Εξουσία ή Λόγος. Ένας αέναος πόλεμος

   

Του Γιώργου Χαραλαμπίδη


Είμαστε σε πόλεμο !

Είναι ένας πόλεμος που διαρκεί χιλιάδες χρόνια τώρα.

Είναι ένας πόλεμος που τα πεδία των μαχών, είναι μέσα στο μυαλό κάθε ανθρώπου, αλλά και έξω, σε τοπικό, σε κοινωνικό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο.

Οι αντιμαχόμενες παρατάξεις είναι δύο.

Η Εξουσία και ο Λόγος.  

Δεν υπάρχει ενδιάμεσος χώρος στην σύγκρουση αυτή. Η ουδετερότητα είναι ανέφικτη. Και άνευ νοήματος!

Ατομικά, αυτό που μας εντάσσει σε έναν από τους δύο χώρους, είναι το είδος της συμπεριφοράς που ανάγουμε σε κανόνα ζωής.

Αν η βία, η υποκρισία και η απάτη, η αδιαφορία, ή μίγμα αυτών, είναι οι συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν την επαφή μας με τον εσωτερικό μας εαυτό, αλλά και με τους άλλους γύρω, τότε το στρατόπεδο της εξουσίας έχει μια θέση για μας.

Αν όχι, τότε βαδίζουμε στα δύσκολα μονοπάτια του Λόγου.

Κοινωνικά, ισχύουν οι ίδιες προϋποθέσεις.

Η εξουσία θέλει να επιβάλλει και να επιβάλλεται! Και της αρέσει! Από ένα σημείο και μετά, όταν η συνείδηση ατονεί, τα άτομα που βρίσκονται στο χώρο της εξουσίας, είναι σαν ναρκοεξαρτώμενα. Θέλουν τη δόση τους! Απεχθάνονται τον στοχασμό και θέλουν να έχουν σκλάβους να τους υπηρετούν! Ή είναι άτομα εθισμένα στο να σκύβουν το κεφάλι!

Ο Λόγος είναι το αντίθετο! Θέλει να τον επιλέξεις! Και να τον επιλέγεις κάθε στιγμή! Και να προχωράτε Μαζί! Και να μην τον προδίδεις στην εξουσία!

Ο χώρος της Εξουσίας, είναι μια πυραμιδοειδής κοινωνική κατασκευή. Στην κορυφή βρίσκεται αυτός ή αυτό που θέλει να βλέπει και να ελέγχει τα πάντα. Ο παντόπτης οφθαλμός. Ο Big Brother. Αυτό που θέλει να πάρει τη θέση της συνείδησης, στη συνείδηση σου.

Την κορυφή της εξουσίας, την στηρίζουν τα κάτω στρώματα της λεγόμενης Ιεραρχίας:

Κόμματα, Πολιτικοί, Στρατός, Εκκλησία, Δικαστήρια, Μ.Μ.Ε., Τράπεζες, Σχολεία, Εργολάβοι, Έμποροι, Βιομήχανοι, Μάνατζερς, Γκόλτεν μπόις εντ γκερλς, Εφοπλιστές, Γαιοκτήμονες, Συμβολαιογράφοι, Τελώνες και Φαρισαίοι!..

Κι όλο αυτό το οικοδόμημα στηρίζεται πάνω σε μια πολυπληθή βάση σκλάβων. Όπως είναι φανερό, οι επάνω είναι αναγκασμένοι να κρατούν όσο το δυνατόν πιο αλυσοδεμένους τους κάτω, αφού πάνω τους στηρίζονται, κι αν κάνουν πως μετακινούνται, τότε θα καταρρεύσει η πυραμίδα.

Ο Λόγος δεν έχει ιεραρχίες. Σκορπίζεται ανάμεσα στους ανθρώπους και προσπαθεί να βρει γόνιμα μυαλά για να ριζώσει, φαντασία για να βλαστήσει, μνήμες για να διατηρηθεί, γλώσσες για να μεταδοθεί. Σε δέχεται αν τον δεχτείς, σε απορρίπτει αν τον απορρίψεις!.. Στον Λόγο, πάμε μαζί! Δεν υπάρχει λόγος να είναι κάποιος αρχηγός, αφού αρχηγός είναι ο Λόγος.

Λόγος είναι, να έχεις συναίσθημα.

  Όταν μάθεις ότι ο γείτονας σου έμεινε άνεργος, νιώθεις την αγωνία του, φροντίζεις να μην τον αφήνεις μόνο στην απελπισία του και μοιράζεσαι μαζί του το φαγητό σου, τότε ναι, έχεις συναίσθημα.

  Όταν ακούς ότι η πατρίδα σου κινδυνεύει κι εσύ συνεχίζεις να μετράς την είσπραξη της ημέρας, ή λες, τώρα δεν μπορώ πάω διακοπές, τότε δεν έχεις συναίσθημα.

Λόγος είναι, να έχεις λογική.

  Όταν σου λένε χρωστάς τους μισθούς πέντε χρόνων και δεν ρωτάς, «γιατί;», δεν έχεις λογική.

  Όταν αυτοί που σε καταχρέωσαν και απειλούν να σου πάρουν τα πάντα, κατεβαίνουν στις εκλογές και τους ξαναψηφίζεις, τότε δεν έχεις λογική.

  Όταν ακούς να ξεπουλιέται η πατρίδα σου και δεν σκέφτεσαι τι θ’ απογίνουν τα παιδιά σου χωρίς πατρίδα, τότε δεν έχεις λογική. Λογική έχεις, όταν οργανώνεσαι με τους συνανθρώπους σου ώστε να αντιμετωπίσεις μια επίθεση στην οποία είναι αδύνατον να ανταπεξέλθεις μόνος.

Λόγος είναι, να έχεις συνείδηση.

  Όταν ακούς ότι έχει καταρρεύσει το σύστημα υγείας της Ελλάδας, ότι η φτώχεια χτυπά καθημερινά εκατοντάδες πόρτες και αγωνίζεσαι ώστε ν’ αποκατασταθεί η ζημιά, προς όφελος και των άλλων αλλά και το δικό σου, αφού αντιλαμβάνεσαι ότι οι αρρώστιες και η φτώχεια είναι μεταδοτικές, τότε ναι έχεις συνείδηση.

  Όταν ακούς ότι οι Κινέζοι υποχρεώνονται να εργάζονται δεκατέσσερις ώρες την ημέρα, με μισθό το ένα πέμπτο του δικού σου και σκέφτεσαι, «καλά που η Κίνα είναι μακριά κι εγώ δεν είμαι Κινέζος!», τότε δεν έχεις συνείδηση.

  Όταν η εξουσία σου λέει, ότι η Γη της ανήκει, ότι εσύ είσαι ενοικιαστής της, και της χρωστάς το ενοίκιο, κι εσύ κοιτάς με το στόμα ανοιχτό και με βλέμμα απλανές, τότε δεν έχεις συνείδηση.

Αλλά Λόγος δεν είναι να έχεις κάποιο από τα παραπάνω. Λόγος είναι να τα έχεις όλα, στο μέγιστο βαθμό, στην καλύτερη ποιότητα και σε αρμονική συνύπαρξη. Μπορείς να ισχυριστείς ότι γεννήθηκες χωρίς την ικανότητα να νιώθεις συναισθήματα; χωρίς την δυνατότητα να σκέπτεσαι; χωρίς συνείδηση;

Πότε τα έχασες; Ποιος σου τα πήρε; Το σπουδαιότερο: Μπορείς να τα ξαναβρείς;

Αν ναι έλα πίσω, στο σπίτι σου, το Λόγο. Στο σπίτι που μπορείς να νιώσεις, να γνωρίσεις, να μάθεις, να βρεις αγάπη!

Αν όχι κάτσε με την εξουσία. Οι αλυσίδες δεν ενοχλούν, αυτόν που δεν κινείται!

Η εξουσία δεν θέλει να έχεις συναισθήματα, εκτός του φόβου της εξουσίας.

Η εξουσία δεν θέλει να έχεις λογική. Θέλει να υπακούς χωρίς αντιρρήσεις.

Η εξουσία δεν θέλει να έχεις δική σου συνείδηση. Θέλει να είναι αυτή, η συνείδηση σου.

Μοιραία στα πάνω πατώματα της πυραμίδας της εξουσίας, ακούγονται γλέντια και μουσικές. Στην περιοχή γύρω από τη βάση της, στεναγμοί απόγνωσης και βογκητά πόνου. Αυτό που κρατάει την βάση της πυραμίδας της εξουσίας, είναι ο φόβος, η συνήθεια, η προσμονή ότι κάποιος από πάνω θα πέσει και θα βρεις την ευκαιρία να αρπάξεις τη θέση του.

Η εξουσία, φρόντισε να σου κλείσει τα αυτιά και τα μάτια. Τα αντικατέστησε με την τηλεόραση. Έτσι βλέπεις και ακούς μόνον ότι αυτή θέλει.

Η εξουσία, σου καθορίζει, πώς να ζεις, πώς να διασκεδάζεις, πώς να δουλεύεις, πώς να καταναλώνεις, πώς να είσαι σκλάβος της!

Η εξουσία, σε διδάσκει πώς να ξοδεύεις το χρόνο σου ανταγωνιζόμενος με τους συνανθρώπους σου, αντί να συμβιώνεις μ’ αυτούς, ίσος προς ίσον, με δικαιοσύνη και αλληλεγγύη.

Η εξουσία, τελειοποιεί και πληθαίνει, τα ναρκωτικά για να σε αποχαυνώνει, τα όπλα γιατί σε φοβάται.

Η εξουσία, σου βρήκε και θεό. Τον λένε Χρήμα! Γι αυτόν ζεις, γι αυτόν παιδεύεσαι, αυτόν ονειρεύεσαι, γι αυτόν πεθαίνεις! 

Μόνο που τον θεό σου τον κατασκευάζει και τον ελέγχει αυτή!

Τελευταία φημολογείται ότι η πυραμίδα της εξουσίας, βρήκε έναν καινούργιο τρόπο για να ελέγχει τη βάση της, για να αποφύγει την πιθανότητα να ταρακουνηθεί και να καταρρεύσει. Το μικροτσίπ! Θα υποχρεωθούν όλοι, λέει, να εμφυτεύσουν ένα τέτοιο πραγματάκι μέσα τους, αυτό θα είναι η ταυτότητα τους, ο λογαριασμός μισθοδοσίας τους, το στίγμα τους ανά πάσα στιγμή, η ζωή και ο θάνατος.

Θα μου πεις και τι έγινε, μήπως τώρα δεν μας ελέγχει; 

Θα σου απαντήσω: Αϊ στην εξουσία! Μην γυρίσεις όμως να μου πεις, ότι δεν ήξερες, ότι ξεγελάστηκες…

Προσπάθησα να σου πω με λίγα λόγια σε τι είδους πόλεμο είμαστε.

Μην σου περάσει από το μυαλό ότι δεν θα πάρεις μέρος. Μη σου περάσει από το μυαλό, ότι μπορείς ν’ αντιμετωπίσεις την εξουσία με τα δικά της μέσα. Άλλο που δεν θέλει! Κι αν σκέφτεσαι ν’ αδιαφορήσεις για το λόγο που σου μεταφέρω, στοχάσου: Υπάρχει περίπτωση να σε ξεχάσει η εξουσία; Καθημερινά σου στέλνει τους λογαριασμούς της! Και τους πληρώνεις! Κι ύστερα μυξοκλαίς, «ότι δεν φτάνουν!». Κι όταν θα σε καλέσει να κάνεις το «καθήκον» σου, δηλαδή να πεθάνεις σ’ ένα στημένο πόλεμο, για να μην σου δώσει ότι σου έταξε και σου οφείλει, θα πας, και θα λες: «Μα δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς!».

Μην είσαι υποκριτής! Μπορείς να αντιδράσεις. Σκέψου το χρέος σου στον άνθρωπο που έχεις μέσα σου! Σκέψου το χρέος σου στα παιδιά σου, στην οικογένεια σου, στην πατρίδα σου, στην ιστορία σου και τους προγόνους σου, στην Γη που χαρίστηκε σ’ όλους μας χωρίς ανταλλάγματα! Ψάξε να βρεις τον Λόγο! Πού; Είναι παντού ολόγυρα! Μόνο που η εξουσία σε έχει κάνει να μην τον βλέπεις! Να μην τον ακούς! Αν προσπαθήσεις λίγο, συναισθανόμενος, σκεπτόμενος και με συνείδηση, χωρίς να βιάζεσαι, χωρίς να λες δεν έχω χρόνο (γιατί άραγε; τον έταξες στην εξουσία;), θα τον βρεις!

Από πότε έχεις να διαβάσεις ένα βιβλίο; Από πότε έχεις να περιηγηθείς στο ίντερνετ σε μια ιστοσελίδα με αξιόλογο περιεχόμενο; Από πότε έχεις να διαβάσεις ένα κείμενο σαν αυτό; Από πότε έχεις ν’ ακούσεις μια διάλεξη; Πόσο καιρό έχεις να βρεθείς με ανθρώπους που μιλούν σκεπτόμενοι, που δεν φλυαρούν; Είναι φυσιολογικό να μην είναι στην καθημερινότητά σου τέτοιες δραστηριότητες; Και ναι! Είναι πιο κουραστικές από το τηλεκοντρόλ!..

Αν αποφασίσεις ότι είσαι με τον Λόγο, μην ακούς ότι θα πάρει χρόνο η προετοιμασία! Δεν ξέρουν τι λένε!

Αν αποφασίσεις να ξυπνάς τρεις συνανθρώπους σου την εβδομάδα, και καθένας απ’ αυτούς άλλους τρεις, σε δέκα βδομάδες θα είμαστε πάνω από τριάντα χιλιάδες, σε είκοσι, πάνω από δύο δισεκατομμύρια! Ξυπνητοί!

Πώς; Μα λέγοντας την αλήθεια! Ότι είμαστε σε πόλεμο! Και στον πόλεμο, πολεμάς για τη ζωή ή πεθαίνεις!.. Ξύπνα!

Για να νικήσουμε την εξουσία, το μόνο που θα χρειαστεί, είναι να μην κάνουμε τίποτε. Τίποτε που να τροφοδοτεί τις μηχανές της, πολεμικές και άλλες. Γιατί η εξουσία, την δική μας ενέργεια στρέφει εναντίον μας! Απλά θα της δείξουμε ότι την αποστρεφόμαστε! Θα γίνουμε ο καθρέφτης που θα καθρεφτίζεται το φριχτό της πρόσωπο! Και θα πετρώσει!

Θα χρειαστεί όμως να τροφοδοτήσουμε και να φροντίσουμε τον Λόγο, την Αλήθεια, τον Συνάνθρωπο.

Θα χρειαστεί να αποδείξουμε ότι είμαστε Άνθρωποι!

Ή ότι δεν είμαστε! 

                                                                                                                                  Ο Λόγος

Για τα παιδιά που χάθηκαν στη Γάζα...

Με μια φωτογραφία , ο Ισραηλινός καλλιτέχνης Armir Schiby, τιμά τη μνήμη του Ahed Atef Bakr, του Zakaria Ahed Bakr, του Mohamed Ramez Bakr και του Ismael Mohamed Bakr, των τεσσάρων νεκρών παιδιών που δολοφονήθηκαν από ισραηλινές βόμβες  την ώρα που έπαιζαν ποδόσφαιρο στην παραλία της Γάζας.

Στο κολάζ του Amir Schiby, μια μπάλα ποδοσφαίρου κυλά στην άκρη της παραλίας και και η αντανάκλαση από τις σιλουέτες των τεσσάρων δολοφονημένων παιδιών που παίζουν...

«Μη-συμβατικές Θεωρίες»

Το φθινόπωρο του 2007 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «ΚΥΡΟΜΑΝΟΣ» της Θεσσαλονίκης το βιβλίο «Μη-συμβατικές θεωρίες: Οι κερδοσκόποι του “ελληνισμού” και ο φενακισμός των αφελών», με το οποίο επιχείρησα να διερευνήσω ένα νοσηρό φαινόμενο, πλευρές του οποίου εκτίθενται στις σελίδες του, που καλλιεργούσε ψευδείς προσδοκίες, αλλά και την ημιμάθεια, την παραπληροφόρηση και την αποχαύνωση διαρκώς και ευρύτερων στρωμάτων του ελληνικού λαού και κυρίως των νεώτερων γενεών, που παραπαίουν ανάμεσα στις εξειδικευμένες, στενά χρηστικές και επομένως παντελώς άχρηστες για μετέπειτα «γνώσεις» των Φροντιστηρίων και ένα εγκληματικά απαξιωμένο, ψυχοφθόρο και ακατάλληλο «εκπαιδευτικό σύστημα», στο οποίο, η μεγάλη πλειονότητα των μαθητών, σύμφωνα με την περιγραφή ενός απελπισμένου εκπαιδευτικού: «τούβλα μπαίνουν και κούτσουρα βγαίνουν».

Αυτή η τρομακτική διαπίστωση για την συνεχιζόμενη μορφωτική υποβάθμιση των νέων ανθρώπων υπήρξε ένα από τα βασικότερα ερεθίσματα που με παρακίνησαν να γράψω αυτό το βιβλίο. Το δεύτερο ερέθισμα, που επιβεβαίωνε την θλιβερή κατάσταση αμορφωσιάς και ημιμάθειας που προαναφέρθηκε, περιγράφεται στις σελίδες του βιβλίου με την συνειδητοποίηση των τραγικών επιπτώσεων της υπάρχουσας κατάστασης που δημιουργεί αυτό που ονόμασα «Σύνδρομο του Βασιλάκη»:

«…Έμεινα σιωπηλός για αρκετή ώρα αναλογιζόμενος την πνευματική σύγχυση στην οποία είχε περιπέσει ο Βασιλάκης και την μεταμόρφωσή του σε έναν φανατικό «ξεραόλα» μπουκωμένο με «μη-συμβατικές» άχρηστες αηδίες τις οποίες πιστεύει για αδιαμφισβήτητες αλήθειες («το σύνδρομο του Βασιλάκη»), πληρώνοντας έτσι το τίμημα για το «έγκλημά» του που δεν ήταν άλλο από το ότι διψούσε «να μάθει» αυτά που ουδείς ενδιαφέρθηκε να του διδάξει στο σχολείο με σοβαρότητα και «μεράκι»: Την Ιστορία της χώρας του, την προϊστορία και το απώτερο παρελθόν της, την καταγωγή του λαού της, την γλώσσα και την ιστορία της, την σχέση της με άλλες γλώσσες, το γιατί εκτιμούν οι άλλοι λαοί αυτά που είπαν κάποιοι αρχαίοι στοχαστές και τα οποία ουδείς Βασιλάκης πρόκειται να διδαχθεί (πλην ίσως σπανιοτάτων εξαιρέσεων) σε σχολική αίθουσα ελληνικού δημοσίου εκπαιδευτηρίου. Από τότε αποφάσισα να «κράζω» και να «ξεφωνίζω» κάθε «μη-συμβατικό» καραγκιόζη, καλοπροαίρετο ή απατεώνα, «ψώνιο» ή «ελληνέμπορα», αφελή ή τσαρλατάνο και όλους εκείνους που εκμεταλλευόμενοι την φιλομάθεια ή έστω την αφέλεια κάποιων, όχι μόνον κερδοσκοπούν εις βάρος συνελλήνων, αλλά προκαλούν και ανεπανόρθωτη ζημιά στον διανοητικό και μορφωτικό ορίζοντά τους με τα πνευματικά σκουπίδια που τους «πασάρουν».

Όπως έγραφα στην «Εισαγωγή» του βιβλίου:

«…Τα τελευταία χρόνια βλέπουν το φως της δημοσιότητας με ολοένα αυξανόμενους ρυθμούς, που αγγίζουν γεωμετρική πρόοδο, διάφορα «απροσδόκητα» κείμενα και θεωρίες για την Ελλάδα και τους Έλληνες, όπου αναπτύσσονται όλο και πιο απίθανες απόψεις και φαντασιώσεις.

Πέρα όμως από τα δημοσιεύματα διαφόρων «εξειδικευμένων» περιοδικών και την κυκλοφορία βιβλίων με αμφιλεγόμενο (τουλάχιστον) περιεχόμενο, οι νέες τεχνολογίες παρέχουν πλέον την δυνατότητα, μέσω ειδικών σελίδων του Διαδικτύου, να παρουσιάζονται εξωφρενικές θεωρίες Συνωμοσιολογίας και Αποκρυφισμού, «αναλύσεις» και «αποκαλύψεις» περί της ελληνικής Ιστορίας και Προϊστορίας, περί νέων «ερμηνειών» των καθιερωμένων επιστημονικών απόψεων και περί άλλων τινών, που η ηπιότερη αξιολόγησή τους είναι ότι κυμαίνονται μεταξύ παράνοιας και ψυχωσικού παραληρήματος.

Η αντίδραση των περισσοτέρων σε αυτά τα εκφυλιστικά φαινόμενα είναι είτε η αδιαφορία («άσε να εκτονωθούν οι άνθρωποι!», είναι το συνηθισμένο σχόλιο), είτε η ειρωνεία και ο σαρκασμός («γιατί συγχύζεσαι; παλαβοί και ψώνια θα υπάρχουν πάντοτε», είναι μια άλλη συνηθισμένη αντιμετώπιση)…».

«…Το πρόβλημα αποδείχθηκε ότι ήταν πολύ πιο σύνθετο και οι ρίζες του πήγαιναν πολύ πιο βαθιά από όσο μπορούσε να πιστέψει κάποιος μετά από μια επιπόλαια θεώρηση και εύκολη κριτική. Έκρινα λοιπόν ότι υπάρχει ανάγκη να ασχοληθούμε συστηματικά με το φαινόμενο και να επιχειρήσουμε μια ερμηνεία του, που θα μπορέσει να εξηγήσει την απομώρανση σοβαρών, πανέξυπνων και ικανότατων ανθρώπων, που γίνονται εύκολα θύματα φενακισμού με θεωρίες και απόψεις τουλάχιστον φαιδρές και εξόφθαλμα ανυπόστατες, όπως προκύπτει ύστερα από μια στοιχειωδώς λογική/επιστημονική διερεύνηση. Μια πρώτη ερμηνεία που προκύπτει είναι ότι κάτω από την επιφάνεια και το κοινωνικό προσωπείο του καθενός μας, βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες και ψυχολογικά απωθημένα, που αποκτούν ανεξέλεγκτα διέξοδο σε εύκολες θεωρίες φυγής από την πραγματικότητα και την καθημερινότητα. Εκείνο ίσως που κάνει όλα αυτά συχνά μη ανιχνεύσιμα, είναι η χρήση διαφόρων ευφημισμών, όπως οι όροι «μη-συμβατική Ιστορία», «νέα επιστημονική θεώρηση», «αποκάλυψη της αλήθειας», «ξεσκέπασμα του ακαδημαϊκού κατεστημένου» και άλλα τέτοια ηχηρά. Οι ορολογίες αυτές χρησιμοποιούνται κατά κόρον, όχι μόνον προς άγραν αφελών, όπως θα μπορούσε να πιστέψει κάποιος, αλλά και για λόγους γενικότερων κοινωνικο – ψυχολογικών συνειρμών, φανερώνοντας σε τελική ανάλυση βαθύτερες υπαρξιακές, αλλά και εθνικές ανασφάλειες…».

Στα κεφάλαια του βιβλίου, πέρα από την παρουσίαση διαφόρων μη-συμβατικών θεωριών και την κατάρριψή τους με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, προσπάθησα να διατυπώσω μια ερμηνεία αυτού του φαινομένου και τις αιτίες διάδοσής του:

«…Είναι λοιπόν απόλυτα λογικό, μέσα σε μια επικίνδυνη και ακαθόριστη διεθνή σκηνή, ο μέσος Έλληνας να επιζητεί εθνική αυτοεπιβεβαίωση και κατά την γνώμη μου έτσι ερμηνεύονται τα ξεσπάσματα εθνικού παραληρήματος σε κάποιες επιτυχίες (δυστυχώς χωρίς ουσιαστικό αντίκρυσμα) της Εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου ή καλαθοσφαίρισης ή ακόμα και της Παπαρίζου, που εκφυλίζονται συνήθως σε τριτοκοσμικά πανηγύρια από τους χωρίς μέτρο και διψασμένους για δημοσιότητα πολιτικούς μας.

Η εναγώνια προσπάθεια αυτοεπιβεβαίωσης σε συνδυασμό με τα πολλαπλά εθνικά αδιέξοδα (ορατά ακόμη και σε «επαγγελματίες αισιόδοξους» πολιτικούς αναλυτές, που προσπαθούν να μας πείσουν ότι βρισκόμαστε μαζί με την μικρή Αλίκη στην χώρα των θαυμάτων, τα οποία ως γνωστόν και δυστυχώς κρατούν μόνον τρεις μέρες!) δημιουργούν το κατάλληλο κλίμα και υπέδαφος για την ανάπτυξη και διάδοση Θεωριών «Πανελληνισμού», «Αυτοχθονισμούς», μεταφυσικές πίστεις για Ομάδες «Ε» και διάφορα άλλα πνευματικά παράσιτα και σαπρόφυτα.

Πιστεύω λοιπόν ότι ακόμα και για εκείνους, που σε κάποια μεγαλύτερη ηλικία αντιλήφθηκαν την αξία του διαβάσματος, ισχύει ότι είναι δύσκολο να μεταμορφωθούν ξαφνικά σε «βιβλιοφάγους» και συνήθως στρέφονται στο διάβασμα «ελαφρών» αναγνωσμάτων, συνήθως ως υποκατάστατο των υπνωτικών!

Ο συνδυασμός αυτής της διαπιστωμένης απέχθειας των νεοελλήνων προς την μελέτη «σοβαρών» βιβλίων με τα προσωπικά αδιέξοδα και την ανάλογα διαμορφωμένη ψυχοπνευματική κατάσταση, οδηγεί αναπόφευκτα στην προσφυγή σε αναγνώσματα «παραμυθίας», που και εύκολα διαβάζονται και προσφέρουν παράλληλα παρηγοριά, εφησυχασμό και ευκαιρία για ονειροπόληση, εν είδει ψυχικού βαλσάμου…».

«…Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα απελπιστική αν αναλογισθούμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι άνθρωποι, το μέλλον των οποίων προδιαγράφεται θολό με μηδαμινές πιθανότητες αλλαγής του κλίματος. Παλιότερα, ένας απόφοιτος εξαταξίου Γυμνασίου, πέρα από το γεγονός ότι διέθετε αξιόλογες γενικές («εγκυκλοπαιδικές») γνώσεις και «μετείχε της ελληνικής Παιδείας» σε ικανοποιητικό ποσοστό, είχε αυξημένες πιθανότητες να βρει εργασία χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Σήμερα, οι νέοι φορτώνονται με πολλές εξειδικευμένες γνώσεις, αγνοοούν στοιχειώδη πράγματα, αποκτούν πτυχία και μεταπτυχιακούς τίτλους, συχνά χωρίς αντίκρυσμα, τα ελληνικά τους είναι πανάθλια (υπενθυμίζω τον σάλο που είχε ξεσηκώσει πριν από μια δεκαετία περίπου η άγνοια των λέξεων «αρωγή» και «ευδοκίμηση» στο θέμα της Έκθεσης, των υποψηφίων στις πανελλαδικές εξετάσεις) και είναι τρομακτικά δύσκολο να βρουν δουλειά!…».

Υπενθυμίζω ότι όλα τα παραπάνω γράφτηκαν πριν από τον Οκτώβριο του 2007. Ας αναλογιστούμε το τι συμβαίνει σήμερα!

«…Ατυχέστατα, το αποκορύφωμα της οικονομικής, πολιτικής, κοινωνικής και ηθικής κρίσης που διέρχεται η χώρα εκτόξευσαν αυτά τα φαινόμενα σε δυσθεώρητα ύψη και αποκάλυψαν τις  χρόνιες στρεβλώσεις και τα σαθρά θεμέλια της νεοελληνικής κοινωνίας σε όλους σχεδόν τους τομείς και το τίμημα που θα κληθούμε πολύ σύντομα να πληρώσουμε θα είναι τρομακτικό, ανεξάρτητα της μικρής ή μεγάλης ευθύνης που είχε ο καθένας μας τα χρόνια που πέρασαν, επαναπαυμένοι και καθησυχασμένοι από την τεχνητή ευμάρεια και την γενικευμένη νοοτροπία του «δεν βαριέσαι βρε αδελφέ» και «εγώ θα βγάλω το φίδι από την τρύπα;».

Δυστυχώς αυτό το φίδι γιγαντώθηκε και αν δεν αντιδράσουμε, θα μας καταπιεί, αργά ή γρήγορα, όλους μας…

Δ. Ε. Ευαγγελίδης

Παραχάραξη μίας πατρίδας ή όταν ιδιωτικοποίηση είναι πρόδρομος γενοκτονιών.

frixos

Όταν ένας λαός στο βωμό του πρόσκαιρου κέρδους εκποιεί εθνικό πλούτο και εδάφη σε ιδιωτικά και αλλότρια  συμφέροντα,τα οποία θα έπρεπε να αποτελούν κληροδότημα στις επερχόμενες γενιές,

 τότε το μόνο που μπορεί να περιμένει είναι αυτό.

Αυτά συμβαίνουν τώρα στην Παλαιστίνη.
Σκέψου τι δέχεσαι να συμβεί στην πατρίδα σου.

Είσαι έτοιμος να προσφέρεις ένα τέτοιο μέλλον στα παιδιά σου?

frixos

Η γλώσσα είναι η ίδια η σκέψη!

Του Στέλιου Συρμόγλου

Η καθημερινότητα μας φέρνει μπροστά σε σωρεία εκδηλώσεων και σε αθροίσματα γεγονότων, που μας απομακρύνουν όχι απλώς από την αλήθεια μας , αλλά και την ευθύνη μας.

Και πάντα βρίσκουμε ένα πρόχειρο βολικό πρόσχημα και συχνά ένα πειστικό άλλοθι, για τη φυγή μας από την πραγματικότητα, υψώνοντας άνετα το φράχτη της απομόνωσης και του ερμητισμού μας. Περιορίζοντας ταυτόχρονα την ευθύνη μας στα ασφυκτικά όρια του μικρόκοσμού μας. Κι αυτός ο "μικρόκοσμός" μας προσλαμβάνει κατά καιρούς διαστάσεις απέραντης επιπολαιότητας, ενίοτε και κοινωνικής βλακείας.

Και γινόμαστε από υπεύθυνα άτομα, κάτοικοι ενός δικού μας πλανήτη, πολίτες της δικής μας πολιτείας, υπήκοοι του δικού μας νόμου, και η τέχνη μας συχνά τέχνη του υπογαστρίου. Και η ευθύνη μας, ευθύνη κακομαθημένου παιδιού μπροστά στους χάρτινους πύργους του.

Έχετε αλήθεια σκεφτεί πόσο υποτιμήσαμε την αξία της γλώσσας; Σας έχει προβληματίσει το εξόφθαλμο γεγονός ότι χρησιμοποιούμε ελάχιστες λέξεις για να επικοινωνούμε και να εκφράσουμε τα συναισθήματά μας; Και πόσοι από εμάς δεν έχουν συλλάβει τον εαυτό τους να ακούνε λέξεις τελείως άγνωστες ή κάποιοι να ειρωνεύονται ακούγοντας τους ολίγιστους που χειρίζονται καλά την ελληνική γλώσσα; Δεν θα έπρεπε, γιατί η γλώσσα είναι ο ιερός ναός του πνεύματος και ο οίκος του πολιτισμού. Δίχως τη γλωσσική ανάπτυξη θα ήταν σχεδόν αδύνατη κάθε ανθρώπινη εξέλιξη.

Η μετάβαση από την προϊστορία στην ιστορία συντελείται με την ανακάλυψη της γραφής. Η γραπτή γλώσσα παρέσυρε το μεσότοιχο που υπήρξε ανάμεσα στους προιστορικούς λαούς και τους καινούργιους καιρούς. Επέτρεψε τη διατήρηση των γνώσεων, την πνευματική επικοινωνία μεταξύ των λαών και την ανταλλαγή της εμπειρίας τους. Βοήθησε, με τη συγκρότηση οργανωμένου κράτους και την καλλιέργεια της επιστήμης, ώστε να σημειωθεί το ιστορικό ξεκίνημα και απάμβλυνε την αδυσώπητη τραγικότητα της παροδικότητας.

Η γλώσσα δεν είναι μόνον όργανο επικοινωνίας, ένα απλό μέσο συνεννόησης στην υπηρεσία των καθημερινών αναγκών, αλλά το σπουδαιότερο εκφραστικό μέσο της ανθρώπινης ψυχής. Κατά τον ορισμό του W.Humboldt, η γλώσσα είναι και υπερατομικό έργο και προσωπική δημιουργία. Αυτό σημαίνει ότι είναι και όργανο για εξωτερίκευση των σκέψεων και τρόπος για την κατανόηση της ψυχικής ζωής της ολότητας και του κάθε ανθρώπου χωριστά. Οσοι είναι αστόχαστοι, νομίζουν ότι η γλώσσα είναι μια απλή τεχνική, ένας μηχανισμός έκφρασης ή ένα ένδυμα της σκέψης.

Όμως, η γλώσσα είναι η ίδια η σκέψη! Είναι κυρίως μια πνευματική λειτουργία, μια δύναμη μορφοποιούσα τον κόσμο, σημαιολογούσα τα όντα, συντάσσουσα και διακρίνουσα τα αντικείμενα, αποκαλύπτουσα το Είναι. Η γλώσσα είναι πνεύμα και συγχρόνως φορέας του πνεύματος, αξία η ίδια και μαζί φορέας όλων των αξιών του πολιτισμού. Το ύφος εμφανίζει το ήθος και τη δομή της ψυχικής ζωής του ανθρώπου. Δεν υπάρχουν μόνο τα δακτυλικά αποτυπώματα, αλλά κυρίως τα ψυχικά αποτυπώματα. Κι αυτά είναι η γλώσσα! Με την οποία έρχεται στην επιφάνεια όλο το εσωτερικό εύρος, όλο το βάθος και ο πλούτος της συνείδησης. Και η παλίντονη αρμονία της αποτυπώνεται στην πολλαπλότητα του κόσμου.

Η γλώσσα των πνευματικά υπανάπτυκτων λαών είναι φτωχή, όπως φτωχή είναι και η νόησή τους. Πλούσιο εκφραστικό όργανο έχουν λαοί με υψηλό δείκτη πολιτισμού. Ο ελληνικός λαός έχει την πλέον μακραίωνη, πολύκλαδη και γόνιμη πολιτιστική παράδοση. Η ελληνική γλώσσα είναι ένας από τους πιο θαλερούς κλάδους της παράδοσης, ενιαίος, εξελισσόμενος, καρπερός και ακατάλυτος από τον καιρό του Ομήρου.

Και η ελληνική γλώσσα, όπως άλλωστε όλες οι γλώσσες, έχει τα φυσιολογικά, ψυχολογικά και κοινωνικά της στοιχεία. Τα φυσιολογικά στοιχεία αποτελούν το έδαφος από το οποίο αναφύεται και αναπτύσσεται η γλώσσα. Το πλούσιο φωνητικό σύστημα με την εκπνοή, τη φώνηση και την άρθρωση, έχει πλήρη οργάνωση και τέλεια κατασκευή. Με ψυχολογικά στοιχεία της γλώσσας αρχίζουν από τον απλό συμβολισμό και τη μίμηση και προχωρούν έως τις μορφές εκείνες των μεταφορών, με τις οποίες δημιουργούνται νέες γλωσσικές αποχρώσεις. Τα κοινωνικά τέλος στοιχεία της γλώσσας τη μετασχηματίζουν και την ευρύνουν διαρκώς.

Οι παράγοντες ωστόσο που συντελούν στην ανάπτυξη της γλώσσας και που την ευνοούν ή τη δυσχεραίνουν στην εξέλιξή της είναι πολλοί. Και από αυτούς εξαρτώνται η ορθή προφορά, η εύστοχη έκφραση, η σωστή σύνταξη, ο λεξικός πλούτος ή η γλωσσική πενία. Χρειάζεται εργώδης προσπάθεια και συνεχής καλλιέργεια, για να μπορέσει να φτάσει το άτομο σε γλωσσική αρτίωση. Το ίδιο συμβαίνει και με τη γλώσσα ενός έθνους και ενός λαού. Η πολυαίωνη ιστορική πορεία λαξεύει το άγαλμα της γλώσσας του. Τούτο το άγαλμα, οι πνευματικά καλλιεργημένοι λαοί το σέβονται και το εισάγουν ως εφέστιο στο ιερό βήμα της ψυχής τους και της εθνικής τους ζωής.

Και εμείς; Εμείς ρίχνουμε την τετράπαχη αδιαφορία μας πάνω στο σώμα της γλώσσας μας και ασελγούμε ή γινόμαστε παθητικοί θεατές της καταστροφής της!..

Και στη μακρινή Τόγκα, ένα νησί στο Αρχιπέλαγος της Πολυναισίας, στο Νότιο Ειρηνικό, στη μικρή πρωτεύουσα του, τη Νούκου Αλόφα, λειτουργεί και αναπτύσσεται συνεχώς το Ινστιτούτο "ATHENISI", ένα μικρό πανεπιστήμιο, όπου διδάσκονται τα κλασσικά γράμματα και η αρχαία ελληνική γλώσσα.

πηγή: freepen.gr

Ο Κοέλιο «συνωμότησε» για να γίνουμε φασίστες

 ο Όσκαρ Ουάιλντ με ελληνική φορεσιά

Του Pitsirikou

Αν μου ζητούσαν να επιλέξω μια φράση-κλειδί που ακουγόταν πολύ στην Ελλάδα τις προηγούμενες δυο δεκαετίες, δεν θα είχα κανένα ενδοιασμό: «Δεν με ενδιαφέρει η πολιτική». 

Ακούστηκε πολλές φορές από χιλιάδες χείλη απλών πολιτών. Μπορεί να την είπες κι εσύ. «Δεν με ενδιαφέρει η πολιτική». Ακούστηκε, ως απάντηση, από εκατοντάδες «καλλιτέχνες» και ηθοποιούς, όταν ερωτήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια για τα όσα συνέβαιναν στη χώρα μας. Το πίστευαν; Το έλεγαν γιατί ήθελαν να τα έχουν καλά με όλους και να μη χάσουν «πελάτες»; 

Πάντως, το έλεγαν.

Τις προηγούμενες δεκαετίες, η πολιτική στην Ελλάδα δεν ήταν τόσο δημοφιλής όσο είναι σήμερα. Αν ξεκινούσες πολιτική συζήτηση, οι άνθρωποι δυσανασχετούσαν. Ήταν «βαρετό».

Κάτι ακόμα που δεν ήταν διόλου δημοφιλές στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες ήταν η γνώση και η πνευματικότητα. Ο χαρακτηρισμός «κουλτουριάρης» σου ερχόταν αμέσως σαν ταμπέλα όχι αν προσπαθούσες να πεις κάτι πολύ βαρύ και ασήκωτο αλλά αν έκανες το λάθος να ξεφύγεις λίγο από το Κλικ, το Nitro, το ποδόσφαιρο και τα τηλεοπτικά κλισέ.

Αν δεν άκουγες Βίσση, Ρέμο, Σφακιανάκη, Ρουβά και Χατζηγιάννη, ήσουν κουλτουριάρης. Κι έτσι φτάσαμε κάποια στιγμή να θεωρούνται κουλτουριάρικα τα λαϊκά τραγούδια του Τσιτσάνη και του Χατζιδάκι.

Μιλώντας με νέους ανθρώπους, συνειδητοποιείς πως δεν έχουν διαβάσει σχεδόν τίποτα. Εντάξει, δεν ήμασταν ποτέ ένας λαός βιβλιολάγνων που δεν άφηναν το βιβλίο από το χέρι αλλά οι παλαιότερες γενιές όλο και κάτι είχαν διαβάσει. Έστω, τους κλασικούς συγγραφείς. Σε κάθε περίπτωση πάντως, δεν κορόιδευαν αυτούς που αγαπούσαν το διάβασμα.

Δεν είναι τυχαία η επιτυχία του «Αλχημιστή» του Πάολο Κοέλιο στη χώρα μας. Αφενός το βιβλίο ήταν μικρό και αφετέρου περιείχε μια φράση που οι Έλληνες αποστήθισαν μαζικά: «Όταν επιθυμείς κάτι, ολόκληρο το σύμπαν συνωμοτεί για να το αποκτήσεις». Πώς; Μόνο με την επιθυμία; Χωρίς κόπο; Χωρίς πόνο; Χωρίς διάβασμα; Χωρίς γνώση; Ό,τι κι αν εννοούσε ο Κοέλιο, οι παθητικοί -και λόγω Ορθοδοξίας- Έλληνες καθησυχάστηκαν, αφέθηκαν στο σύμπαν και το περίμεναν να συνωμοτήσει υπέρ τους. Το σύμπαν δεν συνωμότησε.

Η αδιαφορία για την πολιτική και η απόλυτη αντιπνευματικότητα οδήγησαν στην χρεοκοπία. Πρώτα στην κοινωνική, ηθική και πολιτιστική χρεοκοπία και μετά στην οικονομική.

Ακόμα κι αν διαφωνεί κάποιος πως η αδιαφορία της πλειοψηφίας των πολιτών για την πολιτική και η αποστροφή τους για την γνώση οδήγησαν στην οικονομική χρεοκοπία, δεν θα διαφωνήσει στο ότι οι πολίτες καλούνται σήμερα να αντιμετωπίσουν την χρεοκοπία με τα πνευματικά εφόδια που απέκτησαν όλα αυτά τα χρόνια. Δηλαδή, με τον Σφακιανάκη, τη Μενεγάκη, τα ζώδια, τους μάγειρες, τις συνταγές και ό,τι άλλο πρόβαλε η ιδιωτική τηλεόραση.

Κοίταξε τα cd που αγόρασες όλα αυτά τα χρόνια, τα βιβλία που διάβασες (αν διάβασες), θυμήσου τις ταινίες, τις θεατρικές παραστάσεις και τις συναυλίες που παρακολούθησες (αν παρακολούθησες), γιατί είναι αυτά τα όπλα με τα οποία θα αντιμετωπίσεις την χρεοκοπία. Αυτός είσαι.

Βέβαια, ένας μεγάλος αριθμός Ελλήνων αντιμετωπίζει την χρεοκοπία με μόνο εφόδιο την αποβλάκωση που του πρόσφερε η ελληνική τηλεόραση. Και συνεχίζει να αποβλακώνεται.

Χρειάζονται εφόδια για να σκεφτείς. Και αυτά τα εφόδια δεν θα τα βρεις στην τηλεόραση.

Η τηλεόραση δεν έχει καμία σχέση με την παιδεία, την γνώση και το πνεύμα. Είναι ένα μέσο που μπορεί κάποιες φορές –και υπό προϋποθέσεις- να είναι ενδιαφέρον και ψυχαγωγικό αλλά στην Ελλάδα δεν συνέβη ούτε αυτό. Η ελληνική τηλεόραση απευθύνεται στα χαμηλά ένστικτα και –με ελάχιστες εξαιρέσεις- είναι ένας σκουπιδοτενεκές, με ξεπουλημένα λαμόγια, χαζογκόμενες, βιζιτούδες και διάφορους άλλους φελλούς.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι οι Έλληνες που σέβονται τον εαυτό τους δεν εμφανίζονται στην τηλεόραση. Ίσως, να δέχτηκαν να εμφανιστούν σε κάποια αξιοπρεπή εκπομπή της κρατικής τηλεόρασης αλλά μέχρι εκεί.

Το να μην εμφανίζεσαι στην τηλεόραση σημαίνει -μεταξύ άλλων- πως δεν πιστεύεις πως πάνω απ’ όλα είναι το κέρδος. Γιατί η τηλεόραση έχει να κάνει με πολλά χρήματα.

Όλα αυτά τα χρόνια, τα πρόσωπα της ελληνικής τηλεόρασης δεν ενδιαφέρονταν, βέβαια, για την πολιτική. Ήταν εθνικοί σταρ, οπότε ανήκαν σε όλους τους Έλληνες και δεν έπαιρναν ποτέ θέση για τίποτα. Επίσης, τα πρόσωπα της τηλεόρασης –τουλάχιστον αυτά που κυριάρχησαν- είναι βαριά αμόρφωτα.

Σε μια χώρα που μεγάλο μέρος των πολιτών δεν ενδιαφέρονταν για την πολιτική και την γνώση -και η «εκπαίδευσή» τους ήταν τηλεοπτική-, δεν θα πρέπει να κάνει σε κανέναν εντύπωση το γεγονός ότι η Χρυσή Αυγή εκφράζει σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες συμπατριώτες μας.

Αν δεν σε ενδιέφερε ποτέ η πολιτική και, παράλληλα, έχεις την εντύπωση πως ο Καζαντζάκης είναι ποδοσφαιριστής, είναι απόλυτα λογικό –όταν χρειαστεί- να εκφραστείς πολιτικά με το απόλυτο σκοτάδι, τον φασισμό, τους ψευτοτσαμπουκάδες, τις μαγκιές, τις κλωτσιές, τα ουρλιαχτά και όλη αυτήν την κτηνωδία που εκπροσωπεί η Χρυσή Αυγή. Το κτήνος το εκφράζουν τα κτήνη.

Φυσικά, δεν είναι καθόλου τυχαία η συμπάθεια των τηλεοπτικών προσώπων για τους βουλευτές της Χρυσής Αυγής. Μαζί τους αισθάνονται πολύ άνετα, αφού πνευματικά βρίσκονται στην ίδια κατάσταση: σε αυτή του χιμπαντζή.

Η Χρυσή Αυγή δεν ήρθε τώρα. Ο νεοναζισμός δεν ήρθε τώρα. Ο φασισμός δεν ήρθε τώρα. Θα έπρεπε να τον είχες διακρίνει στον ναρκισσισμό της Ελένης, στην εγωπάθεια του Σάκη, στη ρηχότητα της Ρούλας και του Γρηγόρη, στον αδίστακτο κυνισμό του Θέμου και στην κτηνώδη βλακεία που κουβαλάνε όλα αυτά τα εγωκεντρικά ανθρωποειδή που θεοποίησαν το εύκολο κέρδος, προώθησαν την ιδιωτεία και πούλησαν τη ψυχή τους στον διάολο.

Κι αν αυτοί έβγαλαν πολλά χρήματα, αυτοί που τους παρακολουθούσαν μαγεμένοι –και τους παρακολουθούν ακόμα αφού είναι πια ανάπηροι πνευματικά- παίρνουν για τρόπαιο τη Χρυσή Αυγή.

Οι πολίτες έχουν χρέος να ασχολούνται με τα κοινά και να ενδιαφέρονται για την πολιτική.

Οι πολίτες έχουν χρέος να φροντίζουν την ψυχή τους και το μυαλό τους, να επιζητούν την γνώση και να αποφεύγουν τα σκουπίδια.

«Μας πρόδωσαν οι πολιτικοί» λένε οι πολίτες. Ναι, αλλά πολύ πριν, οι πολίτες είχαν προδώσει τους εαυτούς τους. Το πρώτο δεν θα είχε συμβεί, αν δεν είχε συμβεί το δεύτερο.

Ο φασισμός είναι εδώ. Μέσα μας.

(Στη φωτογραφία -με ελληνική φορεσιά- είναι ο Όσκαρ Ουάιλντ. Αν και τα βιβλία του Όσκαρ Ουάιλντ υπάρχουν πια παντού -και στο διαδίκτυο-, εκατομμύρια Έλληνες στη διάρκεια της ζωής τους δεν θα διαβάσουν ούτε μια φράση του επειδή το σύμπαν δεν θα συνωμοτήσει.)

Πηγή: pisirikos.net

Ο εξαρθρωμένος χρόνος

του Γιάννη Κιμπουρόπουλου (ΚΙΜΠΙ)

Μια φράση μου ’χει σφηνωθεί εδώ και μερικά χρόνια στο μυαλό. Την έχω κλέψει κάμποσες φορές, την έχω καταχραστεί, αλλά μάλλον δεν είχα μπει μέχρι τώρα στο μεδούλι της. «Το να χάνεις τη δουλειά σου είναι σαν κάταγμα». Αν θυμάμαι καλά, το ’λεγε στον εαυτό του ένας από τους ήρωες των διηγημάτων του Χρήστου Οικονόμου, στη συλλογή «Κάτι θα γίνει, θα δεις». Το βιβλίο έχει φύγει από τη βιβλιοθήκη μου, κάπου το δάνεισα, καλώς το δάνεισα, τα βιβλία είναι για να διαβάζονται κι όχι για να κοιμούνται στα ράφια, αλλά και κακώς, γιατί τώρα που το αναζήτησα για να τσεκάρω τη φράση δεν το ’χω. Ας εμπιστευτώ την αβέβαιη μνήμη μου.

Προσπαθώ να φανταστώ τον συνειρμό που οδήγησε στο «κάταγμα». Όταν σπας χέρι, πόδι, ...

λεκάνη, σπόνδυλο υποχρεώνεσαι σε μερική ακινητοποίηση, ενίοτε και ολική. Ξέρεις ότι το ίδιο το οστό δεν κινείται, ο μυς το κινητοποιεί, αλλά μαζί με το ακινητοποιημένο οστό ακινητοποιείται αναγκαστικά και ο μυς. Του «απαγορεύεται» να κινηθεί, με ένα νάρθηκα ή με γύψο ή με εκείνους τους φρικτούς μεταλλικούς συνδέσμους που τοποθετούνται μετά την επέμβαση, αν το κάταγμα είναι σοβαρό. Εν μέρει γίνεσαι ένα ασπόνδυλο, ένα μαλάκιο, ένας γαιοσκώληκας.

****

Τα οστά αρθρώνουν το σώμα στην πολύπλοκη μηχανή του σώματος που συνδυάζει την ευελιξία με τη σταθερότητα, την τρυφερότητα με τη σκληρότητα, την αβεβαιότητα με την ασφάλεια. Κάτι τέτοιο πρέπει να συμβαίνει και με τη δουλειά. Αρθρώνει τον χρόνο σου. Χωρίς το απεχθές, αλλοτριωτικό, αποξενωτικό, εξουθενωτικό, εκμεταλλευτικό, ψυχοφθόρο, κακοπληρωμένο οκτάωρο της δουλειάς – αλλά και τετράωρο ή δεκάωρο- το 24ωρο γίνεται μια άμορφη μάζα, χωρίς αρχή, μέση, τέλος. Το να χάνεις τη δουλειά σου είναι σαν να εξαρθρώνεται ο χρόνος σου.

Λέτε να βρήκα πού κολλάει το «κάταγμα» του Χ. Οικονόμου; Δεν έχει τόση σημασία, όμως, τίποτε δεν μπορεί να υποκαταστήσει το πρωτότυπο μιας σύλληψης, ούτε τη μοναδικότητα ενός βιώματος. Πιθανότατα κάθε άνεργος, μετά λίγους μήνες «προσαρμογής» στη νέα κατάσταση, έχει ένα μοναδικό μίγμα συναισθημάτων, μια ιδιαίτερη ποσόστωση «αχρηστίας», «τεμπελιάς», αδυναμίας, απομόνωσης, αποκλεισμού, αυτοαποκλεισμού, ματαίωσης, διάψευσης,  που τελικά αποκρυσταλλώνονται σε μια αίσθηση προσωπικής αποτυχίας. Ωστόσο, το κοινό χαρακτηριστικό κάθε ανέργου, κάθε ανέργου που έχει πίσω του πολλά χρόνια δουλειάς, ενδεχομένως και δεκαετίες, είναι η αδυναμία να ξαναοργανώσει τον «απελευθερωμένο» χρόνο του.

 ****

Ό,τι κι αν καταλογίσει κανείς στη δουλειά σε συνθήκες καπιταλισμού, ό,τι αρνητικό κι αν της αποδώσει- την αποξένωση, την εκμετάλλευση, τη μισθωτή σκλαβιά, τον εξευτελισμό, την ταπείνωση, την καταπίεση της δημιουργικότητας, την έλλειψη ικανοποίησης, την εξουθενωτική ρουτίνα, τη σωματική καταπόνηση, την καταρράκωση της προσωπικότητας, τον ελεεινό ανταγωνισμό-, αυτός ο κακός, φρικτός κι ανάποδος καταναγκασμός, αυτό το βαρύ οκτάωρο που σου το τρώει τ’ αφεντικό, τελικά σού οργανώνει τη μέρα, το 24ωρο, την εβδομάδα, τους μήνες, τον χρόνο.

Όταν έχεις δουλειά, πολύ απλά η μέρα σου έχει ώρες πριν και μετά απ’ αυτήν. Θέλεις δεν θέλεις, πρέπει να κάνεις επιλογές και ιεραρχήσεις για τις υπόλοιπες 12-15 ώρες που σού απομένουν. Κάποιες είναι ύπνος, κάποιες άραγμα, κάποιες δουλειές για το σπίτι, την οικογένεια, κοινωνικές σχέσεις με συγγενείς, φίλους, συναδέλφους, συντρόφους. Πρακτικά, αυτός ο κατ’ επίφαση ελεύθερος, εκτός δουλειάς χρόνος δεν είναι τίποτε άλλο παρά χρόνος για να αναπληρώσεις τις δυνάμεις που σε καταστούν ικανό να πας και την άλλη μέρα στη δουλειά. Ο θείος Κάρολος το έχει αναλύσει επαρκώς αυτό εδώ κι ενάμιση αιώνα, ας μην το ζαλίζουμε περαιτέρω. Αλλά αυτή η σχέση εργάσιμου και υποταγμένου στον εργάσιμο «ελεύθερου» χρόνου σε απαλλάσσει από την βάσανο να οργανώσεις εσύ ο ίδιος το 24ωρό σου, από την αυγή της μέρας μέχρι τα μεσάνυχτα, τουλάχιστον μέχρις ότου εσύ και αρκετά εκατομμύρια σαν εσένα αποφασίσουν ότι ήρθε η ώρα να απαλλαγούν από τα δεσμά της μισθωτής σκλαβιάς. Μέχρι τότε, για τη βασική δομή του 24ώρου σου αποφασίζει ο εργοδότης σου, ο συγκεκριμένος ή ο αφηρημένος συλλογικός εργοδότης σου. Αυτός παρέχει τον σκελετό στο σώμα του χρόνου σου.

****

Συμπληρώνοντας μερικούς μήνες πραγματικής ανεργίας, διαπιστώνω ότι έχω περάσει ήδη το όριο της πλήρους εξάρθρωσης του χρόνου μου. Τώρα καταλαβαίνω κάπως καλύτερα τον συνάδελφό που είχε επισημάνει πωςχειρότερο από το να δουλεύεις και να μην πληρώνεσαι είναι να σηκώνεσαι το πρωί και να μην έχεις τι να κάνεις και πού να πας, γιατί απλώς δεν έχεις δουλειά. Τώρα καταλαβαίνω και το σοκ του συνταξιούχου που έπειτα από 35 χρόνια δουλειάς αντιμετωπίζει με δέος το «ελεύθερο» 24ωρό του και το γεμίζει ή με κατάθλιψη ή με ένα επινοημένο υποκατάστατο πλήρους απασχόλησης. Τώρα καταλαβαίνω και τη νευρική αμηχανία του 26χρονου ανιψιού μου που, με ένα πτυχίο μηχανικού υπό μάλης, δηλώνει διαθέσιμος για «ό,τι να ’ναι», «όσο να ’ναι». Τώρα καταλαβαίνω τον ήρωα της ταινίας του Λοράν Καντέ «Ελεύθερος ωραρίου», τον άνεργο Βενσάν που αποκρύπτει από τους πάντες την απόλυσή του και επινοεί μια φανταστική εργασία, περνώντας τις μέρες του στους δρόμους, κοιμώμενος στο αυτοκίνητο, τρώγοντας τις οικονομίες του και παραμυθιάζοντας την οικογένειά του κάθε σαββατοκύριακο για τη συναρπαστική δουλειά του στον ΟΗΕ.

Θεωρητικά, η ανεργία μπορεί για κάποιο διάστημα να είναι μια δημιουργική περίοδος. Οι φίλοι κι οι δικοί σου σε συμβουλεύουν «να κάνεις πράγματα για τον εαυτό σου»: γράψει ποίηση, γράψε λογοτεχνία, ζωγράφισε, διάβασε, δες παλιούς φίλους, κάνε μικροεπισκευές στο σπίτι, φύτεψε λουλούδια, κάνε το νοικοκυριό του σπιτιού, μαγείρεψε, βοήθησε το παιδί στο διάβασμα, κάνε πράγματα που δεν έκανες πριν μαζί του, πήγαινε στο χωριό σου, κάνε τον ερασιτέχνη αγρότη αν έχεις λίγη γη, έλεγξε την υγεία σου, πήγαινε στους γιατρούς όσο υπάρχει ασφάλιση, δες τι γίνεται με το συνταξιοδοτικό σου, κάνε εθελοντισμό. Υπάρχουν χίλια δυο πράγματα που δεν απαιτούν χρήματα ή απαιτούν λίγα, και μάλιστα μπορεί και να σου γλιτώνουν χρήματα. Φυσικά, μέσα σ’ όλα κάπου πρέπει να βρεις χρόνο και για το «ψάξε για δουλειά», αλλά επειδή αυτό αποκλείεται να έχει άμεσο αποτέλεσμα με 1,5 εκατ. ανέργους, είναι δεδομένο πως για αρκετούς μήνες θα έχεις άφθονο «ελεύθερο» χρόνο, για να κάνεις «πράγματα για τον εαυτό σου».

‘Όμως, όταν κάθε πρωί είσαι αντιμέτωπος μ’ αυτόν τον άχρονο, άρρυθμο, εξαρθρωμένο «ελεύθερο» χρόνο, έχεις πρόβλημα. Πώς ξεκινάς; Από τι; Εντάξει, φτιάχνεις τον πρώτο καφέ της μέρας, κάνεις και το πρώτο τσιγάρο, αποχαιρετάς τη γυναίκα σου που πάει στη δουλειά (ναι, υπάρχει τουλάχιστον κάποιος που δουλεύει), αποχαιρετάς και το παιδί που πάει σχολείο. Μετά; Κάνεις δυο τρία στοιχειώδη πράγματα στο σπίτι- μην είσαι γαϊδούρι, θα έρθει η άλλη σκοτωμένη απ’ τη δουλειά και θα τα βρει όλα στη μέση;-, ετοιμάζεις το μεσημεριανό, εξαντλώντας τους μαγειρικούς πειραματισμούς, ποτίζεις τις γλάστρες, πληρώνεις λογαριασμούς που λήγουν, ψωνίζεις στο σούπερ μάρκετ… Και μετά; Αυτά γίνονταν και πριν, δεν δικαιολογούν την παρουσία σου και, προ παντός, δεν γεμίζουν το 24ωρό σου. Παίρνεις κανένα τηλέφωνο, ενημερώνεσαι αποσπασματικά στο ίντερνετ, διαβάζεις ένα βιβλίο που το σέρνεις για εβδομάδες, κοιτάζεις την ατζέντα μήπως υπάρχει κανένα ραντεβού, οι περισσότερες ημερομηνίες είναι κενές σημειώσεων, αποφασίζεις κάτι να κάνεις, θυμάσαι ή επινοείς εκκρεμότητες, φτιάχνεις λίστες «καθηκόντων» στον εαυτό σου, ανακαλύπτεις ότι έχουν δίκιο όσοι σε συμβουλεύουν «πόσα πράγματα έχεις να κάνεις για τον εαυτό σου», αλλά όταν αυτά τα «πολλά πράγματα» επιχειρείς να τα οργανώσεις, να τα ιεραρχήσεις, να τα ταξινομήσεις, αδυνατείς. Τα αναβάλλεις, τα μετακινείς, καταστρατηγείς τα χρονοδιαγράμματα, κολλάς σ’ έναν βάλτο αδράνειας. Όταν επιχειρείς έναν απολογισμό των εβδομάδων και των μηνών που πέρασαν, αναρωτιέσαι πότε ήταν Χριστούγεννα, πότε Απόκριες, Πάσχα, πού πήγαν οι αργίες, πότε έφτασε καλοκαίρι. Οι εποχές, το ημερολόγιο και τα ορόσημά του γλιστρούν και χάνονται μέσα από το σουρωτήρι του εξαρθρωμένου «ελεύθερου» χρόνου της ανεργίας.

****

Από μια άποψη είναι λυπηρό. Είναι ένα τεκμήριο της θλιβερής μας αλλοτρίωσης από τον «αρθρωμένο χρόνο» της μισθωτής σκλαβιάς. Φαίνεται ότι αυτός ο εξαρτημένος χρόνος έχει την ικανότητα να ιδιοποιείται όλο τον χρόνο μας, να καταλύει την ικανότητά μας να αυτοργανωθούμε, να επαναϊδιοποιηθούμε τον απελευθερωμένο χρόνο μας. Είναι σχεδόν κάτι αφύσικο, ή για την ακρίβεια είναι μια δεύτερη, κεκτημένη «φύση» στην οποία μας εκπαιδεύει ο οργανωμένος εργάσιμος χρόνος (είτε είναι ευέλικτος και ελαστικοποιημένος είτε είναι σταθερός, ο πρώτος απλώς απογειώνει την εξάρτηση του «ελεύθερου» χρόνου, σε σημείο εκμηδενισμού του). Ας μην ξεχνάμε, η «εκπαίδευση» ξεκινά από νωρίς, το σχολείο είναι και μια προσομοίωση του εργάσιμου χρόνου, μάταια αντιστέκονται τα βλαστάρια μας που αρνούνται να ξυπνήσουν το πρωί, στο τέλος εμείς οι ίδιοι καταστέλλουμε τη φυσική τους αντίσταση...

Παρ’ όλα αυτά, μού λείπει. Μού λείπει ο αρθρωμένος, εξαρτημένος, ιδιοποιημένος, ο κλεμμένος από τον εργοδότη και την αγορά εργάσιμος χρόνος, που καταλαμβάνει και δίνει υπόσταση σε όλο τον χρόνο μου. Προφανώς το σώμα μου αντιλαμβάνεται ότι αυτού του είδους η βίαιη «απελευθέρωση» του ανθρώπινου χρόνου από την εργασία δεν είναι παρά μια εναλλακτική στρατηγική υποδούλωσής του. Με χαμηλότερο κόστος, λιγότερα παζάρια, χαμηλές απαιτήσεις. Το επόμενο στάδιο είναι το «ό,τι να ’ναι, όσο να ’ναι» - τίποτα δεν είναι τυχαίο στο άναρχο σχέδιο της μνημονιακής μας πραγματικότητας.

Μακρύς ο δρόμος της απελευθέρωσης του χρόνου μας, κι ακόμη πιο μακρύς ο δρόμος της χειραφέτησης του είδους μας…