίζει αυτόν και τον Δυσσέα να μην ειπούνε τίποτας, ότι τον σκοτώνουν κι αυτόν˙ οτ’ είναι τοιούτως ορκισμένοι. “Και να παραγγείλετε αυτό, τους λέγει, και του Κολοκοτρώνη κι όλων των σημαντικών αρχηγών”. Τότε τους τα είπε κι ο Υψηλάντης κ’ έστειλαν το γράμμα του Κολοκοτρώνη και μίλησαν και των αλλουνών και πήραν μέτρα.“


Και ο Σπηλιάδης επιβεβαιώνει τα καθέκαστα, λέγοντας ότι "Ο Άρειος Πάγος έστειλεν άνθρωπον προς τον Νικηταράν, και τον επρόβαλε να φονεύση τον Οδυσσέα επί υποσχέσει να τον καταστήση αρχηγόν της ανατολικής Ελλάδος. Δεν εγνώριζον οι Αρεοπαγίται την αρετήν του Νικηταρά! Ηπείλησεν ούτος να θανατώση τον απεσταλμένον, και δεν τον αφήκεν ελεύθερον, ειμή αφ’ ου είπεν ότι ήθελε τον φανερώση άλλο μυστικόν˙ τούτο δε ήτον ότι εν τοις πράγμασι πολιτικοί είχον σχέδιον να καταστρέψωσιν όλους τους δυνατωτέρους οπλαρχηγούς, ως και τον Οδυσσέα”.


Τον Μάιο και Ιούνιο του 1822, ακολουθεί η αποτυχημένη εκστρατεία για την κατάληψη της Υπάτης. Οι επανειλημμένες επιστολές του Νικηταρά προς τον Άρειο Πάγο, με τις οποίες έκανε έκκληση για εφόδια και τρόφιμα, αγνοούνται επιδεικτικά, ως τιμωρία για τη μη συνεργασία και συμμόρφωσή του απέναντι στις ορέξεις των πολιτικάντηδων, αλλά και για τη θαρραλέα απάντηση του σε εκείνη την επιστολή (26/4/1822). Υποκινητής της όλης προσπάθειας δολοφονίας του Ανδρούτσου ήταν ο Κωλέττης, ο οποίος όμως θα παραμέριζε για λίγο αυτό του το σχέδιο, καθώς ο οπλαρχηγός τού ήταν απαραίτητος εκείνη την περίοδο, μιας και στον ορίζοντα διαφαινόταν η επιδρομή της στρατιάς του Δράμαλη. Το γεγονός αυτό μαρτυρά τόσο τις τρομερές ικανότητες του Ανδρούτσου, όσο και τις αδηφάγες ορέξεις των πολιτικάντηδων. Όπως είχε πει ο Νικηταράς στον Σπηλιάδη, “ο Ανδρούτσος εμπόδισε τέσσαρας χιλιάδας Τουρκαλβανούς, υπό τον Δράμαλην στρατεύοντας, του να προχωρήσωσιν εις την Πελοπόννησον”.


Το καλοκαίρι του 1824, ο Νικηταράς φιλοξένησε τον Ανδρούτσο στο σπίτι του στο Ναύπλιο. Εκεί, ο Ρουμελιώτης οπλαρχηγός δέχθηκε μια ακόμη απόπειρα δολοφονίας. Ο αγωνιστής και μέλος της Φιλικής Εταιρίας, Κάρπος Παπαδόπουλος περιγράφει την σκηνή στο έργο του “Οδυσσέας Ανδρούτσος”:


“Το 1824 έτος διέτριβεν ο Οδυσσεύς εις την καθέδραν της Κυβερνήσεως, το Ναύπλιον, καθήμενος μια των ημερών εις την οικίαν του στρατηγού Νικήτα Σταματελόπουλου, έχουσαν παράθυρο απέναντι του Ιτζ-Καλέ, οπού εκάθηντο αυτός, ο Νικήτας, και μεταξύ των δυο μικρών κοράσιων του Νικήτα, επυροβολίσθη εκ του Ιτζ-Καλέ παρά του Μήτρου Τριανταφυλλίνα, τότε φρουράρχου˙ αλλ’ επειδή το διάστημα ήτον μακρύ, δεν επέτυχε ο πυροβολισμός: το δε σφαιρίδιον του μολύβδου εκτύπησεν κρύον παρά τους πόδας του κορασίου, το οποίον εχάιδευεν ο Οδυσσεύς. Τότε εννόησεν ούτος, ότι και εις αυτήν την Καθέδραν δεν είναι η ζωή του ασφαλής. Ο δε Νικήτας θαυμάσας εις το τόλμημα τούτο λαβών το σφαιρίδιον, έδραμεν προς την Κυβέρνησιν (προεδρεύοντος του Κουντουριώτου, και διηγείται το συμβάν˙ εν δε μέλος αυτής(ο Ιωάν. κωλέττης) λέγει προς τούτον: "Νικήτα, δεν είναι δουλειά ιδική σου και πήγαινε εις το σπίτι σου”. Εις ταύτα όλα είναι μάρτυρες η οικογένεια του στρατηγού Νικήτα.“


Αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που ο Νικήτας θα έβλεπε τον Ανδρούτσο. Στις 5 Ιουνίου του 1825 το λιοντάρι της Ρούμελης θα δολοφονούταν και το σώμα του θα ριχνόταν από την Ακρόπολη, κατ’ εντολή του παλιού του φίλου και συναγωνιστή Γιάννη Γκούρα, ανδρείκελο του Κωλέττη. Τελικά, ο Ιωάννης Κωλέττης - στο πρόσωπο του οποίου, σύμφωνα με τον πανεπιστημιακό Βασίλη Σφυρόερα, ακόμα και ο Μέττερνιχ αναγνώριζε τον εκπρόσωπο του συντηρητισμού στην Ελλάδα - έγινε ο τέταρτος πρωθυπουργός στο Βασίλειο της Ελλάδας την περίοδο της συνταγματικής μοναρχίας, και πέθανε το 1847 "ως αγωνιστής εν μέσω των φουστανελοφόρων του”, όπως επισημαίνει στο έργο του “Πολιτική ιστορία της Νεωτέρας Ελλάδος” ο βασιλόφρων πολιτικός της χούντας Σπυρίδων Μαρκεζίνης. Η περιουσία του ανερχόταν στις 630.000 δραχμές. Ο Νικηταράς, αντιθέτως, όπως και τόσοι άλλοι αγωνιστές του ’21, θα βίωνε την αποπομπή, τα βασανιστήρια και τον εξευτελισμό κατά την διάρκεια της βασιλείας του Όθωνα. Αυτό ήταν το τίμημα που θα πλήρωνε “διότι δεν συνεμμορφώθην προς τας υποδείξεις” των πολιτικάντηδων και του θρόνου…

Επέτειος ημέρα της γυναίκας

frixos 


Γυναίκα !!! Σήμερα γιορτάζεις.
Σήμερα αποφάσισαν κάποιοι σπουδαίοι ότι πρέπει να σου δείξουμε τον σεβασμό μας!
Μια κοινωνία κοπάδι ένας πλανήτης λαομάζα. Ανθυπογίδια που θεότυφλα διανοητικά, στρέφονται όπου ακούν την κουδούνα του τράγου! 

Ανίκανοι ακόμη και για το αυτονόητο.
Ανίκανοι να αντιληφθούμε ότι επετείους κάνουμε προς... ανάμνηση.
Κοινωνίες που χάνουν τόσο εύκολα την μνήμη τους σε ανθρώπινες συμπεριφορές και δέοντα καθημερινά ήθη, κοινωνίες που χρειάζονται επετείους για την αυτονόητη καθημερινοτητα τους, κοινωνίες που ο σεβασμός τους προς τον συνάνθρωπο δεν είναι κεκτημένη ηθική αξία,  είναι κοινωνίες ανάξιες υπόστασης . 

Είναι κοινωνίες που αποτελούν βάρος στην ιστορία του ανθρώπινου είδους. 
Είναι όλοι αυτοί που θέλουν να ξεχάσουμε ότι ο αγώνας για τις πανανθρώπινες αξίες, ειναι κάτι που κερδίζεται καθημερινά, στο δρόμο, στη δουλειά, στο σπίτι, στο σχολείο, στο δημόσιο και ιδιωτικό χώρο.
"Άντε μιά φορά τον χρόνο και πολύ σου είναι".
Λυπάμαι αν ακούγομαι παράφωνος μέσα στην φάλτσα χορωδία του καταναλωτικού πλήθους.
frixos